NÜFUS KANUNU

NÜFUS KANUNU

Kanun Numarası : 1587
Kabul Tarihi : 5/5/1972
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih:16/5/1972 Sayı: 14189


KISIM - 1
Teşkilat

Bölüm : 1
Merkez
Madde 1 - Nüfus işleri, İçişleri Bakanlığına bağlı bir Genel Müdürlük tara-
fından yürütülür. Bu Genel Müdürlük bir Genel Müdür, bir Müşavir ve iki Genel
Müdür Yardımcısı ile aşağıdaki şubelerden teşekkül eder ve bu Genel Müdürlüğün
giderleri İçişleri Bakanlığı Bütçesinin ilgili tertiplerinde ayrı olarak göste-
rilir.
1. Nüfus şubesi:
Yurt dışında oturanlar da dahil bütün vatandaşların nüfus hareketlerine ve
şahsi hallerine ilişkin işlemlerle kanun, tüzük, yönetmelikle genel emirlerin
hazırlanması nüfus yazımı işlerinin yürütülmesi, teftiş layihalarının incelenip
sonuçlandırılması ve nüfus artış ve eksilişlerini gösterir istatistiklerin
düzenleme ve özetlemesi ile nüfusa ait taşradan yapılacak danışmalara cevap
vermekle görevlidir.
2. Vatandaşlık şubesi:
Vatandaşlık Kanununun uygulanması, vatandaşlığa alınma, çıkma, kayıp ve çı-
karılma işlemleriyle, göçmen ve mültecilerin tescil işleri, anlaşma ve protokol-
lara uygun vatandaşlık tetkik ve tasdiki; vatandaşlık konuları ile ilgili bütün
işleri görür ve anlaşmazlıkları mevzuat dairesinde çözer.
3. Arşiv şubesi:
Aile kütüklerinin iller itibariyle ikinci nüshalarını tutar ve nüfus daire-
lerinden gönderilecek şahsi hal tutanaklarını kütüklerine işleyip özel yerlerin-
de saklar ve taşrada her hangi bir sebeple kaybolan şahsi hal ve aile kütükleri-
nin tasdikli örneklerini istiyen resmi makamlara ve ilgililere verir.

4. Personel ve gereç şubesi:
Genel Müdürlüğün merkez ve iller teşkilatında çalışan memur ve hizmetlilerin
bütün özlük işleriyle teşkilatın bütçe, ayniyat, levazım ve hesap işlerini yürü-
tür.
5. Evrak ve dosya şubesi:
Genel Müdürlüğün haberleşme, dosya, evrak işleriyle diğer şubelerin çalışma
konuları dışında kalan ve Genel Müdürlükçe verilen işleri yapar.

BÖLÜM:2
İller

Madde 2 - Her il merkezinde bir nüfus müdürü ile bir başmemur ve yeteri
kadar katip ve nüfus hareketleri çok olan illerde bir müdür muavini bulunur.
Nüfus müdürleri, il içinde nüfus işlerini düzgün yürütmek, aile ve şahsi hal
kütük ve olaylarının istatistiklerini zamanında yapmak, valiye ve ilgili
dairelere vermek, bütün il çevresindeki nüfus teşkilatını ve işlerini daimi
olarak denetimi altında bulundurmak ve nüfus dairelerini ilgilendiren diğer
kanunlar hükümlerini yerine getirmekle ödevlidirler. Müdür muavinleri, nüfus
müdürlerinin görevlerinde yardımcılık ve bulunmadığı zamanlar vekillik yaparlar.
Madde 3 - Her il merkez ve bağlı ilçelerinde bir nüfus başmemuru ile aşağı-
daki nüfus sayısı hesabına göre memur ve birer katip bulunur.
Yirmibine kadar bir, kırkbine kadar iki, altmışbine kadar üç, seksenbine
kadar dört, yüzbine kadar 5 memur bulunur. Daha fazla nüfuslu ilçeler için aynı
hesap yürütülerek memur adedi artırılır.
Nüfus başmemur, memur ve katiplerini kadro, yer ve ünvanlarına bakılmaksızın
lüzum görülen yerlerde görevlendirmeye, gerekli görülen bölgelerde gezici nüfus
memurları çalıştırmaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir.
Nüfus başmemurları ilçede nüfus işlerinin genel idaresinden ve denetlenme-
sinden, haberleşme işlerinden sorumlu olup, ilçe ve gezici nüfus memurlarını
teftişe ve resmi kurullarda, mahkemelerde bulunmaya yetkilidir.
Her nüfus memuru; doğum, ölüm, evlenme, boşanma,yer değiştirme, evlat edin-
me, tanıma, kayıt ve nesep tashihi gibi nüfus olaylarını yazmak ve kütüklere iş-
lemek ve yeni doğanlara nüfus cüzdanı vermek, cüzdan değiştirmek, istatistikleri
tutmak ve başmemur tarafından verilen işleri yapmakla görevli ve bu işlerden so-
rumludur.
Nüfus memurlarının her hangi bir sebeple vazife yapmadıkları hallerde bunla-
ra ait işler başmemur ve katipler tarafından yürütülür.

KISIM - 2
Ana Hükümler

BÖLÜM: 1
KÜtüğe Geçirme (1)
Madde 4 - Her Türk Türkiye'de ikametgahının veya sonradan ikametgah edindiği
yerin nüfus memurluğuna kendisini yazdırmaya ve bir nüfus cüzdanı almaya mecbur-
dur.
------------------------
(1) Merkezi Nüfus İdaresi sisteminin uygulanmasında geliştirilecek olan numara
sistemi için ek 4 üncü maddeye bakınız.

Reşit olmıyanların nüfus olaylarını yazdırıp nüfus cüzdanlarını almakla veli
ve vasileri ödevlidirler. (1)
Madde 5 - Şahsi halleri bildirmekle ödevli tutulan kimseler doğum, evlenme,
boşanma, ölüm, gaiplik, nesep tashihi, tanıma, evlat edinme ve evlatlık sözleş-
mesinin kaldırılması olaylarını nüfus memurluğuna bildirmeye ve nüfus memurları
da bunları aile kütüklerine yazmaya mecburdurlar. Nüfus memurlarına yapılan do-
ğum, ölüm ve yer değiştirme bildirileri bir tutanakla tespit, diğer şahsi hal
olayları mahkemeler ve dairelerin verecekleri ilam ve resmi belgelere dayanmak
suretiyle aile kütüklerine işlenir.
Madde 6 - Nüfus kütükleri ilçe esası üzerine tutulur. Her nüfus dairesinde
tutulan doğum, ölüm, yer değiştirme tutanakları ile evlenme,boşanma, kayıt ve
yaş tashihi belgeleri ayrı ayrı ve diğer şahsi hal değişikliklerine ait belgeler
de birer kütük haline getirilmek suretiyle saklanır. Her mahalle ve köy için ay-
rı aile kütükleri tutulur. Bu kütüklerin tutuluş şekilleri ve bütün belgelerin
formülleri yönetmelikte belirtilir.
Madde 7 - (Değişik: 15/11/1984 - 3080/1 md.)
Doğum ve yer değiştirme olaylarına ilişkin beyanlar nüfus memurları tarafın-
dan tutanaklara geçirilir. Tutanaklar olayı beyan eden kişi ve tutanağı düzenle-
yen nüfus memuru ile nüfus şefi tarafından imza edilir.
Beyanların bu Kanunda belirtilen süreler içerisinde yapılmamış olması veya
beyan edilen olayla ilgili resmi belge verilmemiş olması halinde, nüfus idarele-
ri beyanın doğruluğunu araştırabilirler.
Doğumla ilgili resmi belge veya raporların ilgililerin tam künyeleri ve nü-
fusta kayıtlı oldukları yeri gösteren belgelerle birlikte posta ile nüfus idare-
lerine gönderilmiş olması halinde de beyan yapılmış sayılır.
Nüfus idarelerince tutulan tutanaklar veya yetkili resmi kurum ve kuruluş-
larca evlenme, boşanma, kayıt ve yaş tashihi, nesep düzeltmesi gibi şahsi hal
olaylarına ait ilan ve belgeler nüfus memurları tarafından aile kütüklerine iş-
lenirler. Bu belgeler işlemi yapan nüfus memuru tarafından aile kütüğüne geçi-
rildiğine dair şerh verilerek imzalanır.Bu tutanak ve belgelerin birer örneği
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.
Ölmüş olduğu halde aile kütüklerinde sağ görülenlere ait ölüm tutanakları
ölüm olayını gösterir belge ile başvurulması halinde nüfus idarelerince tutulur
ve gerekli işlem yapılır. Herhangi bir belge ibraz edilememesi halinde ölüm be-
yanının doğruluğu nüfus idarelerince tahkik ettirildikten sonra tutanak işleme
konulur.
Sağlık kuruluşları ve tabipler kontrollerindeki doğum ve ölüm olaylarına
ilişkin ilgilinin tam künyesini gösteren bir rapor düzenleyerek sahiplerine
vermekle görevlidirler.
Madde 8 - Kendisinin veya babasının aile kütüğü başka yerde bulunanlara ait
tutanaklarla kayıt tashihi gibi şahsi hal belge ve ilamları üçer, evlenme ve bo-
şanma için verilen bildiri ve ilamlar dörder nüsha olarak düzenlenir.
İşlem görecek daire sayısı kadar nüshası, başvurulan nüfus memuru tarafından
bir hafta içinde aile kütüğünün bulunduğu yer nüfus memurluğuna yollanır. Bunla-
rı alan nüfus memuru bir hafta içinde nüfus kütüğüne işler ve tutanağı gönderen
memura bildirir, kütük işlem ve sayfa numaralarını ve tarihini gösterir tutana-
ğın veya resmi belgenin bir nüshasını alıkor, diğer nüshasını ay sonunda 7 nci
madde uyarınca merkez arşivine gönderir.

Madde 9 - Türkiye dışındaki Türk vatandaşlarının nüfus olayları en yakın
Türk konsolosluğuna bir bildiride bulunmak veya mahalli kanunlar yabancılara ait
nüfus olaylarını bulundukları yerdeki belediye veya nüfus dairelerine bildirerek
kaydettirmek ödevliliğini yüklediği takdirde vatandaşlarımızın bu hususta mahal-
li makamlara yapacakları bildiriyi gösterir bu makamlardan veya 18 inci maddede
yazılı kurumların sorumlu görevlilerinden kendilerine verilecak belgeleri
konsolosluğumuza vermek suretiyle tespit edilir.
Böyle bir bildiri veya belgeye dayanılarak konsolosluklar tarafından düzen-
lenecek örneğine uygun doğum, ölüm, tutanaklariyle evlenme tescil belgeleri 7 ve
8 inci madde hükümlerine göre işlem yapılmak üzere doğruca İçişleri Bakanlığına
gönderilir.
Oturduğu yerde ve yakınında Türk Konsolosluğu bulunmadığı takdirde o
memleketin şahsi hal işlerini yürüten yetkili makamları veya kurumları tarafın-
dan verilip Dışişleri Bakanlığımızca usulüne göre onanmış belgeler üzerine aile
kaydının bulunduğu yer nüfus kütüklerine yazılır.
Türkiye'de kütüğü bulunmıyan ve yabancı memleketlerde oturan vatandaşlar
İçişleri Bakanlığının göstereceği bir nüfus dairesinde açılacak aile kütüğüne
kaydedilir.
Madde 10 - Tutanak ve belgelerin ilgilinin kendisi veya veli,vasi veya resmi
vekili tarafından imzalanması gereklidir. Yazı bilmiyenlerin sağ el işaret
parmağı izi konur.
Madde 11 - Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir
kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamı ve taşıdığı bilgileri değiştirecek ilave
ve şerhler yapılamaz; ancak olayların aile kütüklerine işlenmesi sırasında nüfus
memurlarının yaptıkları maddi hatalar, dayanağı belgelere uygun olarak düzelti-
lir. Ve başmemurla nüfus memuru tarafından onama şerhi verilerek imzalanır.
Madde 12 - Yabancı devlet vatandaşlarının doğum, ölüm olayları başvurmaları
üzerine olayın olduğu yer nüfus memurluğunca iki nüsha tutanakla tespit edilir.
İstemeleri üzerine bir nüshası kendilerine verilir. Bunlar aile kütüklerine iş-
lenmez, özel bir dosyada saklıdır.
Madde 13 - Aile kütükleriyle dayanakları, resmi belgelerdendir.
Bunlardan çıkarılan örnekler ve bunlara dayanılarak tespit edilmiş olan
olaylar birer hukuki işlem olup aksi sabit oluncaya kadar itibardadır. (1)
Madde 14 - Nüfus kütükleriyle dayanaklarını başmemur ve sorumlu memurlarla
denetleme ve teftişe yetkili olanlardan başka hiç kimse göremez ve inceliyemez.
61 inci madde hükmü saklı kalmak şartiyle adli makamlarla resmi dairelere ve il-
gilinin kendisi, karı veya kocası, veli, vasi veya resmi vekili usul ve füruu
ile ikinci dereceye kadar olan civar hısımlarına nüfus kayıtları örnekleri; is-
tenildiğinde verilir. İlgili bütün nüfus memurları vazifeleri dolayısiyle aile-
ler ve fertler hakkında öğrenecekleri halleri gizli tutmaya mecburdurlar.
Madde 15 - (Değişik: 15/11/1984 - 3080/2 md.)
Evlendirme işleri nüfus hizmetlerinin bütünlüğü içerisinde, İçişleri Bakan-
lığınca düzenlenir.
Evlendirme memurluğu yetki ve görevi İçişleri Bakanlığınca nüfus idareleri-
ne, belediye başkanlıklarına, köy muhtarları veya gerektiğinde köy ve kasabalar-
da eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfındaki devlet memurlarına verilebilir.
----------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız.
Birbiriyle evlenecek erkek ve kadının evlenme akdi için bu Kanuna göre yet-
kilendirilmiş evlendirme memuruna yaptıkları başvurular üzerine Medeni Kanunda
öngörülen esaslara göre gerekli işleme başlanır. Ancak evlendirme kararı ilan
edilmez.
Evlenme akdinin yapılacağı güne kadar evlenmeye itiraz edilebilir.
Evlenme akdi bu işe tahsis edilmiş resmi salonlarda yapılır.Ancak tarafların
isteği ve görevlinin de uygun bulacağı yerlerde de evlenme yapılabilir.
Evlenme ile ilgili işlem ve diğer hususlara ait esas ve usuller yönetmelikle
düzenlenir.
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile il ve ilçe nüfus müdürlükle-
ri evlendirme memur ve dairelerini denetlemeye yetkilidir.

BÖLÜM: 2
Doğumlar
Madde 16 - Her çocuğun doğum tutanağı doğum bildirisi yapılan nüfus dairele-
rince adlı ve soyadlı olarak tutulur.
Doğumları baba, yoksa veya kısıtlı, tutuklu, hasta ve her hangi mecburi bir
sebeple orada bulunmazsa veli veya vasisi bir ay içinde nüfus memuruna iki ta-
nıkla sözlü bildiride bulunarak doğum tutanağına yazdırmakla ödevlidir.
Bir aydan sonra yapılan doğum bildirimleriyle genel nüfus yazımında bulunmı-
yarak yazım dışında kalanlar 17 nci madde uyarınca mahallin en büyük idare ami-
rinin emriyle yazılır. (1)
Çocuğun adını ana ve babası kor. Ancak milli kültürümüze,ahlak kurallarına
örf ve adetlerimize uygun düşmiyen veya kamu oyunu inciten adlar konulmaz, doğan
çocuk babasının, evlenme dışında doğmuş ise anasının soyadını alır.
Ölü doğan çocuklar nüfus kütüğüne yazılmaz.
Madde 17 - Altı yaşından fazla olanların tescilinden önce nüfus başmemuru,
nüfus memuru, Hükümet hekiminden kurulu bir heyet tarafından, bu teşkilat bulun-
mıyan yerlerde de nüfus memuru o yer muhtarı ve ihtiyar kurulunda bir üye önünde
görülüp yaşının takdir edilmesi ve keyfiyetin tutanağa yazılarak imzalanması
gereklidir. (1)
Nüfus yazımlarında kayıt dışında kalanlar yurdumuzda ise bulunduğu yer nüfus
memurluğuna, yabancı memleketlerde ise, bulunduğu bölgedeki, yoksa o yere en ya-
kın elçilik veya konsolosluğumuza veyahut doğrudan doğruya İçişleri Bakanlığına
başvurarak kendilerine yazdırırlar.
Madde 18 - Doğum evlerinde, hastanelerde ceza ve tevkif evlerinde, vapur,
tren, uçak gibi genel yolcu taşıtlarında olan doğumların yazdırılması ödevliliği
de 16 ncı maddede belirtilen kişilere aittir.
Genel taşıtlar yurt dışına gidiyorsa vapur süvarisi veya taşıt amirinin iki
tanıkla beraber imza edecekleri örneğine uygun iki nüsha tutanak yapılır. Baba,
ana, veli veya vasiye verilir. Bunlarda ilk uğrayacakları yer Türkiye Cumhuriye-
ti elçilik veya konsolosluklarına göndermek suretiyle bir ay içinde babanın yok-
sa ananın kayıtlı olduğu nüfus dairesine tescil ettirirler.
Madde 19 - Bir doğumda birden ziyade doğan çocuklar doğuşları sırasiyle ya-
zılırlar.
-----------------
(1) Bu hükümlerin uygulanmasında ek 1 ve 2 nci maddelere bakınız.
Madde 20 - Ana ile baba arasında evliliğin kalkmasından sonra üçyüz gün
içinde doğan çocuk babası soyadiyle baba aile kütüğüne yazılır.
Evlilik dışında doğan çocukların nesebi, ana, babanın birbirleriyle evlenme-
siyle kendiliğinden düzelir.
Ana, baba evlenmeden önce doğan çocuklarını ikametgahlarının bulunduğu veya
evlendikleri yer nüfus memuruna birlikte haber vermeye mecburdurlar. Bu bildiri
akid ile birlikte veya akidden sonra da yapılabilir. Bildirinin yapılmaması
nesebin sahih olmasına engel teşkil edemez.
Evlilik dışında doğmuş çocuk, anasının aile kütüğüne ananın soyadı ve onun
bildireceği baba adı ile yazılır.
Ancak; bunların nesebi düzeltildiğinde veya tanındıklarında babaları hanesi-
ne baba adı ve soyadı ve analarına izafetle naklen kaydolunurlar.
Madde 21 - Yeni doğmuş çocuk bulanlar köylerde muhtarlara, kasaba ve şehir-
lerde karakollara bildirmekle ödevlidirler.
Bu haberi alan muhtar ve karakol amiri çocuğun cinsiyetini ve üzerinde bulu-
nan eşyayı gösterir etraflı üç nüsha tutanak düzenleyip bir nüshası ile birlikte
çocuğu belediyeye diğer iki nüshasını da nüfus memuruna yollarlar. Bu tutanakla-
rı alan nüfus memuru ana ve baba ismi ve soyadı takarak ve çocuğu da adlandırmak
suretiyle çocuğun bulunduğu yer aile kütüğünün son sayfasına tescil eder.
Madde 22 - Vatandaşlık ve İskan kanunları gereğince Türk vatandaşlığına alı-
nanlar yetkili makam ve kurullar kararı üzerine ve vatandaşlık bildirgeleri veya
tescil belgelerine uygun olarak aile kütüğünde her aile için açılacak sayfalara
yazılır.
Vatandaşlıktan çıkarılanlarla vatandaşlığı kaybedenlerin bu durumları aile
kütüklerine işlenir.

BÖLÜM:3
Evlenmeler
Madde 23 - Medeni Kanun hükümlerine göre evlenme akdini yapanlar akdin ya-
pıldığı tarihten başlıyarak bir ay içinde örneğine uygun üç nüsha evlenme bil-
dirisini bulunduğu yer nüfus memurluğuna, onlar da erkek ve kadının kayıtlı bu-
lunduğu nüfus memurluğuna göndermekle ödevlidir.
Evlenme memurluğu, nüfus memurlarına verilen yerlerde bu görevleri adı geçen
memurlar yaparlar. Bildiriyi alan kocanın kayıtlı bulunduğu yer nüfus memuru,
karıyı kocanın aile kütüğüne geçirir ve evlenme tutanağının bir örneğini merkez
arşivine yollar. Karının kayıtlı bulunduğu yer nüfus memuru da karının kaydına
şerh verir. Koca, karının aile kütüğüne getirilemez. Evlenen erkek ayrı aile kü-
tüğü açabilir.
Madde 24 - Türk vatandaşı erkekle evlenen yabancı kadın evlilikle Türk va-
tandaşlığını kazanırsa kocasının aile kütüğüne geçirilir.
Madde 25 - Yurt dışında yapılacak evlenmeler için ilgililerin kanuni engel-
leri bulunup bulunmadığının tespiti ve usulen yapılacak ilan sonucunun alınması
hususunda konsolosluklarımızla bu görevi yapmakta olanlar, evlenen vatandaşın
kayıtlı olduğu yer nüfus müdür veya memurluklariyle İçişleri Bakanlığının belir-
teceği esaslar dairesinde re'sen yazışma ve haberleşmede bulunurlar.
Konsolosluklarımızın kanuni yetkileri içinde yaptıkları evlenmeler ilgilile-
rin aile kütüklerine işlenmek üzere bir ay içinde İçişleri Bakanlığına bildiri-
lir ve 23 üncü maddede gösterilen işlem uygulanır.
Taraflardan birisi veya ikisi Türk vatandaşı olan kimselerden evlenmelerine
kanuni engel bulunmıyanların yetkili mahalli makamlarca yapılan evlenmeleri
konsoloslarımız tarafından tescil ettirilmek üzere İçişleri Bakanlığına bildiri-
lir.
Konsolosluğumuz bulunmıyan yerlerde mahalli yetkili makamlarca yapılan
evlenme akitlerinin nüfus idarelerine veya en yakın Türk Konsolosluğuna bildi-
rilmesi ile koca, Türk kadının yabancı uyruklu erkekle evlenmesi halinde karı
ödevlidir.
Madde 26 - Evlenme memuru tarafından evlenmeleri yapılan ve mutlak butlanı
haiz olmıyan evlenmelerle, kanuni şekillere riayet edilmeksizin yapılan ve feshi
gerektirmeyen evlenmeler aile kütüklerine tescil edilmekle beraber olay Cumhuri-
yet Savcılığına bildirilir.
Madde 27 - Medeni Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce eski hükümlere gö-
re yapılıp da halen nüfus kütüklerine işlenmemiş olan evlenmeler ilgililerin
mahkemeden karar almaları suretiyle aile kütüğüne işlenebilir.

BÖLÜM: 4
Yer Değiştirme
Madde 28 - Asli ikamet yerinin değiştirilmesi halinde yeni yerine varış ta-
rihinden başlayarak 2 ay içinde aile kaydının yeni ikametgah ittihaz edilen yere
getirilmesinin ilgili tarafından istenmesi zorunludur. Bu beyan ve istek
üzerine kayıtlı bulunduğu yerden nüfus kaydı getirtilmek suretiyle yer değiştir-
me işlemi yapılır.
Yer değiştirme kaydı: Kendisini tanıyan iki tanık ve taşındığı yer nüfus
memuru önünde yapacağı beyan üzerine üç nüsha düzenlenecek tutanakla yapılır.
O mahalle veya köy aile kütüğünde açılacak yeni bir sayfaya yazılır. Nüfus cüz-
danına da işlenir.
Tutanağın biri ayrıldığı yer nüfus memurluğuna gönderilerek oradaki kaydı
kapattırılır.Bir tutanak da merkez arşivine gönderilir. Yer değiştirme tutanak-
ları ikametgah değiştirmelerinde ve yeniden aile kurmada düzenlenip evlenme,
boşanma ve evlatlık gibi hallerde yer değiştirme tutanağı tutulmıyarak gösteri-
lecek belgeler üzerine yapılır.
Şehir, kasaba ve köy içerisinde mahalleden mahalleye yer değiştirme işlemi
yapılamaz. Askerlik çağında olanların yer değiştirmeleri aile kütüklerine işlen-
dikten sonra askerlik şubelerine de bildirilir.

BÖLÜM : 5
Evlat Edinme ve Tanıma
Madde 29 - Evlat edinme Medeni Kanun hükümlerine göre yapıldığına dair ilgi-
liler tarafından mahkeme ilamı ve diğer belgeler verildiği takdirde nüfus memuru
evlat edinilenle edinenin kütüklerine işler, evlatlığı evlat edinenin aile kütü-
ğüne nakleder, evlat edinilen evli bir erkek ise evlat edinenin hanesine karı ve
çocukları ile birlikte aktarma suretiyle yazılır ve evlat edinenin soyadını
alırlar.
Evlat edinilen evli kadın ise evlat edinme evlat edinen ile evlatlığın
künyelerine işaret edilerek kadın kocası hanesinde kocası soyadı ile kalır.
Evlat edinme bağının kaldırılmasında da aynı işlem yapılır.
Madde 30 - Evlilik dışında doğan çocuk Medeni Kanun hükümleri gereğince ba-
bası veya babasının babası tarafından tanındığı, tanıyan tanınan veya ana tara-
fından bildirildiği ve tanımaya ilişkin resmi senet gösterildiği takdirde nüfus
memuru çocuğu tanıyanın aile kütüğüne geçirir. Böyle bir çocuk vasiyetname ile
tanındığı takdirde vasiyetnameyi açan makam bir hafta içinde onamlı kopyasını
babanın veya çocuğun aile kütüklerinin yazılı bulunduğu yer nüfus memurluğuna
göndermeye mecburdur.
BÖLÜM:6
Boşanmalar

Madde 31 - Boşanma kararını veren mahkemenin başkatibi kararın kesinleşti-
ği tarihten itibaren 30 gün içinde üç nüsha karar örneğini bulunduğu yer nüfus
memurluğuna vermekle,bu memur da kocanın kayıtlı olduğu yer nüfus memurluğuna
göndermekle ödevlidir. Kocanın kayıtlı olduğu yer nüfus memuru tescilden sonra
karar örneğinden bir nüshasını merkez arşivine,bir nüshasını karının nakledeceği
yer nüfus idaresine gönderir.
Madde 32 - Boşananların belirli bir süre içinde evlenmemeleri için mahkeme-
lerce verilmiş olan evlenme yasakları da aile kütüklerine işlenir.
Medeni Kanun hükümlerine göre 300 günlük evlenme yasağı kazai yasak ile bir-
likte hüküm tarihinden itibaren yürür. Boşanmadan sonra kadın kocanın aile kütü-
ğünden evvelce yazılı olduğu aile kütüğüne nakledilir. İsterse ayrı bir aile
kütüğü açılır.

BÖLÜM: 7
Ölümler
Madde 33 - ölüm hangi yerde vukubulmuş ise o yerin nüfus memurluğuna bildi-
rilir. Ölüm yeri bilinmezse ceset nerede bulunmuş ise oranın,ölüm bir taşıt
içinde olmuşsa bu taşıttan çıkarıldığı yerin nüfus memurluğuna bildirilir.Ölenin
kaydı yoksa yapılacak soruşturma sonunda Türk Vatandaşlığı ve ailesi tespit
edildiği takdirde bir doğum tutanağı düzenlenerek önce doğum sonra ölüm aile kü-
tüğüne işlenir.
Madde 34 - Gaiplik Medeni Kanun ve Askerlik Kanunu hükümlerine uygun haller-
de bu kanunlar uyarınca aile kütüklerine yazılır.
Madde 35 - Ölüm olaylarını köylerde muhtar; şehir ve kasabalarla sağlık
teşkilatı bulunan diğer yerlerde gömme izni verenler nüfus memurlarına bildir-
mekle ödevlidirler.
Ölüm haberini alan köy muhtarı ile diğer ödevliler, örneğine uygun üç nüsha
ölüm tutanağı doldurup bunları bildirenle iki tanığa imzalatır, kendisi de imza
ettikten sonra iki nüshasını on gün içinde nüfus memurluğuna gönderir. Gezici
memur bulunan bölgelerde memur köye geldiğinde verilir.
Madde 36 - Ölüm hastanede, ceza ve tevkif evi (İdamlar dahil), okul, fabri-
ka, işyeri gibi sıhhi ve resmi bir kurumda olmuşsa örneğine uygun üç nüsha ölüm
tutanağı kurumca bu işle görevlendirilenler tarafından yapılır. Bunlardan bir
nüshası kurumda saklanır, iki nüshası da on gün içinde nüfus memurluğuna yollanır.
Ölüm, vapur,tren, uçak gibi genel bir yolcu taşıtında olmuşsa üç nüsha ölüm
tutanağı bu taşıtın sorumlu amiri tarafından yapılır. Bunlardan bir nüshası
alıkonulup iki nüshası varılacak ilk durak yeri nüfus memurluğuna ve bu durak
yabancı bir memlekette ise oradaki Türk konsolosluğuna on gün içinde yollanır.
Ölüm tutanaklarının ölüyü gören iki tanık, varsa doktor veya sağlık memuru tara-
fından imzalanması ve örneğine uygun tutulması gerekir.
Madde 37 - Sel, yer sarsıntısı, yer çöküntüsü, hava, deniz, tren, trafik ve
maden kazaları,yangın gibi toplu ölümler meydana getiren olaylar vali ve
kaymakamın görevlendireceği memurlar tarafından incelenip iki nüsha tutanak ile
tespit olunur.Ondan sonra olay yerindeki ölülerin kimlikleri belirtilip her
şahıs için ayrı ayrı ve örneğine uygun üçer nüsha tutanak yapılır. Birinci
tutanağın bir nüshası, nüfus başmemurluğunda saklanır. Şahıslar için ayrı ayrı
yapılan ölüm tutanakları

da nüfus memurluğuna verilir.Tutanak yapılması mümkün olmıyan hallerde yetkili
makamların ölümü bildiren belge veya resmi yazıları ölüm tesciline yeter görü-
lür.
Madde 38 - Kıtasında ölen subay, askeri memur, astsubay, erbaş ve erler hak-
kında örneğine uygun üç nüsha ölüm tutanağı kıtası hekimi veya bu görevi yapan-
lar tarafından düzenlenip imzalanır.
Bu tutanakların ölenlerin yazılı bulunduğu askerlik şubelerince de bir nüs-
hası saklanıp diğer iki nüshası nüfus memurluğuna gönderilir.
Madde 39 - Savaş, ayaklanma alanlariyle, eşkiya çarpışmasında ölen subay,
askeri memur, astsubay, erbaş ve erlerle diğer askeri şahısların kimlikleri ve
ölümleri orduca uygulanan usul dairesinde üçer nüsha örneğine uygun ölüm tuta-
nakları ile tespit olunur.
Erlere ait tutanaklar askerlik şubeleri;subay, askeri memur, astsubay ve di-
ğer askeri şahıslara ait tutanaklar da Milli Savunma Bakanlığı yolu ile aile
kütüklerinin bulunduğu nüfus memurluğuna ve ailesine yollanır.
Madde 40 - Bir kimse bir geminin bir torpil neticesinde batması, fırtına
kazası,yanma,patlama, çarpışma ve savaş gibi ölümüne muhakkak nazarı ile
bakılacak haller içinde gaip olup da, ölüsü bulunmamış ise kayıtlı bulunduğu
askerlik şubesi veya, kıtası komutanlığınca, sivil ise olayın olduğu yer
zabıtasınca, durum belgelendirildiği takdirde o kimse gerçekten ölmüş sayılarak
en büyük idare amirinin emri ile künyesine ölüm kaydı düşürülür. Savaş halinde
askere alınarak memleket içinde veya dışında bir tarafa gönderilip de savaşa
katıldığı veya bir çarpışmada bulunduklarına dair şubelerince bir bilgi bulun-
madan herhangi bir suretle gaip olanlarla, sivillerin ilgilileri Medeni Kanun
gereğince mahkemeye müracaatla gaip olan kimsenin ölü veya sağ olduğuna hakim
tarafından hükmedilmesini istiyebilir. Künyesine ölü işareti verilenlerden son-
radan sağ oldukları anlaşılanların mahkemeye başvurarak ölüm kaydının kaldırıl-
ması istenmezse, nüfus idaresince genel hukuk bakımından Cumhuriyet Savcılığına
bildirilerek ölüm kaydı kaldırtılır.

BÖLÜM: 8
Aile Kütükleri
Madde 41 - Bir soydan gelen ve aynı soyadını taşıyan ve evvelce bir hanede
bulunan kimseler bu kayıtlarını devam ettirmek isterlerse tek bir aile gibi
kayıtları devam ettirilir.
Bir soydan oldukları ve bir soyadı taşıdıkları halde yaşamaları ayrı bulunan
ailelerle bir soydan olmıyan ve aynı soyadını taşımayan aileler ayrı aile olarak
yazılırlar.
Madde 42 - Aile kütüklerinde fertlerin, ayrı aile kurma: yer değistirme,
evlat edinilme, evlenme, ailelerin ise yer değiştirme, bütün fertleri ölme,
kızların ve kadınların evlenmeleri halinde kayıtları kapanır.
Evliliğin zevali halinde kadının isteği ile kapanan aile kaydı yeniden can-
lanabilir.
Madde 43 - Aile kütükleri; ailenin bütün fertlerinin cinsiyetini,adı,soyadı,
baba ve anası adiyle soyadlarını,sağ olup olmadıklarını, İl ve ilçe itibariyle
doğum yeri ve tarihlerini, vücutlarındaki belirli değişikliklerini, dinini,
okur - yazar olup olmadıklarını,medeni hallerini ve diğer şahsi hal değişiklik-
lerini ihtiva eder.
Aile kütüklerinin her sayfasına cilt ve sayfa sıra numaraları konur. Kütüğün
sonuna kaç sayfadan ibaret olduğu yazılır. Sayfa birleşim yerleri asliye hukuk
mahkemesince mühürlenerek sonu onaylanır.

Madde 44 - Kocanın ölümünde kadın yeniden evlenmedikçe ölen kocasının
aile kütüğünde kalabilir.Dilediğinde babasının aile kütüğüne döner veya ayrı
bir sayfa açtırabilir.
Madde 45 - Her aile kütüğü soyadına göre düzenlenip kapağının iç tarafına
kütükte yazılı ailelerin soyadları üzerine alfabe sırasına göre fihristini yapa-
rak yapıştırmak mecburidir. Ayrıca her nüfus dairesinde bölgesi aile kütükleri-
nin soyadlarına ait albafetik bir fihrist tutulur.

BÖLÜM: 9
Kayıt DÜzeltmeleri

Madde 46 - Yaş, ad, soyadı ve diğer kayıt düzeltme davaları ilgilinin otur-
duğu yer asliye hukuk mahkemesinde Cumhuriyet savcısı ve nüfus başmemuru veya
nüfus memuru huzuriyle görülür ve karara bağlanır.
Bu davalar düzeltmeyi istiyenlerle, ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum
üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından açılabilir ve dinlenecek tanıklar,resmi
kayıt örnekleri ve belgelerle ispat olunur. Şu kadar ki; ilgilinin görünüşü da-
vayı yalanlayıcı olmaması şarttır.Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu hükümlerine
göre ceza mahkemelerinde yapılacak yaş düzeltmesi işlerinde de nüfus başmemuru
veya nüfus memuru taraf olarak bulunurlar.
Mahkeme kararına karşı taraflar Yargıtay'a basvurabilirler yaş, ad, soyadı
ve kayıt düzeltmesi hakkındaki mahkemeden verilen kararlar kesinleştikten sonra
ilgilinin aile kütüğüne geçirilir. Ad ve soyadının değiştirilmesi, din değiştir-
me suretiyle de olsa mahkeme karariyle yapılır. Adlarını değiştirenlerin aile
kütüğünde yazılı çocuklarının baba veya ana adları,soyadlarını değiştirenlerin
yalnız eşiyle reşid olmayan çocuklarının soyadları birlikte değiştirilir. Yaş
düzeltme davası ancak bir defa açılabilir.
Yaş,ad, soyadı değistirenler askerlik ödevliliği içinde iseler yapılan
düzeltmeler nüfus idarelerince onbeş gün içinde askerlik şubelerine de bildiri-
lir.
Madde 47 - Meslek, sanat, din ve her hangi bir arıza sebebiyle vücuttaki
şekil değişiklikleri ve bu Kanunun 43'üncü maddesi gereğince nüfus kütüklerine
yazılması gerektiği halde her nasılsa, yazılmamış ve dayanağı belgede kalmış
olan ana baba adı, doğum yeri, cinsiyet ve soyadı gibi haller ilgililerin bağlı
bulunduğu daire, kurum veya işyerinden köy veya mahalle ihtiyar kurulundan ala-
cakları belge ve ilmühaber üzerine en büyük idare amirinin emri ile nüfus
memurları tarafından aile kütüklerine işlenir.
Madde 48 - 47 nci madde gereğince yapılan tamamlamalarla şahsi hallerde
vukua gelen değişmeler, özellikle evlenme dışında doğan bir çocuğun tanınması,
hakimin babalığa hükmetmesi,nesebin düzeltilmesi, evlat edinme, evlatlık bağının
kaldırılması veya bulunmuş bir çocuğun nesebinin belirmesinden ileri gelen
değişikliklerle aile kütüklerine işlenen bir kaydın doğru olmadığının karar
altına alınması veya kimliği belirsiz diye işaret edilen bir kimsenin kimliğinin
tayin olunması gibi zaruri olan aile kütüğü düzeltmeleri ilgilinin künyesi
hizasındaki düşünceler sütununa yazılır.
Ve kütüğünün özel sütunlarına şahsi hal belgeleri veya dosyaları sıra numa-
raları konur. Aile kütüklerine şahsi hal değişikliklerinden başka bir husus
kaydedilemez.
KISIM - 3
İdare

BÖLÜM: 1
Yükümlülük
Madde 49 - Mahkeme başkatipleri nüfus kütüklerini ilgilendiren kararları
kesinleşmesinden başlayarak otuz gün içinde bulunduğu yer nüfus dairesine onanlı
karar suretlerini göndermek suretiyle bildirmeye mecburdurlar.
Madde 50 - Nüfus memurları, kendi bölgesindeki köy ve mahalleler üzerine
doğum, ölüm, evlenme, boşanma ve yer değiştirmelere ait bir istatistik defteri
tutar. Her üç ayda bir örneğine göre dört nüsha istatistik cetveli düzenleyerek
üç nüshasını bağlı olduğu ilçe nüfus başmemurluğuna, ilçe nüfus başmemuru da bir
nüshasını bırakıp diğer iki nüshasını (İlçe olarak) düzenleyeceği iki nüsha cet-
vele bağlayarak il nüfus müdürlüğüne,il nüfus müdürü de birer nüshasını alıkoyup
diğer nüshasını il olarak düzenlenmiş bir cetvel ile birlikte Nüfus İşleri Genel
Müdürlüğüne yollar.
BÖLÜM: 2
Teftiş ve Denetleme
Madde 51 - Nüfus başmemurları nüfus memurlarını, il nüfus müdürleri il için-
deki bütün nüfus daire ve memurlarını,mahallin en büyük idare amirleri veya me-
mur edecekleri kişiler, mülkiye müfettişleri ve İçişleri Bakanlığının vazifelen-
direceği kimseler nüfus teşkilatını sürekli denetim ve teftişleri altında bulun-
durmaya ve bu Kanun ile tüzük ve yönetmelikler hükümlerini yürütmeye ve gerekli
tedbirleri almaya yetkilidirler.
BÖLÜM: 3
Ceza Hükümleri
Madde 52 - (Değişik:3/10/1990 - 3669/1 md.)
Bu Kanuna göre;
a) Nüfus ve kişisel hal olaylarını bildirmekle görevli olup, bu görevlerini
Kanunda belirtilen süreler içinde yerine getirmeyen kamu görevlisine, fiil başka
bir suç oluştursa bile, o yer nüfus müdürlüğünün teklifi üzerine mahalli mülki
idare amirinin kararıyla onbin lira para cezası verilir,
b) Nüfus ve kişisel hal olaylarını bildirme yükümlülüğüne Kanunda belirtilen
süre içinde yerine getirmeyen, 28 inci maddeye aykırı davranan, nüfus ve aile
cüzdanlarını kaybedenler ile nüfus cüzdanının geçerlilik süresinin son bulmasın-
dan itibaren 2 ay içinde bu cüzdanlarını değiştirmeyen kişilere veya bu durumda-
ki küçüklerin veli veya vasilerine, yurt içinde nüfus müdürlerinin teklifiyle
mülki idare amirlerince,yurt dışında Türkiye başkonsoloslarınca veya büyükelçi-
lik ile elçilik bünyesinde konsolosluk şubesini tedvire memurlarca yirmibin lira
para cezası verilir.
İlgililer, mülki idare amirlerince verilen para cezalarına yetkili idare
mahkemesine, yurt dışında verilen para cezalarına karşı ise, dış temsilcilikler
aracılığı ile nüfusta kayıtlı olan yer idare mahkemesine, tebliğ tarihinden iti-
baren yedi gün içinde itiraz edebilirler. İtiraz, idarece tesis edilen işlemin
yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz halinde mahkemece evrak üzerinde inceleme
yapılarak, itirazın mahkeme kayıtlarına intikal tarihinden itibaren en geç bir
ay içinde bir karar verilir. İtiraz üzerine mahkemece verilen kararlar kesin
olup, bu kararlara karşı herhangi bir kanun yoluna başvurulamaz.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezaları 6183 sayılı Amme Alacakları-
nın Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.
Yurt dışında verilen para cezaları, işlem sırasında mahalli para karşılığı
üzerinden tahsil edilir.
Madde 53 - Sel, kar, dolu, fırtına,şiddetli yağmur gibi yolları kapayan,
köprü yıkılma, geçit kayığı batması gibi gidiş ve gelişi kesen haller ve hasta-
lık gibi haklı engeller ceza verilmede gözönünde tutulur.
Madde 54 - Şahsi hal belgeleri ve aile kütüklerinin iyi tutulmamasından,
saklanmamasından ve memurun başka yere kaldırması veya memuriyetten ayrılması
halinde devir ve teslimin usulüne göre yapılmamasından nüfus memurlariyle bu
işleri yaptırmakla ödevli il nüfus müdürleri ve nüfus başmemurları şahsen sorum-
ludurlar.
BÖLÜM: 4
Türlü Hükümler
Madde 55 - Nüfus memurları her işlem sonunda almış oldukları şahsi hal bel-
gelerinin aile kütüklerine tamamen işlendiğini ve birer nüshasının da arşive
gönderildiğini, şahsi hal belgelerine şerh vermek suretiyle belirtir ve imza
ederler.
Madde 56 - İşinden her hangi bir sebeple ayrılan nüfus memuru yerine gelen
memura henüz gelmemişse geldiğinde devredilmek üzere en büyük idare amiri tara-
fından gösterilen kimseye düzgün devir vermeye ve dört nüsha devir tutanağı yap-
maya mecburdur.
Nüfus memurunun ölümü veya devir yapmasına imkan vermiyecek surette işten
ayrılması,izinli ve raporlu bulunması halinde idare amirince tayin edilecek
bir kurul tarafından bu devir aynı şekilde yapılır. Devir ve teslim işlerinin
ne yolda yapılacağı ve nelerin devredileceği yönetmelikte gösterilir.
Madde 57 - Nüfus cüzdanları ancak doğum tutanağı aile kütüğüne işlendikten
sonra nüfus memuru tarafından bu kayıtlara uygun olarak doldurulup kendilerine,
reşid olmayanların veli, vasi veya resmi vekillerine imza karşılığında,
okur-yazar olmayanların sağ elinin işaret parmağı cüzdan kayıt defterine bastı-
rılmak suretiyle verilir.
Nüfus cüzdanlarının bir örneği,okul veya daire gibi resmi yerlerde çıkarılıp
onaylanarak dosyalarında saklanabilirse de asılları hiçbir surette alıkonulamaz.
Nüfus cüzdanlarına her ne sebeple olursa olsun bu kanunla diğer kanunlar
gerekleri dışında bir kayıt ve işaret yapılamaz. Resmi belgelerden olan nüfus
cüzdanlarının sayfalarının damgalı olması ve her sayfasının aynı seri numarasını
taşıması şarttır. Aile ve nüfus cüzdanları, İçişleri Bakanlığınca tesbit
edilecek şekil ve örneklere uygun olarak Maliye Bakanlığınca bastırılır.Ve
Maliye saymanlıklarına gönderilir. Maliye saymanlıklarınca il ve ilçe nüfus
memurlarına bir defaya mahsus olmak üzere ikiyüzer adet aile ve nüfus cüzdanı
parasız olarak, müteakip partiler peşin para ile verilir.
(Ek fıkralar: 15/l1/1984 - 3080/3 md.)
Yurt dışındaki Türk vatandaşlarına nüfus ve aile cüzdanları başkonsolosluk-
larca verilir. Yurt dışında cüzdan satış bedelleri İçişleri, Dışişleri ile Mali-
ye ve Gümrük Bakanlıklarınca döviz olarak tespit edilir ve konsolosluklarca ve-
rildiği ülke parası üzerinden tahsil edilir.Maliye ve Gümrük Bakanlığınca,Dışiş-
leri Bakanlığına konsoloslukların ihtiyacını karşılamak üzere yeterli miktarda
nüfus ve aile cüzdanı verilir.
Merkezde, bilgi işlem makineleri ile nüfus cüzdanı düzenlenmesine
başlanılması halinde boş nüfus cüzdanlarının Nüfus ve Vatandaşlık İşleri
Genel Müdürlüğüne teslimine, bedellerinin tahsiline ve zayi olan cüzdanların
düşümüne ilişkin esas ve usuller İçişleri ve Maliye ve Gümrük Bakanlıklarınca
düzenlenir.
Nüfus ve aile cüzdan bedelleri sebebiyle Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel
Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı personeli ile başkonsolosluklar 2 Haziran
1934 tarih ve 2489 sayılı Kefalet Kanunu hükümlerine tabi değildirler.
Madde 58 - (Değişik: 3/10/1990 - 3669/2 md.)
Nüfus ve aile cüzdanlarını kaybedenlere yeniden nüfus ve aile cüzdanı veri-
lebilmesi için; İçişleri Bakanlığınca bastırılan ve ilgililerin imzasını, parmak
izini, fotoğrafını, adresini ihtiva eden ve oturulan yer mahalle veya köy muh-
tarlığına ya da görevli olunan kurum veya kuruluş amirine tasdik ettirilmiş bu-
lunan standart bir belgenin nüfus idaresine ibrazı zorunludur.
Bu belgenin alınmasından sonra usulüne ve nüfus kayıtlarına uygun olarak
cüzdan düzenlenir ve imza karşılığında ilgililere verilir.
Madde 59 - Doğum tarihlerinde doğum yılı yazılıp doğum ay ve günü yazılmamış
olanların yaşlarının hesaplanmasında doğduğu yılın temmuz ayının birinci günü,
ayı yazılıp da günü belli olmayanlarda o ayın birinci günü başlangıç tutulur.
Eski kayıtlar için 13 günlük takvim farkı saklıdır.

Madde 60 - Nüfus memurları her yıl 20 yaşına basan bölgesindeki bütün erkek-
lerin bir defterini çıkarıp Aralık ayı başında askerlik şubesine vermek ve bil-
dirmesi gereken malümatı vaktinde göndermekle ödevlidirler.
Madde 61 - Her nüfus dairesi diğer nüfus dairelerinden askerlik şubesi ve
adalet mercilerinden istenilen bilgiler ve kopyaları onaylı olarak verir. Bunla-
rın dışında mahallin en büyük idare amirinin yazılı emri olmadıkça hiçbir daire-
ye kopya, özet ve bilgi veremezler.
Madde 62 - (Değişik: 15/11/1984-3080/4 md.)
Evlenen her çifte evlendirme memurluğunca bir aile cüzdanı verilir. Aile
cüzdanı bulunmayanlara bu cüzdan istekleri üzerine nüfus idarelerince verilir.
Aile reisleri kendilerinin veya aile fertlerinin kişisel hallerinde meydana ge-
lecek değişiklikleri bu cüzdana işletmekle, nüfus idareleri de işlemek ve gerek-
li açıklamaları yapmakla görevlidirler.
Mahkemeler bir dava dolayısıyla,kamu ve özel kurum ve kuruluşları yaptıkla-
rı bir işlem nedeni ile ihtiyaç duyacakları nüfus aile kayıt örneği yerine aile
cüzdanı örneğini alarak dosyalarına koyarlar.
İlgili idare gerekli gördüğü takdirde nüfus idarelerinden aile cüzdanından
çıkarılmış örneğin teyidini isteyebilir.
Madde 63 - İl nüfus müdürleri 1700 sayılı Dahiliye Memurları Kanununun
birinci maddesinin 4 üncü fıkrasına alınmış olup, Siyasal Bilgiler, Hukuk veya
İdari İlimler Fakülteleriyle bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul
edilmiş aynı nitelikteki yabancı yüksek öğrenim kurumları mezunlarından tayin
edilir, bulunmadığı takdirde lise mezunu meslek mensupları arasından seçilir.
İl nüfus müdür muavinleriyle, nüfus başmemuru, memur ve katipleri,lise yoksa or-
ta okul mezunları arasından yazışma sınaviyle alınır. Kaligrafisi düzgün olanlar
tercih edilir.
Bu Kanunun uygulanması dolayısiyle halen görevde bulunan nüfus müdür,başka-
tip, memur ve katiplerin kazanılmış hakları saklıdır.
Madde 64 - Bu Kanunun hükümleri uygulanmaya başladığı tarihten itibaren 14
Ağustos 1330 tarihli Sicilli Nüfus Kanunu ve bu Kanunda değişiklik yapan 30 Ekim
1330 ve 4 Mayıs 1331 ve 28 Kasım 1336 tarihli kanunlar, yabancı memleketlerde
oturan Türk vatandaşlarının nüfus vak'aları hakkındaki 15 Şubat 1331 tarihli
Kanun ve (2 Nisan 1331 tarihli Sicilli Nüfus İdaresinin Teşkilatı ile Memurları-
nı Vazifelerini Mübeyyin Nizamname) 2330 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin (F)
fıkrasiyle 2576, 4727,5524, 6652 Sayılı gizli nüfusların yazımı hakkındaki
Kanunların yaşayan hükümleri, diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri kaldı-
rılmıştır.
Madde 65 - Bu Kanunun gerektirdiği kadrolarla diğer giderler genel nüfus
yazımının bitiminden önceki mali yıl Bütçe Kanunu ile sağlanır.
Ek Madde 1 - (Ek : 15/11/1984-3080/5 md.)
Yetiştirme yurtları, bakım evleri ve benzeri yerlerin sorumluları buralarda
bulunanların,aile reisleri ve kişiler yanlarında çalıştırdıkları veya barındır-
dıkları küçük veya büyüklerin nüfus cüzdanlarını kontrol etmek, nüfus kütükleri-
ne kayıtlı olmayanların tescillerini sağlamak için nüfus idarelerine beyanda
bulunmak ve gerekli işlemleri yaptırmakla;
Güvenlik görevlileri; kimlik kontrolleri veya herhangi bir işlem nedeniyle
kimliğini ispat edemeyenlerle, nüfusta kayıtlı olmadığını tespit ettikleri kişi-
leri,haklarında gerekli işlemleri yaptıktan sonra düzenleyecekleri soruşturma
evrakı ile birlikte o yer nüfus idaresine göndermekle;
Okul müdürleri; okula kayıt için başvuran çocuklardan nüfusta kayıtlı olma-
yanların tam künyeleri ile baba, ana ve vasilerinin açık kimlikleri ile adresle-
rini o yer nüfus idarelerine bildirmekle;
Kamu veya özel kurum ve kuruluşların sorumluları iş verecekleri kişilerden
nüfus cüzdanı istemekle, nüfusta kayıtlı olmadığını anladıkları kişilerin tam
kimlik ve açık adreslerini nüfus idarelerine bildirmekle;
Görevlidirler.
Ek Madde 2 - (Ek: 15/11/1984-3080/5 md.)
Nüfus idareleri, nüfus kütüklerine tescil edilmemiş bir yaşından büyük ço-
cukların veya büyüklerin varlığını haber aldıkları takdirde büyüklerin kendile-
ri, çocukların baba, ana ve vasilerini bunların bulunmaması halinde ikinci dere-
ceye kadar hısımlarını veya çocukları yanlarında bulunduranları veya muhtarları
beyana davet etmeye yetkilidirler.
İlgililer bu davet üzerine 30 gün içinde nüfus idarelerine başvurmak ve be-
yanda bulunmakla görevlidirler.
Ek Madde 3 - (Ek: 15/11/1984 - 3080/5 md.)
Merkezde bilgi işlem makineleriyle tutulan kayıtlarla, mikrofilmler ve bun-
lardan usulüne göre çıkartılan örnekleri aksi sabit oluncaya kadar hukuken ge-
çerlidir. Merkez ve illerde tutulan kayıtlar arasında bir farklılık olması ha-
linde merkezde tutulan kayıtlar asas alınır.
Ek Madde 4 - (Ek: 15/11/1984-3080/5 md.)
İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, Merkezi
Nüfus İdaresi Sisteminin uygulanmasına geçilen yerlerden başlamak üzere, Türk
vatandaşları ile Türkiye'de nüfus kaydı tutulan yabancılara nüfus kütüklerinde
bilgi alışverişini kolaylaştırmaya ve kamu kuruluşlarında tutulan kayıtlar ara-
sında bağ oluşturmaya esas olacak bir numara sistemi geliştirir.Bu numara bütün
kamu kurum ve kuruluşlarının kayıtlarında esas alınır.
Ek Madde 5 - (15/11/1984 - 3080 sayılı kanunun 6 ncı maddesi hükmü olup, ek
maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
5/5/1972 tarihli ve 1587 sayılı Nüfus Kanununun 16,28,35 ve 36 ncı maddele-
rinin, 4/4/1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin evlenme ilanı ve
akdine ilişkin 97 - 111 inci maddelerinin, 5/7/l939 tarihli ve 3686 sayılı Ev-
lenme Kağıtları ve Bunların Nüfus Kütüklerine Tescilleri Hakkında Kanunun 1
inci maddesi ile eki listenin; bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırıl-
mıştır.(1)
Madde 66 - Bu Kanun, 1 Eylül 1974 tarihinden itibaren yürürlüğe girer.
Madde 67 - Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

5/5/1972 TARİHLİ VE 1587 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
15/11/1984 tarihlİ ve 3080 sayılı Kanunun Geçici Maddeleri :
Geçici Madde 1
1/9/1979 tarihinden itibaren belediye başkanlıkları, evlendirme
memurlukları ve köy muhtarlıklarınca 5 Temmuz 1984 tarihine kadar yapılan
evlenmelere yetki noktasından itiraz edilemez ve bu evlenmeler bu sebeple iptal
edilemez.
-----------------------
(1) Bu hükümdeki "bu kanuna"ifadesiyle 15/11/1984 tarih ve 3080 sayılı
Kanun kastedilmektedir. Geçici Madde 2
Bu Kanunun yürürülüğe girdiği tarihten itibaren evlenme işleri hakkındaki
düzenlemeler yapılıncaya kadar halen evlendirme görev ve yetkilerini kullanan
belediye başkanlıkları ile köy muhtarlıklarına İçişleri Bakanlığınca evlendirme
memurluğu görev ve yetkileri verilmiş sayılır. Yeni düzenlemeler yapılıncaya
kadar evlenme işlemleri mevcut mevzuat hükümlerine göre yürütülür.
Geçici Madde 3
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü nüfus kayıtlarına, göre
yaşayan vatandaşlarımızın hicri veya rumi tarihte yazılmış doğum tarihlerini
miladi yıla çevirerek, aile kütüklerine geçirmeye, doğum tarihlerinin ay ve
günü belli olmayanların da eksikliklerini 5/5/1972 tarih ve 1587 sayılı
Nüfus Kanununun 59 uncu maddesindeki esaslar çerçevesinde tamamlamaya yetkili-
dir.
Geçici Madde 4
2/2/1984 tarihli ve 2977 sayılı İdari Usul ve İşlemlerin Yeniden Düzenlenme-
si İle İlgili Yetki Kanunu ile Bakanlar Kuruluna verilen Kanun Hükmünde Kararna-
me çıkarma yetkisi 5/5/1972 tarihli ve 1587 sayılı Nüfus Kanunu için adı geçen
Kanunla verilen süre bitimine kadar geçerlidir.
1587 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
------------ -------------------------------------------- ------------------
2101 --- 24/8/1977
3080 --- 21/11/1984
3669 --- 13/10/1990

Read More......

1580 SAYILI BELEDİYE KANUNU

SAYILI BELEDİYE KANUNU
Kanun Numarası : 1580
Kabul Tarihi : 3/4/1930
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 14/4/1930 Sayı :1471

BİRİNCİ FASIL
Belediyelerin idaresi
Belediye
Madde 1 - Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tesviye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir.
Belediye teşkilatı mecburi olan yerler
Madde 2 - (Mülga : 4/5/1960 - 7469/2.md.)
Belediye idaresinin mevdu olduğu makam ve heyetler :
Madde 3 - Belediye idaresi, belediye meclisi ile belediye encümeni ve belediye reisi ve muavinlerine, belediye şubeleri mevcut ise şube müdürlerine ve şube heyetlerine mevdudur.
Belediye sınırlarının tahdidi
Madde 4 - Bu kanunun hükümleri başlar başlamaz şimdiye kadar sınırı tahdit edilmemiş olan beldelerin sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir:
A : Ötedenberi beldeye ait sayılan bütün tarla, bağ, bahçe, çayır, mer'a zeytinlik, palamutluk, baltalık, otlak gibi yerler sınır içinde kalır.
B : Bir beldenin sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya diğer değişmeyen işaretli yerlerden geçirmek kabil değilse büyük taşlar dikilerek gösterilir.
C : Belde ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy veya belde arazisi içinde kalan emlak ve arazisi,sahiplerinin bulunduğu beldenin değil bu emlak ve arazinin bulunduğu belde veya köy sınırı içinde gösterilir.
D : Ötedenberi müştereken intifa edilen çayır, yayla ve korulardan mer'a ve menba ve tepelerden taamülü veçhile alakadarların istifade hakları bakidir.
Bu suretle belediye sınırı dahilinde kalıp başkalarının hakkı intifaları bulunan bu kabil yerler hakkında sınır kağıdına şerh verilir.
E : Yukardaki tariflere göre çizilen sınırın geçtiği yerlerin isimleri bu kağıda yazılmakla beraber sınırın nerelerden geçtiğini gösterir bir harita tanzim ettirilir.
F : Komşu köyler ve beldeler ile nizalı olan yerler sınır kağıdında ve haritasında ayrıca gösterilir.
G : Sınır nizaları, meclis mukarreratının tebliği tarihinden itibaren 31 gün zarfında alakadar tarafın ihtiyar ve belediye meclislerinin müracaatları dinlenmek şartiyle beldenin sınırını kati ve nihai surette tasdika salahiyettar olan makam tarafından halledilir.
H: Sınır kağıdı ile haritaları, beşinci madde ahkamı icra edilmek üzere belediyelerce dörder nüsha olarak tanzim ve salahiyettar mercilere irsal olunup tasdik edildikten ve iktisabı katiyet eyledikten sonra bir nüshası belediyeye tevdi, ikinci nüshası tasdika salahiyettar makamca muhafaza, üçüncü nüshası Dahiliye Vekaletindeki dosya meyanınına vazı ve dördüncü nüshası mahalli tapu dairesine teslim edilir.
Sınırların tasdikı şekli
Madde 5 - Belediye sınırları:
A - Seksen binden az nüfuslu olan beldelerde belediye meclislerinin kararı ve mahali idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra vilayet idare heyetinin tasdikı ile.
B - (Değişik:4/7/1988 -KHK-336/1 md.; Aynen kabul: 7/2/1990 - 3612/10 md.)
Seksen binden fazla nüfuslu belediyelerde belediye meclisinin kararı, idare heyetinin muvafakatı, Valiliğin teklifi ve İçişleri Bakanlığının tasdiki ile kesinleşir.
Tasdik edilmeyen sınır kağıtları esbabı mucibesiyle mahallerine iade edilir. Sınırın değiştirilmesine ihtiyaç olursa yeni sınırın çizilmesi aynı usule tabidir.
Sınır ihtilaflarının halli
Madde 6 - Beldeler veya köyler arasında sınır ihtilafı çıkarsa aşağıda tarif olunduğu şekilde hallolunur :
İhtilaf bir kaza dahilindeki belde ve köyler arasında ise kendilerine mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından tahriren vakı olacak tebligat üzerine alakadar ihtiyar veya belediye meclislerinin en çok otuz bir gün zarfında bildirecekleri mütalaaları tetkik olunmak şartiyle kaza idare heyetinin esbabı mucibelikararı ve vilayet idare heyetinin aynen veya tadilen tasdiki ile; İhtilaf bir vilayete merbut ve muhtelif kazalar dahilindeki belediye ve köyler arasında ise kezalik kendilerine mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından yapılacak tahriri tebligat üzerine alakadar ihtiyar veya belediye meclislerinin en çok otuz bir gün zarfında bildirecekleri mütalaaları tetkik olunmak şartıyle vilayet idare heyetlerinin kararı ve vilayet umumi meclisinin tasdikı ile kati surette hallolunur. Belde veya belde aksamının ayrılması veya başka parçaların belde ile birleşmesi
Madde 7 - (Değişik: 4/5/1960 - 7469/1 md.)
A) Bir köy veya meskün sahaları arasında merkez ittihaz edilecek yere azami 500 metre mesafesi bulunan birkaç köyün veya köylerle köy kısımlarının veyahut muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için nüfusları tutarının son nüfus sayımına göre 2.000 den fazla olması, köy ihtiyar meclisinin bir mazbata ile veya seçmenlerinin en az yarısından fazlasının yazılı olarak mahallin en büyük mülkiye memuruna müracaat etmesi veya valinin re'sen bu işe lüzum göstermesi lazımdır. Bu takdirde valinin ilgili seçmenlerin reylerinin alınması hususundaki vakı işarı üzerine mahalli seçim kurulları en az onbeş gün içinde tayin ve ilan olunacak gün ve mahalde seçmenleri rey vermeye davet ederek belediye meclisi azaları seçimindeki usul ve şartlar dairesinde köy veya kısımlarının ayrı ayrı reylerini alır ve neticeyi bir tutanakla valiliğe bildirir. Valilikçe muamele vilayet umumi meclisine intikal ettirilir. Vilayet umumi meclisince kurulacak belediyenin gelirlerinin kanunlarında yazılı hizmetlerin ifasına yetip yetmiyeceğine ve teklifin faydalı olup olmıyacağına dair ittihaz olunacak karar valiliğin mütalaasiyle birlikte Dahiliye Vekaletine gönderilir. Devlet Şurasının kararı ve Reisicumhurun tasdikı ile o yerde belediye kurulur.
B) Bir beldenin bazı kısımlarının ayrılarak ayrı bir belde haline gelmesi,
C) Bir beldenin tamamının diğer bir belde ile birleşmesi,
Ç) Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldenin içine girmesi,
D) Köylerin veya köy kısımlarının bir belde sınırı içine girmesi hallerinde
A) fıkrasındaki şekil ve şartlara riayet edilmekle beraber (B) ve (Ç) fıkralarındaki hallerde esas belde nüfusunun 2.000 den aşağı düşmemesi şarttır.
(C), (Ç) ve (D) fıkralarındaki hallerde nüfus şartı aranmıyacağı gibi hizmetlerin layıkı veçhile ifası imkanları nazarı itibara alınarak mesafe 2.500 metreye çıkarılabilir.
(B), (C) ve (D) fıkralarındaki hallerde köy ihtiyar meclisleri yerine belediye meclisleri kaim olur.
(Ç) Ve (D) fıkralarındaki hallerde ayrıca iltihak olunacak belediye sakinlerinin reylerine müracaat olunmayıp birleşmek istiyen köy veya belediye kısmında yapılan rey verme neticesiyle diğer muameleli evrak valilikçe iltihak olunacak belediyeye gönderilir. Belediye evrakın tevdiinden itibaren onbeş gün içerisinde istek hakkındaki kararını verir. Bu kararın talep sahibine tebliğinden itibaren onbeş gün zarfında itiraz edilirse meclisi umuminin ve valiliğin mütalaasiyle muameleli evrak Devlet Şürasına gönderilir. Devlet Şürası keyfiyeti tetkik ve iltihaka karar verdiği takdirde (A) fıkrası gereğince muamele tekemmül ettirilir.
(C) fıkrasındaki halde sadece ilgili belediye meclislerinin kararları alınır. Muayyen bir arazi üzerinde Hükümetçe yeniden kurulan ve nüfusları 2.000 den fazla olan yerlerde hudutları gösterilmek suretiyle Dahiliye Vekaletinin teklifi ve Reisicumhurun tasdikı ile belediye kurulur. Vilayet ve kaza merkezlerinde nüfusları ne olursa olsun belediye kurulması mecburidir. Bir vilayet merkez belediyesi sınırları içinde kurulan kazaların merkezlerinde belediye teşkil edilmeyip bu gibi yerlerde belediye şubesi ihdas olunur.
Mahalleler ihdası, ilgası isimleriyle hudutlarının tayini
Madde 8 - Bir belediye sınırı içinde mahalleler ihdası, ilgası, birleştirilmesi, isimleriyle hudutların değiştirilmesi belediye meclisinin ve mahalli idare heyetinin kararı ve valinin tasdikı ile icra edilir.
Belde isimlerinin değiştirilmesi
Madde 9 - Bir beldenin isminin değiştirilmesi belediye meclisinin ve vilayet idare heyetinin kararı üzerine Şürayı Devletin mütalaası alınarak İcra Vekilleri Heyetinin tasdikı ile yapılır.
Belediye şubeleri teşkili
Madde 10 - Nüfusunun arazi üzerinde tekasüfü itibariyle muhtelif kümelerden müteşekkil olan beldelerle nüfusu seksen bini geçen beldelerde belediye teşkili caizdir. Belediye şubelerinin teşkili veya ilgası, hudutlarının tesbit ve tadili aşağıda tarif edilen şekilde olur :
Belde dahilinde şube haline geçmesi istenilen belde kısmında sakin belediye müntehiplerinin en az yarısından fazlasının imzalı bir talebi veya belediye meclisinin müracatı ve teklifi üzerine en büyük mahalli mülkiye memuru o dairede intihap hakkını haiz halkın reyine müracaat edilmesini kaza idare heyetine icra ettirir. İdare heyeti on beş gün evvelinden tayin ve ilan edeceği günde şube haline geçecek belde kısmı müntehipleriyle mütebaki müntehipleri beldenin muayyen bir mahallinde rey vermeğe davet eder (Reyler belediye intihabatındaki usul ve şarta tevfikan alınır.) İdare heyeti reylerin neticesini mazbata ile tespit eder ve doğrudan doğruya valiye gönderir. İdare heyetinin mazbatası üzerine vilayet idare heyetinin vereceği karar, Şürayi Devletin mütalaası ve İcra Vekilleri Heyetinin tasvibi üzerine, Reisicumhurun tasdikı ile icra edilir.
Bir veya birkaç köy veya mahallenin birleşerek belediye idaresi tesis etmesi
Madde 11 - (Mülga: 14/2/1958 - 7078/2 md.) 4, 5, 6, 7, ve 1O uncu maddelerdeki kararların tatbiki
Madde 12 - (Değişik: 20/3/1997-4231/3 md.) 4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 7 nci ve 10 uncu maddelerde bildirilen kararlar, katileşme tarihini takip yılın 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Ancak yeni belediye kurulması halinde yukarıdaki hükümler, ilk genel mahalli idareler seçimlerinin yapılacağı yılın 1 Ocak gününden itibaren tatbik olunur. Tatbikinden en az bir ay evvel mahallin en büyük mülki amiri tarafından gazetelerle ve diğer vasıtalarla ilan olunur.
Hemşeri hukuku
Madde 13 - Her Türk, nüfus kütüğüne yerli olarak yazıldığı beldenin hemşrisidir. Hemşerilerin belediye işlerinde reye, intihaba, belediye idaresine iştirake ve belde idaresinin devamlı yardımlarından istifadeye hakları vardır.
Belde sınırı dahilindeki şahısların vazifeleri
Madde 14 - Belediye sınırı içinde oturan, bulunan, ilişiği olan her şahıs belediyenin kanununa, nizam ve talimatına müstenit emirlerini, hükümlerini tutmak, yapmak, resim ve harç, ücret ve aidatlarını vermekle mükelleftir.

İKİNCİ FASIL
Belediyenin vazifeleri
Madde 15 - Belediyelerin kanunlar ve nizamnamelerle muayyen hukuku, buna mukabil beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin, intizamını halelden vikaye maksadiyle yapacağı vazifeleri vardır. Bu vazifeler aşağıda yazılanlarla, ayrıca kanun ve nizamname ve talimatnamelerle muayyen hususlardır (1) :
(1) 11/5/1953 tarih ve 6085 sayılı Kanunun 76 ncı maddesi ile bu maddedeki kara nakil vasıtalarına belediyelerce numara ve plaka verilmesi, belediye ve hususi idarelerce resim, harç ve vergi alınması, gidip, gelme güvenliğinin düzenlenmesi nakil vasıtaları niteliklerinin düzenlenip denetlenmesi hakkındaki hükümler ile bu kanunda yer alan karayolları trafiği ile ilgili hükümler yürürlükten kaldırılmıştır.
1 - Umuma açık olan yerlerin temizliğine, intizamına bakmak;
2 - Yenilecek, içilecek ve umumun sıhhatine mütaallik kullanılacak şeyleriyle yerlerinin, mahsus kanun, nizamname veya talimatnamesine tevfikan murakabesi;
3) (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Umumun yiyip içmesine yatıp kalkmasına, taranıp temizlenmesine, eğlenmesine mahsus lokanta, birahane, gazino, kahvehane, kıraathane, meyhane, han, otel, hamam, sinema, tiyatro, bar, dansing ve emsali yerlerin ve bu mahallerde satılan ve kullanılan şeylerin temizliğine, sıhhiliğine ve sağlamlığına dikkat etmek ve kanun ve talimatname mucibinde bu gibi yerlerin işletilmeleri için gece ve gündüz açık kalmalarına ve inzibati sebeplere nazaran zabıtaca verilecek ruhsat üzerine sınıflarına ve tarifelerine göre bunlar için ruhsatname vermek ve açık ve kapalı bulunacağı saatleri mahallien büyük mülkiye amirinin de muvafakatı alındıktan sonra tayin eylemek, ücret tarifelerini tanzim ve tasdik etmek ve bu gibi yerlerde işi çeviren ve çalışanların ehliyet ve sıhhatleri müsait olup olmadığına göre işlemelerine izin vermek veya menetmek, Ütücüler, kolacılar, lekeciler, giyim ve ev eşyası temizleyici ve boyacıları, ayakkabı tamirci ve boyacıları ve emsallerine ait ücret tarifelerini mesleki teşekküllerin de mütalaasını almak suretiyle tanzim ve tasdik etmek;
4 - Salgın ve bulaşıcı insan ve hayvan hastalıklarının önüne geçmek ve yayılmasına mani olmak için mahsus kanun, nizamname veya talimatnameleri mucibince tatbik edilen tedbirler hakkında hükümet teşkilatiyle birlikte çalışmak;
5 - Ölenleri muayene etmek ve gömülmesine ruhsat vermek ve belediyelerce gösterilen mezarlıklardan başka yerlere ölü gömdürmek, ücretli ücretsiz olan cenazeleri fenni şartlar dairesinde teçhiz, tekfin ve nakletmek, gömmek ve belediye mezarlıkları ve fenni cenaze yıkama yerleri tesis ve idare etmek ve hayvan ölülerini yaktırmak veya gömdürmek;
6 - Sıhhi şartları cami belediye salhanesinden başka yerlerde kasaplık hayvan kestirmemek;
7 - Belediye depolarından başka yerlerde kanun ve nizam ve talimat ile muayyen miktar haricinde kabili iştial ve infilak maddeler bulundurmamak, buna riayet etmeyenlerin mallarını belediye deposuna kaldırmak ve nısıf bedelini ceza olarak belediyeye almak;
8 - Mürebbiye, sütnine, hizmetçi, aşçı, çamaşırcı, uşak, hamal, şöfor, arabacı, kayıkçı, berber, mevaddı gıdaiye satıcısı, süthanelerde hizmet edenlerle süt satanlar ve emsali ve halk ile temas eden hizmet erbabı işçilerin sıhhi ve
fenni muayenelerini yaptırmak, ehliyet ve sıhhat vesikaları alanların işlemelerine izin vermek ve bunları daima tescil ederek müseccel olmayanları menetmek (kayıkçıların ehliyetini tayinde mahalli liman reislerinin mütalaası alınacaktır);
9 - Belediye sınırı dahilindeki deniz, göl ve nehirlerde belde sınırı dahiline münhasır olmak üzere, seyrüsefer eden istimbot, motörbot ve her nevi kayık, mavuna ve salapurya gibi denizdeki ufak nakliye vasıtalariyle hususi sandalve kayıklar ve karada belediye sınırı dahilinde umuma mahsus mahallerde seyrüsefer eden yük ve binek araba ve hayvanları ve otobüs, otomobil ve emsali (şimendiferlerden maada) nakliye vasıtalarının sağlamlığına, temizliğine dikkat ederek bunların azami haddi istiabisini ve tahammül derecelerini ve sınıflarını ve numaralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini murakabe ve ücret tarifelerine riayetlerini temin edecek tedbirler ittihaz etmek ve icabında bunlarıbizzat temin ve idare eylemek ve mevzu kanunlar mucibince salahiyettar dairelerden verilen vesikalara müsteniden işlemlerini ruhsata bağlamak. (Deniz vasıtalarının haddi istiabisini ve sağlamlığını tayinde mahalli limandairesiyle ticaret müdürlüklerinin mütalaası alınır); Beldeler veya beldelerle köyler arasında seyrüsefer eden yük ve binek araba ve hayvanları ile otomobil, otobüs ve kamyonların sağlamlığına, temizliğine dikkat ederek bunların azami haddi istiabisi ve tahammül derecelerini tesbit ve sınıflarını, numaralarını tayin ve işletenlerin ehliyet ve sıhhatlerini murakebe etmek bu vesait sahiplerinin daimi ikematgahlarının mensup olduğu kaza belediye idaresine aittir;
10 - Umuma ait yerlerde gelip geçmeğe, nakliye vasıtalarının işlemesine engel olacak, geçenlere zarar veya rahatsızlık verecek veya kaza çıkaracak ve beldenin umumi temizliğini bozacak şeyleri kaldırmak, nakliye vasıtalarının nevi ve cinsine göre belde dahilinde azami ve asgari süratini ve işleyeceği ve işlemeyeceği, duracağı, yavaş gideceği yerleri tayin ve seyrüsefer tarifelerini tanzim ve ilan ve umumi intizamı temin etmek, beynelmilel otomobil seyrüseferlerinin talimatnamei mahsusuna tevfikan belediye sınırı dahilinde seyrüseferlerine muktazi işaretlerin vaz'ı ile bu otomobille şoförlerin haiz olmaları lazım gelen evsafı tetkik etmek;
Denizlere ait yerler için mahalli liman idaresinin mütalaası alınır.
11 - Yol, meydan, pazar, iskele, köprü ve nehirler gibi umuma ait yerlerden ve denizlerden bir kısmını mürur ve ubur ihtiyacını tazyik etmeyecek surette ve muvakkaten her hangi bir ameliye için işgal veya istimal edeceklere izin vermek ve ruhsatsız işgalleri menetmek;
12 - Alelümum inşaat tamir ve ilaveler için kanun mucibince ruhsat vermek, kanunsuz veya ruhsatsız başlanan ve yapılmakta olan inşaatı men ile hususi kanunların hükümlerini tatbik ve kazalı binaları ve baca ve duvarları yıktırmak, arsalarla yangın yerlerindeki kuyu ve çukurları kapattırmak veya tehlikelerini refetmek;
13 - Gıda maddeleri üreten işyerleri hariç Umumun selamet, sıhhat ve huzur ve istirahatine tesiri melhuz olan imalat, istihsalat, müddehharat ve tesisatın yerlerini; harman, kabristan, pazar, gaz depoları, kömür depoları ve süprüntülük mevkilerini ve şartlarını evvelden tesbit ve ilan etmek ve ona göre ruhsata bağlamak (Belediye yeniden yapılacak umumi ahır ve samanlıkların yerini tayin ve mevcut olanları sıhhi takyitlere tabi tutar); (1)
(1) Bu fıkranın başına, 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci fıkrası ile "Gıda maddeleri üreten işyerleri hariç" ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
14 - Kanun ahkamına tevfikan başı boş hayvanları tutmak, muhafaza etmek, belde dahilinden geçecek hayvan sürülerinin gelip gececeği yolları ve yaylıma gidecek hayvanların toplanacağı yerleri tayin ve tahdit etmek;
15 - Aleni müzayedeli gayriresmi satışları murakabe etmek, umumi yerlerde toptan satılan ve tartılacak, ölçülecek şeyleri kanun ahkamına tevfikan tartmak ve ölçmek ve bilcümle tartı ve ölçüler alat ve edevatını ayarlamak, damgalamak;
16) (Değişik:2/12/1960 - 150/1 md.) Tesbit edilen toptan ve parekende azami satış fiyatlarına veya kar hadlerine ve ücret tarifelerine ve alınan kararlar veya yapılan ilanlar hükümlerine riayeti temin ve kontrol etmek. Azami satış fiyatları ve kar hadleri tesbit edilen maddelerin, satışa arzedilmemesini veya satışdan imtina edilmesini, kaçırılmasını, saklanmalarını veya satılmadığı halde satılmış gibi gösterilmesini menetmek;
17 - Dilencileri dilenmekten menedecek tedbirler almak;
18 - Bırakılmış ve bulunmuş çocukları, delileri, dalanmış ve kudurmuşları, sokakta bayılanları, kazaya ve afete uğrayanları koruyup gözetmek;
19 - Belediye kanun, nizam va yasaklarına uymayan, kanunen ruhsata tabi iken ruhsatsız yapılan, beldenin selamet, intizam, sıhhat ve huzurunu ihlal eden şeylere meydan vermemek ve bunları menetmek;
20 - Hafta Tatili Kanunundan istifade etmek istiyenlere izin vermek;
21 - Belediye hududu dahilinde orman, tarla, harman, bağ, bahçe, koru, çayır ve mer'aları ve alelümum araziyi hasardan muhafaza etmek;
22 - Yangın vukuunu menedecek tedbirleri almak, ateşe karşı ihtiyaç için umuma açık yerlerde imalathane ve fabrikalarda ve her dükkanda bulundurulacak tertibatı ve vesaiti tayin ve ilan ile ihzar ve ifa ettirmek, yangını tarassut, ihbar ve istihbar için lazım gelen tesisat ve teşkilatı yapmak, itfaiye tulumba takımlarını ve tekerlekli itfaiye vesaitini her an ihtiyaca yarar halde bulundurmak, beldeyi tehdit edecek orman yangınlarına karşı kazma, kürek, balta ve saire gibi vesaiti itfaiye bulundurmak, beldenin icap eden mahallerinde itfaiye havuzları, sarnıçları yaptırmak;
23 - Sokak, meydan, iskele, köprü, pazar, panayır yerleri gibi umumi mahalleri daima temiz tutmak, yıkamak, temiz sularla sulatmak, kışın çamur ve karlarıve buzları kaldırtmak ve geçenlerin kaymamasını temin eylemek;
24 - Umumi ve hususi yerlerin süprüntülerini muntazam ve fenni vasıtalarla toplatmak, kaldırtmak ve ifna etmek;
25 - 28 Nisan 1926 tarih ve 831 numaralı Sular Kanunu mucibince su getirtmek, suları sıhhi ve temiz tutmak;
26 - Belediye hududu dahilindeki müşterek bağ, bahçe, tarla ve bostanların müşterek su kanallarını temizlettirmek, bozulan yollarını tamir ve bu husustaki masrafları alakadarlardan tahsil etmek; Bahçe, tarla, bostanların ve umumi yerlerin su birikintilerini kurutmak ve kurutturmak, umumi ve hususi havuzların sularını şartlara uygun surette vakit vakit değiştirtmek ve tazelettirmek;
27 - İhtiyaca göre umuma mahsus ücretli ücretsiz helalar yaptırmak; Umumi ve hususi binalarda yapılması mecburi olan helaların sıhhi şartlara uygun olmasını temin ettirmek;
28 - Umumun (...) (1) kullanacağı şeylerin satıldığı ve muhafaza olunduğu mahallerin, umumun içinde yatıp kalkacağı, barınacağı veya bineceği, çalışıp iş-liyeceği veya hayvanlarını koyacağı yerlerin sıhhi şartlara uygun olmasını temin etmek;
(1) Bu arada yeralan "yiyeceği, içeceği ve" ibaresi, 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, metinden çıkarılmıştır.
29 - Kanun ve belediye kararlarının mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari olarak müracaat vakı olduğu takdirde insan, hayvan, eşya ve emlak hakkında harçlı harçsız, tıbbi, baytari, fenni muayeneler, kimyevi ve bakteriyolojik tahliller yapmak ve şeraiti sıhhiye raporu vermek;
30 - (Mülga: 9/7/1956-6785/60 md.)
31 - Beldenin sokak ve meydanlarını plana ve programa uygun olarak tanzim ve ıslah etmek, sınıflarını, isimlerini, numaralarını tayin etmek, buna göre ağaçlamak, döşemek, aydınlatmak, süslemek, duracak, sığınacak, dinlenecek yerler yapmak ve iyi bir halde bulundurmak (2);
(2) 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK.nın 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan KHK.ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
32 - Beldenin plana ve programa uygun, 13 Mayıs 1926 tarih ve 839 numaralı kanuna ve diğer hususi ahkama tevfikan lağım ve çukurlarını inşa ve tamir etmek ve ettirmek;
33 - Halk için kütüphane ve okuma salonları açmak, belediye bahçeleri, fidanlıkları, çocuk bahçeleri, oyun ve spor yerleri yapmak, belediye koruları yetiştirmek, bunları korumak ve işletmek (Bu işler için kafi mütehassıs bulunamayan belediyelere alakadar mahalli daireleri yardım eder);
34 - Fakir ailelerin ikiz çocuklarına, alelümum öksüz, fakir, kimsesiz çocuklara para, hekim, ilaç, yeme, içme, giyinme, barınma, tahsil, terbiye cihetlerinden yardım etmek, fakir hastalara meccanen bakmak, ilaç vermek, fakir cenazelerini meccanen kaldırmak, alil, işten aciz olupta bakacak kimsesi olmıyanlara bakmak;
35 - Alelümum belediyelere ait suları, çeşmeleri, sebilleri, arkları, havuzları, su taksim yerlerini, hazinelerini, kaynaklarını tanzim ve idame etmek;
36 - Belediye sınırı dahilinde umuma mahsus iskele, rıhtım ve köprüleri plana göre inşa ve idame etmek;
37 - Yangın yerlerini ve mahalle haline getirilecek yerleri kanun dairesinde tanzim ve imar etmek ve alelümum inşaat, tamirat ve ilavat planlarını kanuna tevfikan tetkik ve tatbik etmek;
38 - Alelümum sinai müessese ve fabrikaların, elektrik, tenvirat ve tesisatının, makine ve motör ve inbiklerinin kazan, ocak ve bacalarının gerek ilk önceve gerek sonradan muttariden ve muntazaman fenni muayenelerini icra etmek, etrafındakilerin sıhhatları huzur, rahat ve malları üzerine fena tesir icra edip etmediklerini tetkik etmek, zararlarına mani olmak;
39 - Kanunun mecburi tuttuğu ahvalde veya ihtiyari olarak müracaat vuku bulduğu takdirde her nevi inşaat ve tesisat için muayenei fenniye raporları ve şahadetnameleri vermek ve yahut mezkür tetkikatı yapacak müesseseye malik değilse en yakın bir müessese vasıtasiyle bu işleri temin etmek (1);
40 - Kanuna tevfikan fenni ve sıhhi mezbaha ve teferruatından madut olan barsakhane ve saire yapmak ve işletmek;
41 - (Değişik: 24/5/1957-6975/1 md.) Petrol Kanununa göre petrol hakkı sahipleri tarafından yapılan ve petrol ameliyatından madut bulunanları hariç olmak üzere gaz ve her nevi müştail maddeler depoları yapmak ve işletmek;
42 - Meydan ve pazar yerleri yapmak.
43 - (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Ete, ekmeğe, yaş meyve ve yaş sebze ile odun ve mangal kömürüne doğrudan doğruya ve kati lüzum halinde mahalli idare kurullarınca tasdik edilmek şartiyle diğer gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerine toptan ve perakende azami satış fiyatları ve yaş meyve ve sebzeye mahasır olmak üzere kar hadleri tesbit etmek ve icabında 2490 ve 1050 sayılı kanunlar hükümlerine bağlı olmaksızın bu maddeleri satın almak, satmak, stok etmek veya belirli bir kar haddi dahilinde satın aldırmak, sattırmak ve ihtiyacı olanlara maksada göre dağıtmak üzere bir fon tesis ederek tanzim satış mağazaları kurmak ve hayatı ucuzlatacak sair tedbirleri almak;
44 - Meydan, cadde ve sokak gibi umuma ait yerlerde ilan işlerini idare etmek;
45 - Yetimhane, acezehane, doğum ve emzirme ve mecburi olarak meccani doğum evleri tesisat ve teşkilatı ve mahalleri Sıhhat Vekaletince tayin ve tasdik edilmek şartiyle tımarhane, fenni tebhirhane ve tathir istasyonları vücude getirmek ve işletmek;
46 - Yarış yerleri yapmak ve işletmek;
47 - Kanuna göre doğrudan doğruya veya alakadar tarafından müracaat üzerine gaz, su, elektrik sarfiyatını müş'ir saat ve aletleri veya taksimetreleri teftişetmek (1);
(1) 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK. nin 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan KHK. ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
48 - Yersiz, yurtsuz olanlara iş bulmak, bunlardan garip olup çalışmayanları memleketine göndermek, kimsesiz kadın ve çocukları korumak;
49 - Belediye varidatını tahsil etmek;
50 - Belediye hizmetleri için iktıza eden masrafları tesviye etmek;
51 - Belediye emval ve akaratını idare etmek;
52 - Sıhhi muavenet ve imdat merkezleri yapmak ve işletmek;
53 - A: Plan ve tesisatı ve mahalleri Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletince tasdik edilmek şartiyle beldenin ihtiyaciyle mütenasip ücretli, ücretsiz belediye hastanesi;
B: Ehli hayvan hastalıklarının tedavisi için hayvan hastanesi tesis etmek ve işletmek;
54 - Gençler için mahallin ihtiyaciyle mütenasip stadyumlar tesis etmek ve işletmek;
55 - Belediyeye ait eğlence yerleri tesis etmek ve işletmek;
56 - Belediyeye ait ılıcaları işletmek, deniz hamamları ve her nevi yıkanma müesseseleri açmak, açılmasına ruhsat verilenlere nezaret etmek;
(Ek: 12/6/1984 - 3019/1 md.) Yeteri kadar parasız halk plajları da açmak.
57 - Eczanesi olmayan yerlerde hususi kanuna tevfikan eczane açmak, fakirlere parasız veya ucuz ilaç vermek, ücretli ücretsiz muayenehane, dispanser vücude getirmek, fakirler için meccani doğum yardımını temin etmek üzere ebe istihdam etmek;
58 - Her nevi et, yağ, balık, zeytinyağı, peynir ve sebze ve meyva, turşu, tuzlu balık gibi muhafazası ve satılması sıhhi ve baytari şeraite tabi yenilecek şeylerin müzayedeli, müzayedesiz toptan alım ve satımının muayyen mahallerde ve belediye nezareti altında icrasını temin için haller tesis ve idare etmek (Borsa muamelatı cereyan eden mahallerde borsaya tabi mevat hakkında hususi kanun ahkamı tatbik olunur);
(Ek fıkralar: 28/6/1984 - 3033/1 md.)
Belediyelerce, gerçek veya tüzelkişilerin belediye hudutları içinde yaş meyve ve sebzelerin toptan alımı ve satımı için haller açmalarına izin verilebilir. Nüfusu 250.000 ve daha yukarı olan belediyelerde açılacak toptancı hallerinin kuruluş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, belediye meclislerince tespit olunur. Nüfusu 250.000'den az olan belediyelerde açılacak toptancı hallerinin kuruluş, yönetim ve işleyişlerine ait usul ve esaslar, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle tespit olunur.
Bu yönetmeliklerle belirlenecek esaslara aykırı hareket edenler hakkında 1580 sayılı Belediye Kanunu ile 80 sayılı Kanunun ceza hükümleri uygulanır. Toptancı hali kuracak olan gerçek ve tüzel kişilere lüzumlu krediler T.C. Ziraat Bankasınca sağlanabilir.(1)
(1) Bu bendin, 24/6/1995 tarih ve 552 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı hükümlerinin, yaş sebze ve meyveler konusuna münhasıran uygulanmayacağı anılan kararname ile hükme bağlanmıştır.
59 - Belediye tiyatrosu, sineması, belediye oteli ve gazinosu, halk müzeleri ve hayvanat ve nebatat bahçeleri yapmak ve idame etmek ve yaptırıp işletmek;
60 - Borsa bulunmıyan yerlerde zahire pazarları ve ardiyeler yapmak ve işletmek;
61 - (Değişik: 2/12/1960 - 150/1 md.) Buz fabrikaları, sıhhi kar kuyuları, her çeşit gıda ve zaruri ihtiyaç maddelerinin muhafazasına mahsus soğuk hava mahzen veya depoları, umumi su depoları ve süthaneler, süt toplama merkezleriyle süt dağıtma teşkilatı tesis etmek ve bunları işletmek.(...)(2)
(2) Bu arada yeralan "ve hususi teşebbüs tarafından kurulan aynı mahiyetteki tesisleri sağlık ve teknik bakımlardan murakabe etmek" ibaresi, 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup, metinden çıkarılmıştır.
62 - Mahrukat pazarları ve ardiyeleri yapıp idare etmek;
63 - İktisat Vekaletinin müsaadesi alındıktan sonra mahsulat ve masnuat sergi ve panayır yerleri ve müzeleri kurmak ve işletmek;
64 - Mezat salonları açmak ve işletmek;
65 - Belediye un ve inşaat malzemesi fabrikaları vücude getirmek ve idare etmek;
66 - Belediye fırınları yapmak ve işletmek;
67 - Belediye müessesatının muhafazası altında bulunan emtia üzerine itibar ve ikraz muamelesi yapacak müessesat vücude getirmek;
68 - Ucuz belediye meskenleri yapmak ve belediye namına inşaat yaparak icar etmek, belediyenin inkişaf ve tevessüe müsait mahallerinde arazi alarak yeni plana göre tanzim etmek ve yeniden inşaat yapmak isteyenlere satarak ihtikara mani olmak (1);
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 ve 3 üncü maddelere bakınız.
69 - Fakirler için yatı evleri yapmak ve idare etmek;
70 - Şefkat, tasarruf, memurin ve müstahdemini belediye tekaüt sandıkları tesis ve idare etmek ve şehir bankaları açmak;
71 - Muhtacin için iane sandıkları tesis ve idare etmek ve emvali menkule terhin sandıkları tesis etmek;
72 - Zabıtai belediye memuru belediye fen memuru, yapı kalfası ve yapıcı ve muhtelif meslek ustaları gibi beldenin ve belediye idaresinin muhtaç olduğu meslekler erbabı yetiştirmek üzere kurslar, dersler, gece ve hafta tatili günü dershaneleri ve ikmal ve çırak, ev kadını mektepleri açmak ve idare etmek;
73 - İşçiler, sanat ve mesai erbabı ve alelümum müstahdemler için iş kalemleri ve idarehaneleri tesis ve idare etmek, edeceklere de ruhsat vermek;
74 - Seyrüseferleri tanzim için talimatnameler yapmak;
75 - Fenni ve sıhhi umumi çamaşırhaneler yapmak ve yahut yapılmasına izin vermek ve bunları murakabe etmek;
76 - Fabrika ve iş evlerinin, amele ve meskenlerinin sıhhi teftişlerini yapmak (Bu teftiş, Devlet Demiryolları için idarenin müfettişleri ve imtiyazlı şirketler için de Hükümet tarafından mansup komiserler marifetiyle yapılır).
77 - (Ek: 10/6/1982-2678/1 md.; Mülga: 24/6/1995 - KHK - 560/21 md.)
78) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.)Bu maddede sayılan her türlü yapılar ve çevresinin, yolların, park, bahçe ve rekreasyon alanlarının, sosyal ve kültürel hizmet alanları ile ulaşım araçlarının özürlülerin kullanımına ve ulaşabilirliğine uygun olarak yapılmasını sağlamak ve denetlemek,
79) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) İmar planlarının yapımı ve uygulanması ileyapıların inşaat ve iskan ruhsatı aşamasında, Türk Standartları Enstitüsünün ilgili standardına uygunluk sağlamak, uygulamaları denetlemek ve bütünlüğü sağlayıcı tedbirleri almak,
80) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) İlgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak genç ve yetişkin özürlüler için bölgenin işgücü piyasasına uygun mesleklerde, meslek ve beceri kazandırma kursları, iş eğitim merkezleri ve yaşamevleri açmak,
81) (Ek: 30/5/1997-KHK-572/4 md.) Özürlüler için, ulaşım ile sosyal ve kültürel amaçlı hizmetlerden ücret almamak veya indirimli tarife uygulamak, belediyelere ait ve belediyeler tarafından işletilen veya kiraya verilen büfeler, otoparklar gibi işyerlerinin özürlüler tarafından işletilmesi konusunda kolaylık sağlamak,
Belediye vazifelerinin varidata göre belediyelere tevdii
Madde 16 - 1 - 15 inci maddenin 1 - 39, 41 - 44, 47 - 52, 56, 57, 74, 76 ncı fıkralarında sayılan vazifeler her belediye için (1);
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 inci maddeye bakınız.
2 - 15 inci maddenin 40 ve 58 inci fıkralarında izah olunan vazife, varida- tı elli bin liradan fazla belediyeler için;
3 - 15 inci maddenin 45 ve 53 üncü fıkralarında izah olunan vazifeler, vari-datı iki yüz bin liradan fazla belediyeler için;
4 - 15 inci maddenin 46, 54 ve 55 inci fıkralarında izah olunan vazifeler, varidatı beş yüz bin liradan fazla belediyeler için mecburidir.
İhtiyari vazifeler
Madde 17 - 15 inci maddenin 59 - 73 üncü fıkralarında tadat edilen vazifeler belediyeler için ihtiyaridir.
Mecburi vazifelerin ifası için tasarruf
Madde 18 - 16 ncı maddenin birinci fıkrasının 5, 22 ve 25 inci numaralarında yazılı olanlarla bu maddenin 2, 3 ve 4 üncü fıkralarında yazılan mecburi vazifeleri ifa için vazifedar olan belediyenin varidatının en az yüzde onu tahsis ve tasarruf edilmek şartiyle en çok on beş sene zarfında muktazi tesisat vücude getirilir.
Belediyelerin hakları, salahiyet ve imtiyazları
Madde 19 - Belediyelerin hakları, salahiyetleri ve imtiyazları şunlardır:
1 - Belediye idareleri kanunun kendilerine tahmil ettiği vazife ve hizmetleri ifa ettikten sonra belde sakinlerinin müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tesviye edecek her türlü teşebbüsatı icra ederler.
2 - Beldenin ve belde halkının sıhhat, selamet ve refahını temin ve intizamı beldeyi halelden vikaye maksadiyle kanunların bahşettiği salahiyete müsteniden emirler vermek ve belediye yasakları koymak ve infaz ettirmek, hilafında hareketleri görülenleri cezalandırmak (2);
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.
3 - Kavanini mahsusa mucibince belediye vergi ve resimlerini tarh ve Tahsili Emval Kanununa tevfikan cibayet etmek;
4 - Müktesep haklara halel gelmemek üzere belediye sınırı dahilinde;
A) Doğrudan doğruya yapılmak ve işletilmek şartiyle su, havagazı, elektrik, tramvay tesisatı kurmak ve işletmek, göl, nehir, körfez ve sevahili mütecavire vapurları nakliyatını deruhde ve ifa etmek belediyelerin hakkıdır.(Ancak belediyeler bu işlerin tesis veya işletilmesi için müddeti kırk seneyi tecavüz etmemek ve şeraiti Devletçe müttehaz kaidelere muvafık olmak üzere imtiyaz da verebilirler (3)
B) Teştithane tesisatı ve çöpleri paçavra ve kemikleri toplamak teşkilatını idare etmek ve ettirmek;
5 - (Değişik: 5/7/1939-3666/1 md.) Belediye hudutları dahilinde muayyen mıntakalar arasında yolcu nakil vasıtası olarak otobüs, omnibüs, otokar, tünel troley, füniküler işletmek ve mezbahalarda kesilen etleri Belediye Meclisince tayin ve Dahiliye Vekaletince tasdik edilecek ücret mukabilinde satış yerlerine nakletmek münhasıran Belediyelerin hakkıdır.(3)
(3) 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK.nin 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan KHK.ye aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.
(Değişik : 4/7/1988 - KHK -336/1 md.; Aynen kabul :7/2/1990 - 3612/11
md.) Bunların, belediyelerin de iştirak edecekleri şirketler vasıtasıyla yapıl-
ması ve işletilmesi veya icara verilmesi veyahut imtiyazın devri İçişleri Bakan-
lığının kararına bağlıdır. Belediyeler dilerse inhisarı tazammun etmemek şartıy-
la bunların işletilmesine ruhsat dahi verebilir.
Hususi mahiyette elektrik tesisatı gibi işlerin yapılmasına ve umuma ait
suların ihtiyaçtan fazlasının hususi istihsalatta kullanılmasına ve beldenin
muayyen mevkileri arasında yük başına ücret alan nakil vasıtalarının işletilme-
sine, inhisarı tazammun etmemek üzere, ruhsat vermek de belediyelere aittir.
(Ek: 10/6/1982-2678/2 md.) 15 nci maddenin 77 nci fıkrasında belirtilen
faaliyetleri yapmak üzere kurulan kombinalar için, bu fıkrada yer alan hükümler
uygulanmaz
6 - Belediyeye ait hizmetlerin ifası zımnında şahsı hükmi sıfatiyle sınır
dahil ve haricinde menkul ve gayrimenkul mallara tasarrufa, bey' ve şiraya,
icar ve isticar, ikraz ve istikraza, teberruatın kabulüne, emsali nukut ve
taahhüdatı medeniyeyi ifaya ve davaya ve sulh ve ibraya ehil olmak;
7 - Belediye daire ve şubeleri, bahçeleri, umuma ait akar olmıyan açık ve
kapalı mahalleri emlak vergisinden müstesna olmak, belediye vergi ve resimleri
ile hidematı ammeye muhtas ve akar olmayan emval ve eşyası üzerine haciz konul-
mamak;
8 - Belediye emvalini zimmetine geçirenler, Devlet emvalini zimmetine geçir-
miş olanlar hakkındaki ahkama tabi olmak;
9 - Belediyece alınacak, verilecek menkul ve gayrimenkul emvalin mubayaası,
füruhtu, mübadelesi, icarı, imarı, müzayede, münakasa ve ihalesi, usulü muhase-
besi, tanzim edilecek nizamnamelere tabi olmak.
Belediye bu haklarını ve salahiyetlerini kanunların vaz ettiği kuyut ve
şerait dahilinde kullanır.
10 - (Ek: 9/7/1953 - 6124/1 md.) Hasılı,
a) Tasdikli imar planlarının tatbikı dolayısiyle yapılacak istimlak bedelle-
rinin tediyesine,
b) İstimlakin gayesine veya imar planına uygun olarak yapılacak tesislerin
meydana getirilmesine,
Tahsis olunmak üzere belediyelerce en çok (20) yılda itfa olunmak kaydiyle
ve Türkiye Emlak Kredi Bankası kefaletiyle aşağıdaki esaslar dairesinde tahvil
çıkarılabilir:
A) İhraç muameleleri Türkiye Emlak Kredi Bankası tarafından yapılacak olan
bu tahvillerin hasılı mezkür Banka nezdinde alakalı belediyeler namına açılacak
hesaplarda toplanır ve belediyelerin vereceği ödeme emirleriyle munhasıran bu
fıkrada gösterilen istihkak ve ödemelerde kullanılır.
B) Bir veya mütaaddit tertiplerde ihraç edilebilecek olan bu tahvillerin
itibari resülmali son çıkarılmış Devlet tahvilleri faizinden yukarı olmamak
üzere tesbit edilecek faiz miktarı, itfa süresi, ihraç fiyatı ve diğer hususla-
rı, kefalet mukabili olarak Türkiye Emlak Kredi Bankasına gösterilecek maddi te-
minatın mahiyeti ve kıymet ve miktarı ve bu Bankanın ifa edeceği hizmetler muka-
bili alacağı ücret adı geçen Banka ile belediyeler arasında aktedilecek mukave-
leler ile tayin ve tesbit olunur.
C) (Değişik :7/2/1990 - 3612/11 md.) Yukarıda (B) bendine göre tahvil çıka-
rılması hakkında belediye meclislerince alınacak kararlar vali tarafından müta-
laasıyla birlikte İçişleri Bakanlığına gönderilir ve Hazine ve Dış Ticaret Müs-
teşarlığının da mütalaası alındıktan sonra İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine
Başbakanın onayı ile kesinleşir.
D) İmar planının tatbikı için yapılmış istimlak neticesinde belediyenin
eline geçecek gayrimenkuller ile bunlar üzerine kurulacak tesislerin gelir ve
satış bedelleri ve bu gayrimenkullere ait şerefiyeler tahvillerin yıllık müret-
tebatına karşılık olmak üzere Türkiye Emlak Kredi Bankasına yatırılır.
E) Belediyelerin yapacakları istikrazlar ile ivaz mukabili yapılacak bağış-
lar ve asker aileleri gelirleriyle borçlar karşılığı ve kanuni hisseler hariç
olmak üzere ihraç edilecek tahvillerin ikramiye, faiz, itfa ve komüsyon taksit-
leri olarak Bankaya ödeyecekleri senelik miktardan aşağı olmamak ve belediye
bütçelerinin yüzde onunu geçmemek üzere belediye bütçelerinden ayrılacak tahsi-
sat belediye hesabına Bankaya yatırılır.
Yukarıki fıkra gereğince ayrılacak tahsisat bütçelerine mevzu olmadığı tak-
dirde alakalı vekaletler bu bütçeleri tasdik etmez.
F) Bu tahvillerin ihracına mütaallik her türlü ilanlar ve muvakkat kati
tahviller ve bunların kuponları ile tediyelerine mütaallik evrak ve senetler,
faiz ve itfa bedelleri ve kefalet ve diğer muameleler istikrazın tamamen itfası-
na kadar her nevi vergi ve resim ve harç bakımından her tertibin ihracına takad-
düm eden en son Devlet iç istikraz tahvillerinin tabi olduğu muafiyet hükümleri-
ne tabidir.
G) Tahvillerin bedelleri tediyeleri lazım geldiği tarihten itibaran (10) ve
ikramiye ve faizleri (5) sene sonra zamanaşımına uğrar.
H) Bu tahviller, tahvili çıkaran belediyenin yapacağı gayrimenkul satışla-
rında satış bedeline mahsuben verilebileceği gibi o belediyenin artırma ve ek-
siltmelerinde geçici ve kati teminat olarak kabul edilir.
İ) Bu tahviller hasılatı muhtelif kanunlarla belediye gelirlerinden ayrılan
hisselerin hesabında nazarı itibara alınmaz.

ÜÇÜNCÜ FASIL
Belediye Meclisi

A - Teşkilatı
Meclisin müddeti
Madde 20 - Belediye meclisleri intihap devreleri dört sene olmak üzere inti-
hap hakkını haiz hemşeriler tarafından doğrudan doğruya intihap olunur(1).

Meclis azasının adedi
Madde 21 - Umum nüfusu (3000) e kadar olan beldelerde belediye meclislerine
12, umum nüfusu (3000) den (5000) e kadar olan beldelerde belediye meclislerine
(3000) den yukarı her beş yüz nüfus için zamimeten bir aza, umum nüfusu (5000)
den (10000) ne kadar olan beldelerde belediye meclislerine (5000) den yukarı her
bin nüfus için zamimeten bir aza, umum nüfusu (10000) den (25000) ne kadar olan
beldelerde belediye meclislerine (10000) den yukarı her (3000) nüfus için zami-
meten bir aza, umum nüfusu (25000) den (50000) e kadar olan beldelerde belediye
meclislerine (25000) den yukarı her (5000) nüfus için zamimeten bir aza, umum
nüfusu (50000) den (100000) ne kadar olan beldelerde belediye meclislerine
(50000) den yukarı her (10000) nüfus için zamimeten bir aza, umum nüfusu(100000)

(1) 18/1/1984 tarih ve 2972 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile mahalli idareler se-
çimlerinin beş yılda bir yapılacağı hükme bağlanmıştır.


den yukarı olan beldelerde (100000) den yukarı her (25000) nüfus için zamimeten
bir aza intihap olunur (1).

(Ek fıkra - Ek: 19/7/1963-307/2 md; mülga: 18/1/1984-2972/37 md.)
Madde 22 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)

B - Belediye intihabı hakları

Madde 23 - (Mülga: 19/7/1963 - 307/4 md.)
Madde 24 - A) (Değişik:19/7/1963_307/3 md.;Mülga:18/1/1984_2972/37 md.)
B) (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)
Belediye başkanları bu görevlerinin devamı süresince siyasi partilerin genel
merkezlerinde vazife alamıyacakları gibi il ve ilçe idare kurulu başkan ve üye-
liklerinde de bulunamazlar.
Madde 25 - (Mülga: 19/7/1963 - 307/4 md.)
Mebusluk, encümeni daimi vilayet ve belediye azalığı

Madde 26 - (Değişik: 19/7/1963 - 307/3 md.)
Cumhuriyet Senatosu üyeliği, milletvekilliği, il genel meclisi üyeliği, köy
muhtarlığı ile belediye meclisi üyeliği veya belediye başkanlığı bir şahıs uhde-
sinde birleşemez. Bu niteliği haiz bir kimse belediye başkanlığına veya belediye
meclisi üyeliğine seçildiği takdirde, seçim sonucu kendisine tebliğ edildiği ta-
rihten itibaren 15 gün zarfında tercih hakkını kullanmazsa belediye başkanlığını
veya belediye meclisi üyeliğini reddetmiş sayılır.
Belediye meclisinde üye veya belediye başkanı iken Cumhuriyet Senatosu üye-
liğine, Milletvekilliğine veya il genel meclisi üyeliğine seçilen kimse seçim
sonucunun bildiriminden itibaren 15 gün içinde tercih hakkını kullanmazsa bele-
diye meclisi üyeliğinden veya belediye başkanlığından istifa etmiş sayılır.
Bir mecliste birleşemiyenler
Madde 27 - (Değişik: 26/1/1944 - 4520/1 md.)
Ana, baba, büyük ana, büyük baba, evlat, torun ve kardeş, karı, koca ve bu
derecedeki sıhri hısımlar bir mecliste birleşemezler.
Bir mecliste birleşmesi caiz olmıyanlar intihap edilmiş oldukları takdirde
en ziyade rey kazanmış olan, bu da müsavi ise evli olan ve evli olanlardan da
çocuğu çok olan azalık sıfatını alır.
Çocuk adedinin de müsavatı halinde kur'a çekilir. İntihaptan sonra sıhriyet
peyda edenler de aynı hükümlere tabidir.
Azalığı kabul etmeyenlerin cezası
Madde 28 - Belediye meclisi azalığına intihap edilipte sıhhi esbap veya
beldeden müfarekata mecburiyet gibi bir mazereti olmaksızın son dört sene zar-
fında bir senelik meclis azalığını ifadan imtina edenler meclis karariyle dört
sene için aza intihap olunmak hakkından mahrum olurlar. Belediye meclisinin bu
husustaki kararına razı olmayan alakadaranın, kararın usulen tebliği tarihinden
itibaren bir ay zarfında mahalli mahkemei asliyesine; bulunmayan yerlerde sulh
hakimine müracaatla meclis kararına itiraza hakları vardır. Mahkemenin veya sulh
hakiminin kararı katidir.
Sabık reis ve azanın riayete mecbur olduğu hususlar
Madde 29 - Belediye reisleri veya belediye azası riyaset veya meclis azalı-
ğından çekilip üzerinden bir sene geçmedikçe mensup olduğu belediye aleyhine
münferiden veya müştereken dava vekaleti deruhde edemez, mensup olduğu bele-
(1) 18/1/1984 tarih ve 2972 sayılı Kanun'un 5,6,7. maddeleri ile bu hükümler
yeniden düzenlenmiştir.

diye bütçesinden maaşlı veya ücretli bir vazifeye tayin edilemez, münferiden
veya müşareket suretiyle mensup olduğu belediyeye ait bir iş taahhüt eyleyemez.
Belediye reisi ve belediye azası, Avukatlık Kanununun 9 uncu maddesi mucibince
reislik ve azalık müddeti esnasında vaziyed etmiş bulundukları veya itayı rey
eyledikleri mevadda mütaalik deaviyi kabulden memnudur.

Azalık şartları zail olursa
Madde 30 - Aza olmak için lazım gelen şartlardan her hangi birine halel gel-
diği takdirde azalık sıfatı zail olur. Ancak azalık sıfatının her hangi bir su-
rette zevaline, azadan birinin müstafi addine veya istifasının kabulüne meclis
karar verir.
C- intihap muamelatı

Seçim süresi ve bitimi
Madde 31 - (Değişik: 29/4/1946-4878/1 md.)
Belediye Meclisi seçimi Eylül ayında yapılır. Fesih ve iptal ve istifa sure-
tiyle Meclis vaktinden evvel dağılırsa yeni meclisin seçimine bunların bildiril-
diği tarihten itibaren bir ay içinde başlanır ve bu takdirde seçim işlerine ait
süreler seçimin başladığı günden hesaplanarak Belediyece ilan olunur.

Madde 32 - 44 - (Mülga: 7/7/1950-5669/2 md.)

Meclis vazifesinin encümen tarafından ifası
Madde 45 - (Değişik: 19/7/1963-307/3 md.)
Meclis üyeliklerinden herhangi bir sebeple boşalma olduğu takdirde belediye
başkanı meclise katılacak olan yedek üyenin adını ilçe seçim kurulu başkanlığın-
dan yazılı olarak sorar ve alınacak cevaba göre sırası gelmiş olanı üyeliğe da-
vet eder. Bunlar geri kalan süreyi tamamlarlar.
Boşalan asıl üyelik bir siyasi partiye aitse, davet edilecek yedek üye de o
siyasi partiden olur.

Madde 46 - 52 - (Mülga: 7/7/1950-5669/2 md.)

E - Belediye meclisinin feshi
Meclisin feshi
Madde 53 - (Değişik: 19/7/1963-307/3 md.)
Belediye meclisi;
1. Kanunen belirli olan olağan ve olağan üstü toplantılar dışında toplanır-
sa,
2. Kanunen belirli olan yerden başka bir yerde toplanırsa,
3. Kanunen kendisine verilen görevleri süresi içinde yapmaktan çekinir ve
bu hal belediye meclisine ait işleri sekteye veya gecikmeye uğratırsa,
4. Siyasi meseleleri müzakere eder veya siyasi temennilerde bulunursa,
İçişleri Bakanlığının bildirisi üzerine Danıştay'ın kararı ile fesholunur.
Bu takdirde yeni belediye meclisi seçimine gidilir. Seçilen meclisler eskisinden
geri kalan süreyi ikmal ederler.
İçişleri Bakanlığı lüzum gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildiri ile
birlikte karar verilinceye kadar meclis toplantılarının tehirini de ister. Da-
nıştay'ca bu husus en geç iki ay içinde karara bağlanır.
Yukarıdaki bentlerde açıklanan fiil ve işlemlere katılan belediye başkanla-
rının da Danıştay kararı ile görevine son verilir.
F - İçtimalar, müzakereler, kararlar
Meclisin adi ve olağanüstü toplantısı
Madde 54 - (Değişik: 29/4/1946-4878/13 md.)
Meclisin adi toplantısı Ekim, Şubat ve Haziran ayları başlarında olmak üzere
yılda üç defadır.
Bütçe görüşmesine rastlıyan toplantı süresi en çok 30 gün olup, diğer top-
lantıların süresi en çok 15 gündür. Bu sürelerden önce iş bitmezse vali 15 günü
aşmamak üzere görüşme sürelerini uzatarak sebeplerini İçişleri Bakanlığına bil-
dirir. Önemli ve acele bir iş çıkarsa belediye başkanının yazılı çağrısı veya
üyeden üçte birinin gerekçeli teklifi veyahut valinin doğrudan doğruya çağırması
üzerine meclisler olağanüstü toplanırlar. Olağanüstü toplantılarda çağrıyı ge-
rektiren konudan başka bir iş görüşülemez.

Ruzname
Madde 55 - Adi ve fevkalade içtimaların ruznamesi belediye reisi tarafından
en az bir hafta evvel umum belediye azasının beldedeki adreslerine gönderilir
ve mahalli gazeteler ve sair münasip vasıtalarla ilan edilir. Müstacel hallerde
bu müddet üç güne indirilebilir.

Açık ve gizli toplanmalar
Madde 56 - Meclis müzakeresi açıktır. Reis veya aza tarafından teklif vu-
kuunda meclisin ekseriyetle vereceği karar üzerine gizli celse yapılabilir. Açık
ve gizli celselerdeki karar hulasalarının mahalli en büyük mülkiye memuruna ve-
rilmesi ve kararların verildiği tarihten itibaren kırk sekiz saat zarfında hu-
lasalarının belediye kapısına asılmak suretiyle neşir ve ilanı meşruttur. Yapı-
lacak gizli celseden ve ruznamesinden en büyük mülkiye memuruna malümat verilir.
Bunlar, gizli celselere bizzat girebilecekleri gibi bir memur da gönderebilir-
ler.
Müzakere edilecek maddelerin reis tarafından meclise verilmesi, azanın tek-
lif hakkı
Madde 57 - Belediye meclisinde müzakere olunacak maddeler reis tarafından
meclise tevdi olunur.
Azadan her biri dahi belediyeye ait vazaif cümlesinden bulunan maddelere
dair tekliflerde bulunabilir. Teklif, meclisce kabul edilirse ruznameye alınır.

Meclise reis riyaset eder, reis vekilleri
Madde 58 - Belediye meclisine belediye reisi riyaset eder. Reis meclisi mia-
dı kanunisinde küşat, müzakereleri idare, kararları istihsal ve ilan ve tebliğ
ve hitamı mesaiyi beyan eyler.
Meclis her Teşrinisani içtimaında içlerinden iki reis vekili ve lüzumu kadar
katip intihap eder. Reis bulunmazsa birinci reis vekili, bu da bulunmazsa ikinci
reis vekili reislik vazifesini yapar.

Müzakere için yarıdan fazla aza bulunması
Madde 59 - Meclis, azayı mürettep adedinin yarısından fazla aza hazır bulun-
madıkça müzakere icra edemez. Kararlar mevcut azanın ekseriyetiyle ittihaz olu-
nur. Reylerde müsavat vukuunda reisin bulunduğu taraf tercih olunur. Azadan her
biri bizzat reyini verir. Bütçe müzakeratında esami tayini ile rey verilir. Mec-
lisin çalışma usulü Dahiliye Vekaletince bir talimatname ile tesbit olunur.

Reis ne zaman yerini reis vekiline bırakır
Madde 60 - Belediye reisinin bir senelik icraatına dair meclise vereceği ra-
porun müzakeresi esnasında meclise müntahap reis vekili tarafından riyaset olu-
nur.
İstizah
Madde 61 - (Değişik: 19/7/1963-307/3 md.)
Belediye meclisi üyelerinin her biri belediye işleriyle ilgili herhangi bir
husus hakkında meclis başkanlığına önerge vererek gensoruda bulunabilir. Gensoru
önergesi münderecatı meclis üye tamsayısının çoğunluğunca varit göruldüğü tak-
dirde gündeme alınır ve üzerinden 3 tam gün geçtikten sonra belediye başkanları
veya memur edecekleri kişiler gensoruya meclis önünde cevap verirler.
Cevap meclis üye tamsayısının 2/3 çoğunluğunca yeter görülmediği takdirde
76 ncı madde uyarınca işlem yapılır.

Encümenler
Madde 62 - Belediye meclisi her içtima müddeti için ruznamelerdeki meselele-
ri tetkik etmek üzere encümenler teşkil edebilir. Encümenler mütalaalarını o iç-
tima müddeti içinde meclise bildirirler.

Hesapların teftişi için seçilen azanın vazifesi
Madde 63 - Meclis lüzum görürse içlerinden bir kaç azayı hesabat ve muamela-
tı teftişe memur edebilir. Bu teftiş heyeti hariçtekı mütehassıslardanda istifa-
de edebilir. Neticei teftişat nihayet ertesi içtimaın bidayetinde belediye rei-
sinin de mütalaası alındıktan sonra meclise arzolunur.

Reisin sorulan suallere cevap vermek mecburiyeti
Madde 64 - Belediye reisi belediyeye ait işlerden meclise lazımgelen izahatı
ve sorulan suallerin cevaplarını vermeğe mecburdur. Reis bu suallerin cevapları-
nı vermeğe encümen aza ve devair rüesasını da memur edebilir. Verilen izahlar ve
cevaplar kafi görülmediği takdirde meclis re'sen encümen azasından sual sorabi-
lir.
Meclisin nizam ve intizamı
Madde 65 - Meclis reisi meclisin nizam ve intizamını temin ile mükelleftir.
Dahili nizamname hükümlerini bozan aza hakkında bu nizamnameye göre muamele ya-
par. Müzakereyi dinlemeğe gelenlerden nümayiş ve gürültü yapanlar içtima salo-
nundan çıkarılır. Reis bu hususta belediye zabıtasını istihdam eder.

Azanın karara iştirak edemiyeceği meselelerin müzakereleri
Madde 66 - Meclis azası mukavelename ile alakadar olduğu hususatta kendisi-
nin veya (27) inci madde mucibince kendisiyle bir mecliste içtimaı caiz olmayan
akrabasının tahtı tasarrufunda bulunan emlakin, istimlak, isticar ve mubayaasın-
da müzakerata iştirak edemez.

Zaptın imzası
Madde 67 - Belediye meclisinin müzakeratını kayda mahsus olan zabıtnamesi
her müzakereyi mütaakıp meclis reisi ve meclisçe azalar arasından müntehap ka-
tipler tarafından imza olunur.

Meclis müzakeresinde ekseriyet olmazsa
Madde 68- Belediye meclisinin içtimaında mürettep azanın ekseriyeti hazır
değilse meclis reisi meclisi tatil ve enaz üç gün sonra içtima etmek üzere günü
tesbit ve mahalli vasıtalarla ilan eder. İkinci içtimada kaç aza olursa olsun
mevcut aza ile müzakere yapılır ve karar verilir.

Mazeretsiz devam etmeyen aza
Madde 69 - Birbirini mütaakıp üç içtima gününde bilamazaret içtimalarda ha-
zır bulunmayan aza meclis karariyle istifa etmiş addolunur.

Meclisin müzakere edeceği ve karar vereceği işler
Madde 70 - Meclis aşağıda gösterilen işleri müzakere eder bunlar hakkında
karar verir:
1 - Bütçe,
2 - Kati hesap,
3 - On beşinci maddenin 30,31,32 inci fıkralarındaki mesai programı,
4 - Tahsisatı munzamma veya bütçede tadilat veya fasıldan fasıla münakale,
5 - İkrazlar, istikrazlar,
6 - Senesi içinde ödemek şartiyle avanslar,
7 - Kanunlarla vazedilmiş olan belediye vergi ve resimlerine ait tarifeler,
8 - Belediye vergi ve resimlerinin taallük ettiği hususat haricinde belediye
dairesi tarafından ifa olunacak hizmetlere mukabil alınacak ücret tarifeleri,
9 - Beldenin müstakbel şekli, umumi imar programları, mecari, hava gazı, su,
elektrik, tenvirat tesisatı mesaili, (1)
10 - Üç seneden fazla müddetle veya on bin liradan fazla bedeli senevi ile
akdedilecek icar ve isticar mukaveleleri,
11 - Menafii umuma mahsus belediye gayrimenkul emvalinin bir hizmete tahsi-
si, ciheti tahsisinin tebdil veya akar haline ifrağı,
12 - İvaz mukabilinde vukubulacak teberruatın kabulü,
13 - Müddeabihi bin liradan fazla olan davaların sulhan tesviyesi,
14 - Menafii umuma ait olmak üzere belediye namına verilecek imtiyazat muka-
veleleri,
15 - Belediye zabıtası talimatnamelerinin tetkik ve tasdikı,
16 - Kanunen belediyeye mürettep vazife ve salahiyetler dahilinde olmak şar-
tiyle reis tarafından tevdi ve azadan bir veya bir kaçı tarafından teklif edilen
mevaddı saire.

Meclis kararlarının tasvip ve tasdiki
Madde 71 - Yetmişinci maddenin 1,2,3,4,5,8,9, 13 üncü fıkralarında gösteri-
len işler ve 15 inci fıkrada mezkür belediye zabıtasına mütaallik talimatnameye
ait olan belediye meclisleri mukarreratı, mahalli en büyük mülkiye memurunun
tasvibiyle mer'iyet kesbeder. Bu memurlar mezkür kararları bir hafta zarfında
tasdik etmedikleri takdirde belediye meclisinin tetkik talebi üzerine Şürayı
Devlet tarafından bir ay zarfında verilecek kararlar katidir.

25 seneden fazla ikraz ve istikraz kararları
Madde 72 - 25 seneden fazla bir müddet için yapılacak ikraz veya istikraz
kararları vilayet idare heyetinin mütalaası üzerine valinin tasvibi ve Şürayı
Devletin karariyle mer'iyet kesbeder.

Meclisce kati olarak verilen kararlara itiraz
Madde 73 - Belediye meclisleri tarafından ittihaz edilen mukarrerattan 71,
72 inci maddelerde yazılı olan hususattan gayrı mevadda mütaallik meclis mukar-
reratı katidir. Ancak bu kabil mukarrerata usulen ilan tarihinden itibaren on
gün

(1) 10/10/1983 tarih ve 110 sayılı KHK.nin 25/4 maddesi ile bu bendin, anılan
KHK'ye aykırı kükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

zarfında vilayet merkezi olmayan beldelerde belediye reisi veya alakadarlar ta-
rafından vilayete; vilayet merkezi olan beldelerde belediye reisi veya alakadar-
lar tarafından Dahiliye Vekaletine müracaatla itiraz olunabilir. Vilayete işar
olunan itirazlar kaymakamın mütalaası alındıktan sonra vilayet idare heyetince
nihayet on beş gün zarfında; vilayet merkezi olan beldelerde Vekalete yapılan
itirazlar valinin mütalaası alındıktan sonra nihayet bir ay zarfında Şürayı
Devletçe tetkik ve bir karara raptolunur. Yapılan itiraz ve müracaatların yuka-
rıda yazılı alakadar makamlarca tetkiki neticesine kadar vali meclis kararları-
nın tatbik ve icrasını tehir ettirebilir.

Hükümsüz bırakılacak maddeler
Madde 74 - Adi ve fevkalade içtimalar haricinde veya vazife ve salahiyeti
kanuniye hilafında veya Devlet kanun ve nizamnamelerine mugayir olarak itihaz
edilen mülhakat meclisi kararları valinin talebi üzerine vilayet idare heyeti
tarafından, vilayet merkezi olan mahallerde Dahiliye Vekaletinin talebi üzerine
Devlet Şürasınca tetkik olunarak tasdik veya iptal olunur.

Meclisin, mütalaa beyanına, karar vermeğe mecbur olduğu hususlar ve temen-
ni kararları
Madde 75 - Belediye meclislerinin rey ve mütalaa beyanına mecburiyetleri ka-
nun ve nizamlarla tasrih edilmeyen hususatta mahalli en büyük mülkiye memurunun
vakı olan müracaatı üzerine belediye meclisleri rey ve mütalaalarını beyana mec-
burdurlar. Beldenin menafiine mütaallik işler için belediye meclisleri mahalli
en büyük mülkiye memurları vesatatiyle talep ve temennilerini alakadar Devlet
dairelerine iblağ edebilirler.

Reisin senelik raporu
Madde 76 - (Değişik: 19/7/1963 - 307/3 md.)
Belediye başkanı belediye meclisine her toplantı dönemi başında meclis ka-
rarlarının uygulanmasına, belediyenin mali durumuna, akdedilmiş ve mevcut taah-
hütlerin ifa şekline dair senelik bir çalışma raporu verir.
Meclis, rapordaki izahatı meclis üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile ye-
ter görmezse, yetersizlik kararı ile müzakereleri kapsıyan tutanak aynen meclis
birinci başkanvekili onun bulunmaması halinde ikinci başkanvekili tarafından ma-
halli en büyük mülkiye amirine gönderilir.
Vali, bu dosyayı il merkezi olmıyan yerlerde kaymakamın, il merkezi olan
yerlerde kendisinin gerekçeli ve kanaatli mütalaasiyle bir ay zarfında karar ve-
rilmek üzere Danıştay'a sunar.
Danıştay'ca yetersizlik kararı verildiği takdirde belediye başkanı düşer.

DÖRDÜNCÜ FASIL
Belediye Encümeni

Encümende bulunanlar
Madde 77 - Belediye encümeni, belediye reisi ile müntehap encümen azasından
ve 88 inci maddede yazılı daire reislerinden teşekkül eder. Belediye encümenine
mansup azanın nısfını tecavüz etmemek ve ikiden aşağı olmamak şartiyle belediye
meclisleri tarafından kendi azası arasından lüzumu kadar fahri aza intihap olu-
nur. Müntehap fahri encümen azasının müddeti bir senedir. Meclisçe lüzum görü-
lürse fahri encümen azalarına hakkı huzur verilir. Hakkı huzurun miktarını mec-
lis tayin eder.
Belediye zabıta amiri ve belediye müfettişleri encümene dahil değildirler.

Reislik, ekseriyet, içtima gününü tayin, gelen işleri bir hafta içinde mü-
zakere
Madde 78 - Encümen belediye reisinin veya tevkil edeceği zatın riyasetinde
adedi mürettebin yarıdan fazlasının huzuriyle toplanır ve ekseriyetle ittihazı
karar eder. Encümen içtima günlerini kendisi evvelce tesbit eyler ve muayyen
günlerde muntazaman içtima eder. Encümene havale edilmiş olan evrakın nihayet
bir hafta içinde müzakere edilmesi mecburidir.

Hesapların tetkiki
Madde 79 - Encümen heyeti her üç ay için müntehap azası arasından ikisini;
muhasebe, kayıt ve hesaplarını laakal on beş günde bir teftiş ve murakabeye
memur eder. Bu murakıplar teftiş ve tetkikleri neticesini raporla encümene bil-
dirirler.

Azanın karara iştirak edemiyeceği meselelerin müzakeresi:
Madde 80 - Encümen azaları hususi surette alakadar oldukları meselelerin
müzakeresinde bulunamazlar.

Reis ve encümen azasının mesuliyetleri
Madde 81 - Belediye reisi beldenin umumi muamelat ve idaresinden, encümen
azası vazifelerinden dolayı meclise karşı mesuldürler.

Encümenlerin teşkil edeceği tetkik heyetleri
Madde 82 - Belediye encümeni encümene ait tetkikleri kolaylaştırmak üzere
encümen azası arasından tetkik heyetleri teşkil edebilir.

Encümenin vazifeleri
Madde 83 - 1 - Belediye reisi tarafından hazırlanan bütçenin ilk tetkiki.
2 - Aylık icmallerin tetkik ve murakabesi, müzayede, münakasa şartnameleri-
nin ve ihalelerin ve pazarlık kararlarının tetkik ve tasdikı kati hesap hakkın-
da meclise mütalaa beyanı ve muhasebe hesaplarını tetkik ile zimmet ve beraet
hakkında mazbata tanzimi.
3 - İstimlak edilecek yerler hakkında hususi kanuna tevfikan karar itası.
4 - Gayrimelhuz masarife ait tahsisatın sarf mahallerinin tayini.
5 - Bütçede bir fasıl dahilindeki maddeler arasında münakale icrası.
6 - Belediyelere verilen vazifelerin ifasını temin için belediye tenbihleri
ısdarı.
7 - Nakliye vesaitine mahsus ücurat ve tarifelerle, zaruri havayice mahsus
narhların tesbiti.
8 - Belediye menkul emvalinden icap edenlerin müzayede kaimeleriyle satışa
çıkarılması.
9 - Belediye cezaları hakkındaki kanunlara tevfikan ceza takdiri.
10 - Belediye memurlarının intihap, terfi, idareten tecziye veya taltifle-
ri ve azil ve tekaüde sevkleri hakkında belediye riyasetinden vakı olacak tek-
liflerin tetkiki ve karara raptı.
(Ek: 5/3/1932 - 1929/1 md.) "İşbu vazifelerden maada Belediye Kanununda
musarrah olmayıp da muhtelif hususi kanunlarla belediye meclislerine verilen
vazifeler meclisler toplu bulunmadığı zaman, belediye encümenleri tarafından
tetkik ve karara raptolunur."

Encümene reis tarafından verilmeyen işler için encümen karar veremez
Madde 84 - Reis tarafından havale ve tevdi edilmeyen hususat hakkında
encümen karar veremez.

Encümen azasının müstafa addi
Madde 85 - Mazeretsiz sıra ile üç içtima günü içtimada bulunmayan encümen
azası istifa etmiş sayılır.

Kati hesap cetvelleri
Madde 86 - Belediyenin kati hesap cetvelleri ait olduğu senenin hitamından
itibaren altı ay içinde belediye encümeni karariyle belediye reisi tarafından
tetkik ve tasdik olunmak üzere meclise verilir.

Reisin encümen kararlarına itirazı
Madde 87 - Belediye reisi encümen mukarraratını kanuna ve menafii umumiyeye
muhalif gördüğü takdirde kararın icrasını tehir ile evrakı idare heyetlerince
tetkik olunmak üzere mahalli en büyük mülkiye memuruna tevdi eder.
İdare heyeti kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün zarfın-
da belediye reisi veya encümen tarafından yapılan itirazlar, vilayet merkezi ol-
mayan beldeler için vilayet idare heyetince; vilayet merkezi olan beldeler için
de evrakın geldiği günden itibaren bir ay içinde Şürayı Devletçe tetkikat yapı-
larak karara raptolunur.

BEŞİNCİ FASIL
Belediyelerde İcrai Vazifeler

A - Belediye heyetleri, memur ve müstahdemleri
Belediye baş amirleri, memur ve müstahdemleri
Madde 88 - Belediyelerde reis ve lüzumu kadar muavinden sonra daire baş
amirleri şunlardır:
Yazı işleri müdürü veya başkatip,
Hesap işleri müdürü veya muhasebeci,
Sıhhat işleri müdürü, baş tabip veya tabip,
Baytar müdürü, baş baytar veya baytar,
Fen işleri müdürü, baş mühendis veya mühendis,
Teftiş heyeti müdürü, baş müfettiş veya müfettiş,
Lüzumu halinde zat ve hukuk işleri müdürleri veya müşavir avukat.
Belediye şubelerinde baş amirler şunlardır:
Başkatip, muhasebeci, baş tabip veya tabip, baş baytar veya baytar, baş
mühendis, veya mühendis,
Bunların emri altında lüzumu kadar yazı ve hesap, fen sıhhat, baytariye,
idare, teftiş, belediye zabıtası ve itfaiye memurları ile ketebe, müstahdemler
ve amele bulunur.
Bunların aded, maaş ve kadroları bütçe ile tesbit ve tasdik olunur.

Reis intihabı
Madde 89 - (Mülga: 19/7/1963 - 307/4 md.)
Meclis ekseriyeti kalmadığı ve reis bulunmadığı takdirde yapılacak muamele
Madde 90 - (Değişik: 19/7/1963 - 307/3 md.)
Belediye meclislerinin dönem sonundan önce herhangi bir sebeple boşalması
veya belediye meclisi üye sayısının, yedeklerin de getirilmesinden sonra meclis
üye tamsayısının yarısına düşmesi hallerinde yeni seçim yapılıncaya kadar bele-
diye meclisinin görevlerini tabii üyelerden müteşekkil belediye encümeni ifa
eder.
26 Nisan 1961 tarih ve 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kü-
tükleri hakkındaki Kanunun 46 ncı maddesinin son fıkrasndaki 20 günlük süre bu
seçimler için uygulanmaz.

53 üncü maddeye göre belediye meclisi toplantılarının Danıştay'ca tehirine
karar verilmesi halinde dahi belediye meclislerinin görevlerini belediye encü-
meni ifa eder.
Reislerin vazifeden çıkarılmaları
Madde 91 - (İptal: Ana. Mah.'nin 8/2/1989 tarih ve E. 1988/38, K. 1989/7
sayılı kararı ile)
Madde 92 - (Mülga 19/7/1963 - 307/4 md.; Yeniden düzenleme: 4/7/1988 KHK -
335/4 md.; İptal : Ana. Mah.'nin 8/2/1989 tarih ve E. 1988/38, K. 1989/7 sayılı
kararı ile)
Başkanvekili, geçici görevlendirme ve yeni başkan seçimi (1)
Madde 93 - (Değişik: 20/3/1997 - 4231/4 md.)
Belediye başkanının izin,hastalık veya görevle görev yerinden ayrılması
hallerinde, başkan kendisine bu süre içinde vekalet etmek üzere bir meclis üye-
sini başkanvekili olarak görevlendirir.
Belediye başkanlığının boşaldığı veya başkanın görevden uzaklaştırıldığı
hallerde,belediye meclisinin on gün içinde toplanması vali tarafından sağlanır.
Bu toplantıda Meclis,katılanların salt çoğunluğunun gizli oyuyla ve kendi üyele-
ri arasından, belediye başkanlığının boşalması halinde bir başkan, başkanın gö-
revden uzaklaştırılması halinde ise bir başkanvekili seçer. Yeni seçilen başka-
nın görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi kadardır; başkanvekili,
yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış olan başkan görevine dö-
nünceye kadar görev yapar.
Belediyelerin seçilmiş organları veya bu organların üyeleri hakkında görev-
leri ile ilgili bir suç sebebi ile soruşturma veya kovuşturma açılması halinde,
İçişleri Bakanı geçici bir tedbir olarak,kesin hükme kadar bu organları veya or-
ganların üyelerini görevden uzaklaştırabilir.
Belediye başkanının, görevini mazeretsiz ve kesintisiz olarak yirmi günden
fazla terk etmesi ve bu durumun mahallin en büyük mülki amirince tespit edilmesi
ve İçişleri Bakanlığına bildirilmesi üzerine idari yargı tarafından bir ay
içinde verilecek kararla belediye başkanı başkanlıktan düşürülür.
Mansup reisler
Madde 94 - A - (Mülga: 4/2/1948 - 5168/1 md.)
B - İcra Vekilleri Heyetince görülecek lüzum üzerine tesbit edilecek bazı
beldelerden vilayet merkezi olanların belediye reisleri Dahiliye Vekaletince.
C - Vilayet merkezi olmayan yerlerin belediye reisleri mensup oldukları vi-
layet valileri tarafından nasbolunur ve reislikten çıkarılabilirler.
D - Bu gibi belediyelerde ve Ankarada reislik Dahiliye Vekaletinin inhası
ve Reisicumhurun tasdikiyle vali veya kaymakamların uhdesine de tevdi olunabi-
lir. Bu takdirde 61, 76 ncı maddeler ahkamı bunlar hakkında tatbik olunmaz.
Kanun ve nizamnamelere göre belediye reislerinin reis veya aza olarak bu-
lunmaları icap eden heyet veya komisyonlara bu gibi belediyelerde vali veya
kaymakamlar azadan birini vekil olarak gönderebilirler.
E - Yukardaki fıkralarda gösterilen kaza belediye meclislerinin, 70 inci
maddenin 1, 2, 3, 4, 5, 8, 9 ve 13 üncü fıkralarında sayılan işler hakkında
verdikleri kararlar valinin ve vilayet merkezindeki belediye meclisleri tarafın-
dan mezkür fıkralardaki işler hakkında verilen kararlar da Dahiliye Vekilinin
tasdikı ile katileşir.
(1) Bu madde başlığı, 20/3/1997 tarih ve 4231 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Ankara ve İstanbul reis muavinleri
Madde 95 - Ankara ve İstanbul belediye reis muavinleri belediye reisleri-
nin inhaları üzerine Dahiliye Vekaletince tayin olunur.

Belediye memurlarının tayini
Madde 96 - A - Ankara ve İstanbul belediyeleri erkanı ile belediye şube
müdürleri belediye reisinin intıhabı ve Dahiliye Vekilinin tasvibiyle ve bu yer-
lerdeki belediye şubeleri erkanı ve kalemler ve müesseseler müdür ve reisleri
belediye reisi tarafından ve meclis emrindeki kalem memurları belediye encüme-
ninin karariyle belediye reisi tarafından,
B - 94 üncü maddenin (B) fıkrasındaki belediyelerin memurları valiler ve
(C) fıkrasındaki belediyelerin memurları da kaymakamlar tarafından nasp ve
azlolunurlar.
İstanbul ve Ankara ile 94 üncü maddenin (B) ve (C) fıkralarında yazılı
olanlardan maada belediyelerde reis muavinleri ile daire ve şube reisleri ve
bilümum belediye memurları ilk içtimaında belediye meclisince tasdik olunmak
şartiyle belediye reisi tarafından intihap ve tayin olunurlar.
Lüzum görülen belediyelerde reis muavinlerinin meclis azası arasından inti-
habı caizdir. Bu takdirde muavinlerin memuriyetleri meclisin devamı ile mukay-
yettir.
(Yalnız bilümum belediye memurini sıhhiyesinin nasp ve vekalet emrine alın-
maları, tebdil ve terfileri, tecziyeleri 1 Nisan 1926 tarihli ve 796 numaralı
kanun ahkamına tabidir.)

Reis, encümen ve meclis arasındaki ihtilafların kati karara raptı
Madde 97 - Belediye reisi ile belediye encümeni arasında ihtilaf vukuunda
belediye meclisi ihtilafatı tetkik eder ve bir karar verir. Verilen karar hak-
kında encümen veya belediye reisinin valiye müracaatı üzerine kaza belediyele-
ri için vilayet idare heyetince ve vilayet merkezi belediyeleri için vilayet
idare heyetinin mütalaası alındıktan sonra Şürayı Devlet tarafından verilen ka-
rar katidir.
Belediye reisi veya belediye encümeni ile belediye meclisi arasında ihtilaf
vukuunda belediye reisinin valiye müracaatı üzerine kaza belediyeleri için vila-
yet idare heyetince ve vilayet merkezi belediyeleri için vilayet idare heyetinin
mütalaası alındıktan sonra Şürayı Devlet tarafından verilen karar katidir.

B - Belediye heyetinin vazife ve salahiyetleri

Kanun ve nizamları neşir ve ilan hükümlerini tatbik ve icra
Madde 98 - Belediye reisi mahalli en büyük mülkiye memuru tarafından tebliğ
edilecek bilümum kavanin, nizamat ve talimatı neşir, ilan ve işbu kavanin ve
nizamat ile kendisine muhavvel hususatı ifa ile mükelleftir.

En büyük belediye amiri sıfatiyle reisin vazifesi
Madde 99 - Belediye idaresinin en büyük amiri sıfatiyle belediye reisi:
A - Belediye zabıtası vezaifinin ifasını temin edecek talimat ve yasakları
tatbik,
B - Meclis ve encümenin ve mafevk mercilerin kararlarını infaz,
C - Bu mercilerin tasvibine mütevakkıf olmayan belediye vezaifini salahiyeti
dairesinde ve mes'uliyeti altında ifa,
D - Belediyenin mahalli mahiyeti haiz selamet, sıhhat, umran, iktısat ve
intizamına ait hususatı takip ve ifa eder.
Belediye mümessili sıfatiyle reisin vazifesi
Madde 100 - Belediye idaresinin şahsiyeti hükmiyesinin mümessili sıfatiyle
belediye reisi :
A - Belediye emvalini idareye,
B - Varidat ve matlubatını takip ve tahsile,
C - Salahiyettar makam ve heyetin tasdikına iktiran etmek şartiyle akdi
mukaveleye, sulh ve ibraya, teberruatı kabule, belediye hesabına umum medeni
akitleri icraya,
D - Devair ve mehakim nezdinde müddei veya müddeialeyh sıfatiyle belediyeyi
temsile veya bir başkasını tevkile,
E - Belediye bütçesinin amiri itası sıfatiyle sarf evrakını ve masarif ta-
hakkukatını tasdik ve sarf emirlerini imzaya salahiyettardır.
Muavinlere vazife tevdii
Madde 101 - Belediye reisi kendi mes'uliyet ve nezareti altında kendine ait
vezaiften bir kısmını namına tedvir ve intaç etmek üzere muavinlerine tevdi
eylemek salahiyetini haizdir.
Bilümum belediye memurları hakkında muhakeme usulü
Madde 102 - Belediye reisi ile bilümum belediye memurları (...)
vazifelerinden münbais veya vazifelerinin ifası esnasında hadis olan cürümlerin-
den dolayı memurin muhakematı kanunundaki ahkama tabidir.(1)
Memurlar için yapılacak nizamname
Madde 103 - Belediye memur ve müstahdemlerinin, intihap ve istihdam, idare-
ten tecziye, terfi ve taltifleri, vazifeden çıktıktan sonra kendilerine verile-
cek tekaüt maaşı ve tazminat ve irae edecekleri kefaletleri ve bunlara mütaallik
hususat alakadar vekaletlerce müştereken yapılacak bir nizamname ile tayin olu-
nur. İş bu kanunun mer'iyeti tarihinde müstahdem ve hakkı tekaütten müstefit
memurların tekaütlükleri Mülkiye Tekaüt Kanunu ahkamına tabidir.
C - Belediye zabıtası
Belediye zabıtası vezaifi
Madde 104 - Belediye zabıtası belediye sınırı içinde beldenin intizam, sıh-
hat ve hududunun temin ve muhafazası ile mükellef olup bu sıfatla belediye
kanununun ve nizam ve yasaklarının ve bunlara müsteniden verilen emirlerin ve
mahkümunbih cezaların 16 Nisan 1340 tarih ve 486 numaralı umuru belediyeye ait
ahkamı cezaiye hakkındaki kanuna ve zeyillerine tevfikan infazı, on beş ve on
dokuzuncu maddelerinde muharrer vazifelerin ifası ve ceraimi belediyenin takip
ve taharrisi ile mükelleftir.
Belediye zabıtası kadrosu
Madde 105 - Belediye zabıtası kadrosu; belediye zabıta müdürü, lüzumu kadar
muavinleri, merkez memuru, komiser ve ikinci komiser ve komiser muavinleri ile
memurlardan mürekkeptir. En büyük belediye zabıtası amiri belediye zabıtası
müdürüdür. Şuabata münkasim belediye şubelerinde en büyük belediye zabıtası
zabıtai belediye merkez memurudur. Belediyelerde nüfuslarına ve bütçelerine göre
en büyük belediye zabıtası amiri; belediye zabıtası müdürü, merkez memuru, ser-
komiser veya ikinci komiserdir.
Belediye zabıtası talimatnamesi
Madde 106 - 103 üncü maddede yazılı nizamnameye tevfikan belediye zabıtası
memurlarının meslek, evsaf, talim ve terbiye, terfi ve terakki, nasp ve azilleri
Dahiliye Vekaletince yapılacak bir talimatname ile tayin olunur.

(1) Bu maddede yer alan "...ve müstahdemleri..."ibaresi,Anayasa Mahkemesinin
9/2/1993 tarih ve E:1992/44, K:1993/7 Sayılı Kararıyla iptal edildiği için
metinden çıkarılmıştır.(Bkz:19/6/1993 -21612 R.G.)

Belediye zabıtasının mercii

Madde 107 - Belediye zabıtası teşkilatı doğrudan doğruya belediye reisinin
ve belediye şubelerine ayrılan yerlerde şubelere merbut teşkilat, belediye
müdürlerinin emri altında bulunur.

Belediye zabıtasına karşı gelenler
Madde 108 - Belediye zabıtasına karşı gelenler Devlet zabıtasına karşı
koyanlar gibi ceza görürler.

Belediye zabıtası vezaifinin Devlet zabıtasına verilmesi
Madde 109 - Devletçe lüzum görülen beldelerde belediye zabıtası vezaifi
İcra Vekilleri Heyeti kararı ve Reisicumhurun tasdikı ile Devlet zabıtasına
tevdi olunabilir. Bu takdirde belediye idaresi zabıta masrafına her binbeşyüz
nüfusa bir zabıta memuru masrafı isabet edecek surette iştirak eder.


ALTINCI FASIL
Belediye Bütçesi

A- Varidat
Belediyelerin varidatı
Madde 110 - Belediye varidatı şunlardır (1):
1 - Miktarı kanunlarla gösterilen belediye vergi ve resimleriyle hisse ve
kesri munzamları,
2 - Bu kanun mucibince belediyenin ruhsata mütevakkıf olan işler için mec-
lisçe tanzim ve 70 inci maddenin 8 inci fıkrası delaletiyle 71 inci maddeye
tevfikan tasdik edilen tarife ve talimat dairesinde alınacak ruhsat harçları,
3 - Kanunen istihsali mecburi veya ihtiyari olup belediye devair ve müesse-
satı tarafından tanzim ve ita kılınacak sıhhi, fenni, sınai ve zirai tetkikata,
imtihan ve tecrübelere ait raporlar, şehadetnameler ve ehliyetnameler için ta-
liplerinden 70 inci maddenin 8 inci fıkrası delaletiyle 71 inci maddede muharrer
tarifat dairesinde musaddak tarifeye tevfikan alınacak harçlar,
4 - Tenvirat, nakliyat, su, kudreti elektrikiye, buz, soğuk hava mahzenleri,
mezbaha, barsak imalatı, baca tathiratı gibi hususta tanzifatı umumiye ve
saireye ait imtiyaz veya ruhsatı mutazammın musaddak mukaveleler mucibince
alınacak belediye hisseleri.
5 - 114, 115, 157, 160, 161 inci maddeler mucibince belediyelere devredilen
hizmetler mukabili varidat,
6 - Avarız ve hasılatı,
7 - 116 ıncı madde mucibince tarhedilen tesisat ve tamiratı müştereke mas-
raflarına mukabil iştirak hisseleri,
8 - Belediye devair ve müessesatı kayıtlarının emlak ve arazi ile arsaların
harita, plan ve krokilerinin suretlerine talep edenlerden 70 inci maddede muhar-
rer tarifata göre tanzim edilen tarife mucibince alınacak harçlar,
9 - Belediye vergi ve resimlerinin taksitini miadı hulülünde ve bunların
tahakkuku tahsiline tabi olmayanların talep vukuunda ödemiyenlerden 112 inci
madde mucibince alınacak % 10 nisbetindeki cezalar,
10 - Belediye vergi ve resimleri ile alelumum ruhsatiye harçları mektumatın-
dan alınacak cezalar,

(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 6 ncı maddeye bakınız.

11 - Gerek belediye encümenlerince hükmolunan, gerek belediye işlerinden
dolayı Türk Ceza Kanununa ve kavanini hususiyesine veya işbu kanuna tevfikan
mehakimi umumiyece hükmedilen para cezaları,
12 - Zaptolunan eşya bedeli,
13 - Belediye teşebbüsleri hasılatı,
14 - Müessesat hasılatı,
15 - Belediyeye ait ve işbu kanun ile kavanini muhtelife ahkamında belediye-
lere devredilmiş ve edilecek menkul ve gayrimenkul emvalin her nevi hasılatı
veya esmanı,
16 - Belediyelerin akteyledikleri mukavelat ve taahhüdattan mütevellit her
nevi hasılat ve kavanini Devlete muvafık olarak elde edilmiş ve edilecek her
nevi varidat,
17 - Hafta Tatili Kanununda muharrer istisnalardan istifade edecek olanlar-
dan senevi beş liradan elli liraya kadar yetmişinci maddenin 7 inci fıkrasına
tevfikan tanzim olunacak tarife dairesinde alınacak olan ruhsatiye harcı.
18 - (Ek: 18/6/1947 - 5116/1 md; Mülga: 25/2/1952 - 5889/8 md.)
19 - (Ek: 18/6/1947 - 5116/1 md.) Yukarki fıkrada yazılı gelirlerle masraf-
larının karşılanması mümkün olmıyan su, elektrik, mezbaha tesisleriyle harita ve
imar planı işlerini yapmak veya bu tesislerden mevcut olanları ıslah etmek veya
genişletmek maksadiyle belediye meclisleri; bütçeyi tasdika yetkili makamca
onanmak şartiyle,ihtiyacın derecesine göre ve belirli sıra ile, asker ailelerin-
den muhtaç olanlara yardım hakkındaki 4109 sayılı kanunda yazılı gelirlerin
(6 ve 7 nci maddelerdekiler hariç) tahsiline karar verebilirler.
Asker ailelerine yardım işleri için 4109 sayılı kanunun 7 nci maddesindeki
gelirleri tahsil etmekte veya 8 inci maddede yazılı bulunan umumi hesaptaki
fondan yardım görmekte olan belediyeler sözü geçen kanunda belirtilen gelirleri
asker ailelerine yardım işlerinden başka bir maksada harcıyamazlar. (1)
Nüfusu elli binden az olan beldelerin su, elektrik, mezbaha, harita, imar
planı işlerine yukarda sayılan gelirlerin de yetmemesi halinde, 4109 sayılı
kanunun 8 inci maddesinde yazılı olup İçişleri Bakanlığı emrindeki fondan bu
belediyelere sırasiyle harita, imar planı, su, elektrik, mezbaha, kanalizasyon
işleri için yardımda bulunulur. Yardım işinin sıralanışında yukarda sayılı hiz-
met nevileri dahilinde tesbit edilen masrafları en az ve masrafları müsavi olan-
lar arasında nüfusu en çok olan şehir ve kasabalar öne alınır.

Belediyelerde iltizam usulünün ilgası
Madde 111 - Belediyelerde mültezimlik usulü mülgadır. Her nevi belediye
vergi, resim ve harçları vesaiti tahsiliye marifetiyle idare ve cibayet olunur.

Vergi ve resimleri müddetlerinde ödemiyenlerden alınacak ceza
Madde 112 - Tahakkuk muamelesi tahsilattan evvel ifa ve ikmal edilmek lazım-
gelen belediye vergi ve resimlerinin taksit müddetlerini tertip ve tesbite bele-
diye meclisleri salahiyettardır.
Tayin ve ilan edilen taksit müddetleri zarfında tahriri ve resmi ihtara
rağmen her taksit müddetinin son gününden itibaren azami on gün zarfında beledi-
ye kasalarına veya belediyenin irae ettiği bankalara ve müessesata tediye edil-
meyen belediye vergi ve resimleri miktarı üzerine yüzde on zam ile mükellefler-
den Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil olunur. Tahakkuku tahsiline tabi olan
belediye

(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 4 ncü maddeye bakınız.

vergi ve resimlerinin belediyeye muayyen miktar teminat akçesi yatıran şirket-
ler,müesseseler ve sair mükelleflerden işbu vergi ve resimlerin cari suretiyle
mükellefler namına kredi açılarak belediye encümeninin tayin ve tesbit edeceği
kati hesap devrelerinin mebdelerinde tahsile karar vermeğe belediye meclisleri
salahiyettardır.Muayyen miadında bu kabil vergi ve resimleri tahriri ihtara
rağmen her taksit müddetinin son gününden itibaren tediye etmeyenlerin teminat
akçelerinden tevkifatı muktaziye icra kılınmakla beraber hesabı carileri katolu-
nur.Vergi borçları teminat miktarından fazla ise % 10 nisbetinde cezasiyle bir-
likte Tahsili Emsal Kanununa tevfikan istifa edilir.

Belediyenin ruhsat, resim ve vergilerine tabi işleri ruhsat almadan görenle-
rin cezası
Madde 113 - Kanunen belediyenin ruhsatına ve resim veya vergilerine tabi
iken ruhsatname almaksızın ve belediyeye resim ve vergi veya ruhsatiye harcı
vermeksizin yapılan işler,muameleler,işleyen ve işleten kimseler, satılan veya
kullanılan şeyler belediyece tutulduğu vakit bunların yapılmasında, işletilme-
sinde, işlemelerinde veya satılıp kullanılmalarında kanunen ve nizamen ve
evamiri belediyece veya hıfzıssıhhaca veya fennen mahzur varsa derhal menedile-
rek zabıt varakası tanzim ve muktazi muamelei kanuniye icra ve kanunun tayin ey-
lediği para cezası hüküm ve istifa edilir. Mahzur yoksa kanunun tayin ve tasrih
eylediği yerlerde kanun ve tarifesi mucibince tabi olduğu resim veya vergiden
veya ruhsat harcından maada bunların kanunda tasrih edilen miktarları üzerinden
ve kanunun tasrih etmediği yerlerde tabi olduğu resim veya vergi veya ruhsat
harcından maada bir kat daha para cezası mükelleften alınarak usulen ruhsatna-
meye raptolunur.

Madde 114 - (Mülga: 1/7/1948 - 5237/51 md.)
Kapalı çarşı ve bedesten gibi müşterek ve mürtabıt emlakin tamiri

Madde 115 - Kapalı çarşı, bedesten, arasta, pasaj, cesim han ve emsali gibi
örtüleri ve duvarlar ve çevreleri veya işletmeye muktazi su mecraları veya ak-
samı sairelerini müşterek ve mürtabıt olup her parçası veya odası veya her gö-
zü veya tahtani veya fevkani tarafları başka başka mutasarrıfları uhdelerinde
bulunan ve bedii ve mimari kıymeti veya beldenin iktisat veya istihsal hayatınca
ehemmiyeti mahsusa olan saraçhane,tabakhane,imalathane ve sanathane gibi emlaki
müçtemia ve mürtabıtayı havi vakıf olsun mülk olsun her nevi büyük binaların
çatı, örtü, kubbe, kemer sayvan, sütun, cümle kapıları, methal ve mahreçleri,
geçitleri, su hazineleri ve çeşmeleri ve su yollar, dahili mecraları ve sokak
kaldırımları ile emsali müşterek tesisat aksamının inşa,tanzim,tamir ve termimi
için ashabına tebligat icra edildikten sonra yapılmadığı takdirde bunların ifası
belediyelere ait ve müterettiptir.
İnşaat ve ameliyatı lazıme kablelicra salahiyettar merciin kararına iktiran
ve karar kespi katiyet eyledikte musaddak evrakı keşfiyede gösterilen ameliyat
masarifi belediye meclisince tertip ve 70 inci maddeye tevfikan tasdik edilecek
tarife mucibince her mülk için tesbit edilen iştirak hisseleri her mülkün sıra-
sıyle mutasarrıfından veya bedeli icardan deyni nisbetinde müstecirinden meclis-
çe tensip edilecek taksitler rapten ve Tahsili Emval Kanununa tevfikan belediye
vergi ve resimleri gibi istifa olunur.
Müstecirlerin mutasarrıflara rucu hakkı ahkamı umumiyeye tabidir.Bu kabil
emlaki müçtemia ve mürtabıtadan kabili tamir ve ıslah olmayacak derecede harap
veya kısmen veyahut tamamen münhedim olup mutasarrıf veya hissedarları tarafın-
dan münferiden veya müştereken tamir ve ıslahı cihetine gidilmeyerek oldu-

ğu gibi bırakılmış olanlar belediyece usulen bilistimlak yerlerinde kasaba veya
şehirleri tezyin edecek müesseseler ve akarlar vücude getirilir.

Belediye hududu dahilindeki mülk sahiplerinin taahhüt ettikleri masraf nis-
petinde belediye hizmetlerinden istifadeleri
Madde 116 - Belediye sınırı içinde bir veya bir kaç sokak veya mahalle veya
sayfiyedeki emlak sahipleri üçte ikiden fazlasının imzasiyle tahriren belediyeye
müracaatla semtlerinde şose veya kaldırım veya tenvirat veya mecari veya su hat-
larının müceddeden tesisini veya belediye hizmetlerinden olan sair tesisatın
teşmil veya temdidini talep etmek hakkını haizdirler. Keyfiyet belediye encümen
ve meclislerince tezekkür edilerek muvafık görüldüğü ve muktazi masarif mecmuu
bilhesap işbu tesisattan müstefit olan sokak ve mahallelerdeki her mülkün müsak-
kafat veya arazi vergisi nisbetinde meclis karariyle 70 inci maddesinin 8 inci
fıkrası mucibince iştirak hisseleri tesbit ve tevzi ve tevziat 71 inci madde mu-
cibince tasdik edilerek tesbit edilen tesisat masarifinin yarısının defaten veya
taksitlere rapten tediyesini taliplerin temin veya taahhüt eylediği takdirde,ka-
rarlaşan tesisat icra edilmekle beraber her mülke isabet eden iştirak hisseleri
sırasiyle sahiplerinden veya icar bedelinden deyni nispetinde ödenmek üzere müs-
tecirlerinden meclis kararı veçhile defaten veya taksitlere rapten belediye ver-
gi ve resimleri gibi Tahsili Emval Kanununa tevfikan istifa edilir.
Müstecirlerin mutasarrıflara rücu hakları ahkamı umumiyeye tabidir.Bu madde
ahkamının belediye faaliyeti hududu haricine şamil olan müessesatta tatbiki için
mezkür müessesenin evvelce muvafakatinin istihsali şarttır.

B - Belediye masrafları

Belediye masrafları
Madde 117 - 1 - Belediye binası tedarik ve idamesi ve döşeme ve bakım masa-
rifi,
2 - Belediye heyetleri memur ve müstahdemleri tahsisat, maaşat, ücurat ve
müteferrikaları,
3 - Belediye zabıtası ve itfaiye masrafları,
4 - Belediye varidatının tahsil masrafları,
5 - Yol, meydan, sokak, iskele ve köprülerin inşa, tamir ve idamesi masraf-
ları,
6 - Su ve lağım tesisatı ve işletme masrafları,(işbu masraflar azami on se-
nelik bir programa tevfikan bütçeye vazolunacaktır.)
7 - Tenvirat masrafları,
8 - Mezarlıkların tesis ve muhafazası masrafları,
9 - Bir daire veya müessese veya hayır ashabı tarafından belediye vezaifine
dair işler için muaveneten veya nakten vukubulacak teberruat ile muayyen hiz-
metler karşılığı,
10 - Kanunlarla muayyen vazifelerin ifası için icap eden masarif,
11 - Vadesi gelen borçlar, istikraz taksitleri ve faizleri ve mahkümunbih
vacibüttediye belediye borçları,
12 - Belediyenin harita, kadastro ve müstakbel şekil planının tanzimi ve
yukarıdaki maddeye tevfikan mezbaha tesisi masrafları (İşbu masraflar azami on
senelik bir programa tevfikan varidatın müsaadesi nispetinde bütçeye vazolunur.)
13 - Belediye emlak ve emvalinin tamir ve sigorta masrafları,belediyenin ka-
nunen tesviyesine mecbur olduğu vergiler,

5, 6 ve 12 inci fıkralarda gösterilen tesisatın kabul edilen programa göre
her seneye isabet edecek miktarı için muktazi tahsisat, (İstikraz suretiyle de-
faten veya tedricen vücude getirilmesi mümkün olmayan ahvalde belediyeler mezkür
tesisatın istilzam edeceği masrafı her sene bütçelerine vaz'ı ve mukabili olan
mebaliği bir bankada muhafaza ile mükelleftirler.)
14 - Beldenin imarına ait tesisat ve inşaatın bakım ve işletilmesi masrafla-
rı,
15 - İşbu kanunun 16 ncı maddesinde muharrer mecburi vazifelerin icrasının
temini için muktazi masraflar,
16 - Belediye bütçesinden tediye edilecek olan maaş ve ücretler yekünu sene-
vi varidatın azami % 30 unu tecavüz edemez.Görülen ihtiyaca göre ve Dahiliye Ve-
kaletinin müsaadesiyle bu miktar arttırılabilir.

Belediyelerin ihtiyari masrafları
Madde 118 - Belediyenin ihtiyari masrafları:
Belediyenin ihtiyari olarak deruhde eylediği hidemat ve tesisatın ifa ve
idamesi masraflarıdır.
Mecburi vazifeler ifa ve ikmal edilmedikçe ihtiyari vazifeler için bütçeye
tahsisat vazolunamaz.
Belediyelerin ihtiyari vazifelerine ait olup bir sene bütçesine konulan
tahsisatın onu takip eden senelerde tenzili veya tamamen bütçeden ihracı Dahili-
ye Vekaletinin tasdikına muhtaçtır.
C - Bütçenin ihzarı,tasdikı, tasvibi, tatbikı ve murakebesi

Belediyelerde bütçe yılı
Madde 119 - (Değişik: 26/3/1945 - 4705/2 md.)
Belediye bütçesi,belediyenin her yılın Ocak ayı başından ertesi yılın Aralık
ayı sonuna kadar bir yıla ait gelir ve giderini gösterir, belediye gelirlerinin
toplanmasına,hizmetlerinin yapılmasına ve harcamalarına izin verir.

Bütçenin hazırlanması
Madde 120 - (Değişik: 26/3/1945- 4705/3 md.)
Belediye bütçesi, belediye başkanı tarafından hazırlanarak ilgili yılın Ey-
lül ayı başında encümene verilir. Encümen bütçeyi iki ay içinde incelemekle
ödevlidir. Hazırlanan bütçe gerekçesiyle birlikte başkan tarafından Kasım ayının
1 inci günü meclise verilir.

Mecliste bütçe müzakeresi
Madde 121 - Meclis bütçe kararnamesi metnini madde madde, varidat ve masraf
cetvellerini fasıl fasıl müzakere ve bütçeyi aynen veya fasıl ve maddelerini
tadilen kabul eder.

Tasdik edilen bütçenin Vekalete gönderilmesi
Madde 122 - Mahalli en büyük mülkiye memurunun tasdikı ile katiyet kespeden
bütçenin bir nüshası berayı malümat valiler tarafından Dahiliye Vekaletine gön-
derilir.

Bütçenin tasdikı
Madde 123 - Bütçeyi tasdika salahiyettar makamlar, vürudu tarihinden itiba-
ren en geç bir hafta zarfında tetkik ve tasdik ederler.
1 - Bütçe kararnamesi metninde kanun ve nizamnamelerle kabili telif olmayan
madde ve ibareleri tashih,

2 - Belediyenin tahsile salahiyettar olmadığı varidatı tay, veya tarife ve
salahiyeti kanuniye fevkinde konulan muhammenatı haddi kanuniye tenzil,
3 - İfası belediye vazifesi cümlesinden olmayan hidematı ve bunlara ait ma-
sarifi ihraç,
4 - Bütçeye konulmayan mecburi masarife ait tahsisatı ilave,
5 - Bütçeye mevzu varidat mecburi masrafları temine kafi değilse kanunen
muayyen haddi azamiden dun olan belediye hisse, vergi ve resimlerini azami had-
di kanuniye kadar usulen iblağ veya bu da kafi olmazsa ihtiyari masraflardan
mecburi masraflara tahsisat nakleder.
Bu suretle aynen veya tadilen tasvip edilen bütçe katileşir. Mahalli en bü-
yük mülkiye memuru tarafından yapılan tadilata karşı belediye meclisleri Şurayı
Devlete müracaat edebilirler. Bir hafta zarfında tasvip edilmeyen belediye büt-
çeleri doğrudan doğruya katileşmiş addolunur.

123 üncü madde haricinde bütçenin değiştirilmemesi
Madde 124 - Belediye bütçelerini tasvibe salahiyettar makamlar 123 üncü mad-
dede gösterilen sebep ve suretlerden gayrı bir şekilde bütçeyi tağyir edemezler.

Bütçe harici sarfiyat
Madde 125 - Katileşen bütçe haricinde nispet ve miktarı kanuna uygun olmayan
varidat tahsil olunursa Türk Ceza Kanununun 247 inci maddesi ahkamı tatbik olu-
nur. Bütçe haricinde sarfiyat tazmini müstelzim olmakla beraber faili hakkında
ayrıca kanuni takibat yapılır.

Bütçenin amiri itası
Madde 126 - Belediye reisleri, belediye bütçesinin amiri itasıdır.Muavinle-
rini de kendi mesuliyetleri altında amiri ita vazifesini ifaya mezun kılabilir-
ler.Şubelere ayrılan belediyelerde reisler şube müdürlerine ikinci derece amiri
ita salahiyeti verebilirler.

Muhasibi mesuller
Madde 127 - Belediye muhasebecileri, hesap işleri müdürleri belediye bütçe-
sinin muhasibi mesulleridir.Belediye muhasibi mesulleri zimmetindeki matlubatın
takip ve tahsili hususunda ifa olunacak muamelat Devletin ba kabil muhasipleri
hakkındaki muamelenin aynıdır.
(Ek fıkralar - Ek: 12/7/1944- 4617/1 md; Mülga : 10/3/1954-6349/5 md.)

İdare hesabı ve kesinhesap
Madde 128 - (Değişik: 26/3/1945 - 4705/4 md.)
Her yıl bütçesinin kesinhesabı,hesap döneminin bitiminden sonra gelen Nisan
ayı içinde sorumlu muhasibin idare hesabı ile birlikte encümene verilir.İdare
hesabı ve kesinhesap 70 inci ve 86 ncı maddelere göre onanır.

Muhasebe usulü
Madde 129 - Belediyelerin muhasebelerine mütaallik usul bir nizamname ile
tesbit olunur.

Eski sene bütçesinin devamı
Madde 130 - Her hangi bir sebeple yeni bütçe katileşmemiş ise bu muamele ik-
mal olununcaya kadar eski sene bütçesi tatbik olunur.

İhtiyat akçesi
Madde 131 - Her sene belediye bütçelerine mevzu varidatın safi miktarı he-
sap edilerek bu safi varidatın yüzde beşi işbu kanunun neşri tarihini takip eden

mali sene iptidasından itibaren yirmi sene müddetle aynı bütçeye ihtiyat akçesi
olarak vazolunacak ve belediyelere mahsus bir banka teessüs edinceye kadar hükü-
metin irae edeceği bir bankaya aynı mali senenin nihayetinden evvel tediye edi-
lecektir.

İhtiyat akçesi mukabilinde avans
Madde 132 - Belediye idareleri bankaya tevdi edilecek işbu meblağdan teraküm
edecek miktarın yüzde yetmiş beşine kadar icap eden miktarını her sene bütçesine
tevfikan,ihtiyar edilecek imarat ve inşaat masrafları için sarfedilmek ve yine
senesi içindeki belediye varidatı ile ödenmek üzere avans olarak bankadan istik-
raz edebilirler.Bu avansların behemehal senesi içinde bankaya iadeten tesviyesi-
ne belediye reisleri ve muhasebe amirleri ve bu hususta sıkı bir murakabe icra-
sına en büyük mülkiye memurları mecburdurlar.

YEDİNCİ FASIL
Birlik Tesisi
Belediye,köy ve vilayet mahalli idarelerinin birlik kurmaları
Madde 133 - Belde ve köyler, vilayet idarei hususiyeleri kendilerine kanun-
larla verilen mecburi veya ihtiyari vazifelerin bir veya bir kaçını müşterek te-
sisat ve idare ile ifa için birlik tesis edebilirler.

Birlik nizamnamesinin katileşmesi
Madde 134 - Birlik tesisi için belde,köy,idarei hususiye meclislerinin (Be-
lediye meclisi, köy meclisi, meclisi umumi) müttefikan kabul ettikleri birlik
esas nizamnamesi valinin ve birliğe dahil olanlar başka vilayetlere mensup ise-
ler Dahiliye Vekilinin tasdikı ile katileşir. Birliğe diğer belde ve köylerin ve
idarei hususiyelerin iltihakı birlik meclisinin tasvibi, valinin tasdiki ile ve
başka vilayetlere mensup iseler Dahiliye Vekilinin tasdikı ile olur.

Nizamnameye yazılacak maddeler
Madde 135 - Her birliğin bir esas nizamnamesi olacaktır. Nizamname atideki
mevaddı ihtiva eder:
1- Birliğin unvanı,
2- İdare merkezi,
3- Arazi itibariyle faaliyet sahasının hududu,
4- Daimi olup olmadığı, muvakkat ise kaç sene için olduğu,
5- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin isimleri,
6- Birlik azası olan mahalli idarelerin hukuk, vezaif ve salahiyetlerinden
hangisi birliğe ve birlik icra heyetine devir ve tevdi olunduğu,
7- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin her birinin birlik meclisi için in-
tihap edeceği aza miktarı ve bu aza miktarının tesbitine esas olan şeraitin kaç
senede bir birlik meclisi tarafından tetkik olunacağı,
8- Birliğe dahil olan mahalli idarelerin birliğin tesis ve idame masrafına
ne nispette iştirak edecekleri,
9- Birliğin varidatı,
10-Birliğe dahil olan mahalli idarelerin ve bu mahalli idarelere tabi ahali-
nin birlik müessesatından ne suretle istifade edebilecekleri,
11- Birlik meclisinin senede kaç defa toplanacağı,
12- Birliğin teessüsüne ve faaliyetine esas olacak diğer şartlar,

Nizamnamenin değiştirilmesi,birliğin ilgası
Madde 136 - Birlik nizamnamesinin tadili veya birliğin ilgası 135 inci madde
ahkamına tabidir.
Müddetin bitmesi, birliğin ilgası halinde yapılacak muamele
Madde 137 - Birlik müddetinin bitmesi veya birliğin ilgası halinde esas ni-
zamnamesindeki şartlara göre alakadarların sermayelerinin de birlik hukuk ve ve-
caibinden hisselerinin tefrik ve tayini birliğe dahil heyetlerin mütalaası alın-
dıktan sonra birlik merkezinin tabi olduğu vilayet idare heyetine aittir.
Birlikler hükmi şahsiyeti haiz amme müesseseleridir.
Madde 138 - Birlikler hükmi şahsiyeti haiz amme müesseseleridir.Vazifelerini
ifa ettikleri mahalli idarelerin bu vezaifi ifa hususunda haiz oldukları hukuk
ve salahiyeti haizdirler.İşbu hukuk ve salahiyeti istimal hususunda alakadar ma-
halli idarelerle aralarında zuhur eden ihtilafat, vilayet idare heyetince ve
birlik muhtelif vilayetlere mensup mahalli idarelerden müteşekkil ise Şürayı
Devlet tarafından tetkik ve hallolunur.
Birlik meclisi
Madde 139 - Birlik umur ve muamelatını senede en az iki defa toplanarak tef-
tiş,murakabe etmek üzere birliğin bir meclisi olur.
Meclisin intihabı aza adedi
Madde 140 - Birlik meclisi azası birliğe dahil olan mahalli idarelerin mec-
lisleri tarafından belediye meclisi azalığı için muktazi evsafı haiz kimselerden
olmak üzere azami dört sene için intihap olunur. Bu meclise birlik azası olarak
mahalli idarelerin her birinden enaz iki aza intihap olunur.
Yedek aza
Madde 141 - Birlik azası olan mahalli idarelerin meclisleri, birlik meclis-
leri için nizamnamede mürettep miktar azanın yarısı kadar yedek aza intihap
ederler.
Meclisin çalışması ve riayet edeceği maddeler
Madde 142 - Birlik meclislerinin adi ve fevkalade içtimaa daveti ve meclis
reis ve katiplerinin intihabı meclis ruznamesinin tanzimi ve müzakeratının ida-
resi,inzibatının temini, birlik meclisinin salahiyetleri ve meclis mukarreratına
birlik reis veya alakadarlar tarafından vakı olacak itiraz üzerine işbu mukarre-
ratın birinci ve ikinci derecede tatbik ve intacı hususlarında bu kanunun 53-61
inci maddeleriyle 63-76 ncı maddeleri ahkamı caridir.
Meclisin açılması,reisin seçilmesi
Madde 143 - Birlik meclisi, birlik esas nizamnamesinin kanunen katileşmesi
tarihinden itibaren nihayet iki ay zarfında birlik merkezinin tabi olduğu vila-
yet valisi tarafından birlik merkezinde tayin olunan günde içtimaa davet ve ilk
içtima vali tarafından küşat edilerek meclisin reis ve katipleri intihap olunur.
Birlik meclisi tarafından kabul edilen bütçenin ve ittihaz olunan mukarrera-
tın tatbik ve infazı ve birlik işlerinin sevk ve idaresiyle meşgul olmak üzere
birlik meclisi en çok dört sene için birlik reisini ve reis vekilini intihap e-
der.
Bu intihap valinin ve birlik muhtelif vilayetler dahilinde ise Dahiliye
Vekilinin tasdikı ile tamam olur.
Valiler ne zaman birlik resi olurlar
Madde 144 - Birliğe idarei hususiyeler de iştirak etmiş ise, reis ve reis
vekili birlik merkezinin bulunduğu yerin valisi tarafından ve birlik bir kaç vi-
layet dahilinde ise Dahiliye Vekili tarafından tayin olunur.

Birliklere dahil olan belediyelerden birinde reislik kanunen valiye verilmiş
ise birlik reisliği vali tarafından ifa olunur. Birlik azası olan belde ve köy-
lerin ve idarei hususiyelerin belediye reisleri,köy muhtarları ve encümen reis-
leri birlik meclisinin tabii azasındandırlar.

Birlik encümeni intihabı
Madde 145 - Vazifeleri birlik meclisinin intihap devresi nihayetinde bitmek
üzere her yeni meclis tarafından ilk içtimada meclis azası arasından dördü bir-
lik encümen azalığına intihap olunur. Birlik reisi, encümenin tabii reisidir.

Birlik meclisinin vazife ve salahiyetleri
Madde 146 - Belediye meclislerinin salahiyeti ve vezaifi hakkındaki ahkam
birlik nizamnamesi ile birliğe verilen vazife ve hukuk ve salahiyetleri tecavüz
etmemek üzere birlik meclisleri hakkında caridir.

Birlik reisinin vazife ve salahiyeti
Madde 147 - Belediye reislerinin salahiyet ve vezaife hakkındaki ahkam bir-
lik nizamnamesi ile verilen vazife ve hukuk ve salahiyetleri tecavüz etmemek
üzere birlik reisleri hakkında caridir.

Birlik encümeninin vazife ve salahiyeti
Madde 148 - Belediye encümenlerinin salahiyet ve vezaifi hakkındaki ahkam
birlik nizamnamesiyle verilen vazife ve hukuk ve salahiyetleri tecavüz etmemek
üzere birlik encümenleri hakkında caridir.
(Ek: 2/6/1934 - 2493/1 md.) Birlik merkezi, umumi müfettişlik mıntakasında
bulunursa birliğin merkezi olan vilayet valisine ait salahiyetler, umumi müfet-
tişe intikal eder.

SEKİZİNCİ FASIL
İstanbul'da Vilayet ve Belediyenin Birleşmesi

Madde 149 - 153 - (Mülga: 10/3/1954-6349/5 md.)

DOKUZUNCU FASIL
Müteferrik Maddeler

Belediye teşkilatı kaldırılacak yerler, belediye intihaplarındaki nüfus
esasları
Madde 154 - İkinci maddenin hükmü haricinde kalan yerlerde 1 Haziran 1930
tarihinden itibaren belediye teşkilatı mülgadır. Buralarda Köy Kanunu tatbik
olunur.Belediye mıntakasındaki nüfus miktarının her hangi bir arıza ile artıp
eksilmesi belediye intihaplarına tesir yapmaz. İntihabat için her umumi tahrir
neticesinde tahakkuk eden nüfus muteberdir.

Belediye intihaplarının bu kanuna göre yapılması
Madde 155 - Bu kanunun mer'iyet kespettiği sene Eylülünden itibaren bilumum
belediye intihabatı tespit olunarak belediye meclisleri ve encümenleri bu kanuna
göre teşkil ve belediye reisleri yeniden intihap olunur.

Nüfusu 70 binden fazla belediyelerde meclis azasına huzur hakkı verilmesi
Madde 156 - Nüfusu 70 binden yukarı belediyelerde lüzum görüldüğü takdirde
Meclis azasına huzur hakkı verilir.
Bu huzur hakkının miktarını tayin eden meclis kararları Dahiliye Vekaletinin
tasvibi ile kat'ileşir.
(Ek fıkra - Ek: 2/6/1930-1676/2 md; Mülga: 3/6/1930 - 1683/72 md.)

İmtiyazlı şirketler için belediyelere verilen mübayaa hakkı
Madde 157 - Su, elektrik, havagazı,tramvay ve emsali belediye sınırı dahi-
linde bulunan imtiyazlı şirketlerin mukavelenamesinde tayin olunan müddetin hi-
tamında mukavelenameleri mucibince Devlete intikal edecek olan bilcümle tesisat
ve emval bilabedel belediyelere devrolunur. İşbu şirketlerin imtiyazlı mukave-
lenamelerinde hükümet tarafından mubayaa hakkı için kabul edilen müddetin duhu-
lünden itibaren belediyelerin müracaat ve talebi üzerine mubayaa bedeli beledi-
ye tarafından temin edilmek şartiyle hükümet vasıtasiyle mubayaa edilerek şirket
tesisat ve emvali belediyelere devrolunur.

Belediyenin müşterek ve sıhhi işleri için mahalli idarelerle birleşmek husu-
sunda hükümetin salahiyeti
Madde 158 - Bir beldeye civar olan yerler ile beldenin müşterek menfaatları-
na taallük eden hususatta ,işin derecesine göre belediyelerle idarei hususiyeler
masarifi vakıayı işbu hususatta edilecek istifadeye göre aralarında taksim eder-
ler.Sıhhati umumiyeyi tehdit eden ahvalde idarei hususiye ve belediyelerin yal-
nız başlarına yapamadıkları mecburi vazifelerinde tarafeyni icbara hükümet sala-
hiyattardır.

Belediye hududu dahilinde belediyelere ait mallar
Madde 159 - (Değişik: 25/2/1998-4342/33 md.)
Belediye sınırları içinde sahipsiz arazi mahiyetindeki seyrangah, harman
yeri, koruluk ve bataklıkların ve belediye marifetiyle deniz, nehir ve gölden
doldurulmuş olan yerlerin ve yıkılmış kale ve kulelerin metruk arsaları ve en-
kazının tasarruf, idare ve nezareti kaffei hukuk ve vecaibi ve varidatı ile
beraber belediyelere devrolunur.
Mezarlıklar belediyelere aittir
Madde 160 - Metrük ve kimsesiz mezarlıklarla vakfa ait olan umumi mezarlık-
lar bilümum hukuk ve vecaibi ile belediyelere devrolunmuştur. Bu kanunun neşrin-
den sonra belediyeler devren alıncaya kadar satılması memnudur.
Bu kanunun neşrinden evvel Evkafça taksitle satılan mezarlıkların henüz is-
tifa edilmeyen taksit bedelleri dahi belediyelere aittir.
Belediyeler bu kanun mucibince yapılacak nizamnameye göre en çok on seneye
kadar mezarlıklara ait tesisatı ikmal ederler.

Su için belediyelerce yapılacak istikrazlara Maliye Vekaletinin kefaleti
Madde 161 - Belediye vergi ve resimlerinden Devlet Varidatı ile birlikte ci-
bayet olunanların on senelik tutarı karşılık gösterilerek beldelere fenni şart-
ları haiz su getirmek için bu kanun hükümlerine göre Dahiliye Vekaletinin muva-
fakatiyle aktolunacak istikrazlara (Veya mütaahhitlerle aktolunan mukavelename-
lerin mali ahkamına karşı) Maliye Vekaleti kefalet eder.

Mülga kanunlar
Madde 162 - 23 Eylül 1293 tarihli Dersaadet ve vilayet belediye kanunları,3
Teşrinievvel 1302 ve 3 Eylül 1306 ve 2 Teşrinievvel 1336 ve 30 Teşrinievvel 1338
tarihli zeyilleri ve 17 Kanunuevvel 1328 tarihli Dersaadet teşkilatı belediyesi
hakkındaki kanunu muvakkat ve 16 Şubat 1340 tarihli Ankara Şehremaneti kanunu ve
bunların tadilatı ve işbu kanuna muhalif bilcümle ahkam mülgadır. 1351 numaralı
kanun hükmü bakidir.
Nizamname yapılması
Madde 163 -Bu kanunun tatbikı suretleri nizamnamelerle tayin olunur.
Ek Madde 1 - (14/4/1941 - 3998 sayılı ek kanunun 1 inci maddesi hükmü olup,
ek madde haline getirilmiştir.)
Merkezleri Türkiye Cumhuriyeti hudutları haricinde olupta şubeleri vasıta-
siyle Türkiye dahilinde icrayi ticaret eden müessese ve teşekküllerin aylıklı
veya ücretli işi ile belediye reisliği birleşemez.
Ek Madde 2 - (24/3/1950 - 5656/1 md. ile gelen ek 1 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Belediye meclisleri lüzum ve ihtiyaç gördükleri takdirde belediye meskenleri
yapmak ve bu meskenleri belde sakinlerine kiraya vermek veya satmak işlerini
mecburi belediye hizmetleri arasına koyabilirler.
Belediyeler bu maksadı sağlamak üzere bütçelerinde gerekli paraları ayırmak
suretiyle döner sermaye tesisine ve kurulmuş veya kurulacak yapı ortaklıklarına
katılmaya yetkilidirler.
Belediyeler bu kanuna göre yapacakları işlerde Artırma, Eksiltme ve İhale
Kanunu hükümlerine bağlı değildirler.

Ek Madde 3 - (24/3/1950 - 5656/1 md. ile gelen ek 2 nci md. hükmü olup mad-
de numarası teselsül ettirilmiştir.)
Belediyelerce yaptırılacak evlerin tipleri, satış ve kira şartları ve kendi-
lerine temlik yapılacak kimselerin vasıf ve tevcih sıraları belediye meclisince
düzenlenecek bir yönetmelikle tesbit olunur.
Durumları 5218 sayılı kanun hükümlerine uyan kimselere de bu kanun hükümleri
dairesinde mesken sağlanabilir.

Ek Madde 4 - (24/3/1950 - 5656/1 md. ile gelen ek 3 üncü md.hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Belediye meclisleri, 1580 sayılı Belediye Kanununun 5116 sayılı kanunla de-
ğiştirilen 110 uncu maddesinin 19 uncu fıkrasında yazılı gelir kaynağı hasıla-
tından; muhtaç asker ailelerinin yıllık ihtiyacı karşılandıktan sonra arta kal-
mış ve kalacak kısmın dörtte üçünü bu kanunda yazılı işlere tahsis etmeye yetki-
lidirler.

Ek Madde 5 - (2/12/1960 - 150/2 md. ile gelen ek 1 inci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Ekmek ve francala imal eden fırın ve fabrikalarla, un istihsal eden değirmen
ve fabrikalar, belediyenin vaki ihtarına rağmen, inandırıcı ve kesin sebepler
olmadan istihsal ve imalden kaçınırlar ise, belediyeler, mahalli en büyük mülki-
ye amirinin tasvibi ile bu iş yerlerini re'sen veya bilvasıta işletebilir.
Her iki halde de sadece belediye encümenlerince takdir edilecek aylık kira
ile,işletmede mevcut ham ve yardımcı maddelerin ve bunların mamullerinin ve
imalatta kullanılan sair maddelerin maliyet bedeli işletme sahibine ödenir.
Her çeşit gıda ve ihtiyaç maddelerinin muhafazasına mahsus soğuk hava depo-
ları da yukarıdaki hükümlere tabidir.
Re'sen veya bilvasıta işletme müddeti bir aydan fazla olamaz ve aleyhine
adli ve idari kaza mercilerine başvurulamaz.

Ek Madde 6 - (2/12/1960 - 150/2 md. ile gelen ek 2 nci md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Şehir ve kasaba merkezlerinde oturan halkın ekmek ve francala ihtiyacı için
gerek belediyelerce serbest piyasadan temin edilecek gerek valiliklerin talebi
üzerine Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından tahsis edilecek hububattan imal olunacak unların fabrika ve değirmenlerde beher çuvalının satış fi-
tına 10 kuruş zam yapılır.
Fabrika ve değirmenler bu zamdan elde ettikleri meblağı aylık olarak ve er-
tesi ayın 15 inci günü akşamına kadar ilgili belediye namına Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankasında açılacak bir hesaba yatırır.Yatırmıyanlar hakkında 6183 sayılı
kanun hükümleri tatbik olunur.
Bu fonda toplanacak paralar münhasıran belediyelerin ihtiyacına tekabül ede-
cek ve belediyelerin mülkiyetinde çalıştırılacak olan sıhhi ve modern ekmek fı-
rını ve fabrikalariyle un fabrikalarının tesis ve işletilmesinde kullanılır.

Ek Madde 7 -(19/7/1963 - 307/1. md. ile gelen ek 16 ncı md. hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Memur iken veya evvelce memuriyette bulunmuş olanlardan belediye başkanlığı-
na seçilenlerin, belediye başkanlığında geçen hizmet süreleri (Her türlü özlük
ve emeklilik haklarının hesabında nazarı itibare alınmak suretiyle) memuriyette
geçmiş sayılır.
Emekli iken belediye başkanlığına seçilenlerin emekli maaşları kesilmez.
Sigortalı işçi iken belediye başkanlığına seçilenler sigorta prim ve aidat-
larını ödediklerinde sigortalı olmaktan doğan bütün hakları devam eder.

Ek Madde 8 - (19/3/1969 - 1136/199 md. ile gelen ek madde hükmü olup madde
numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücreti belediye bütçesinden yahut bele-
diyenin yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketlerden verilen
müşavir ve avukatların takibettikleri dava ve işlerde, mahkeme ve icra daireleri
tarafından müvekkilleri belediye,daire, müessese veya şirket lehine avukatlık
ücret tarifesine göre takdir edilen avukatlık ücretinin tahsil olunan kısmı be-
lediye veya onun yönetim ve denetimi altındaki daire, müessese veya şirketin hu-
kuk işleri müdürlüğü yahut hukuk müşavirliği personeline, belediye meclisi tara-
fından tespit edilecek esaslara göre ve 7244 sayılı Kanundaki hadler dahilinde
tevzi ve tediye olunur.

Geçici Madde 1 - (1580 sayılı Kanunun kendi numarasız muvakkat maddesi olup
teselsül için numaralandırılmıştır.)
Bu kanunun neşrinden sonra yeni meclis ve reisi intihabı yapılıncaya kadar
mevcut meclis ve reisleri vazifelerine devam ederler.

Geçici Madde 2 - (9/7/1953 - 6124/1. md. ile gelen muvakkat madde hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu kanunun neşrinden evvel yapılmış istimlak sahalarında istimlak gayesine
veya imar planına uygun olarak kurulacak tesisler için de bu kanun hükümlerinden
faydalanılır.

Geçici Madde 3 - (2/12/1960 - 150 sayılı Kanunun numarasız geçici maddesi
olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
14 Haziran 1954 tarih ve K/940 sayılı kararın 5 inci maddesinin verdiği yet-
kiye dayanarak Ticaret Bakanlığının 16/7/1954 tarihinde kabul ettiği esaslar da-
iresinde teşkil edilen fonda birikmiş paralar işbu kanunun ek 2 nci maddesi ile
tesis edilen fona aktarılır (1).
(1) Bu hükümde sözü edilen Ek 2 nci maddenin numarası teselsül sebebiyle Ek mad-
de 6 olarak değiştirilmiştir.

Ancak aktarılacak meblağ Ticaret Bakanlığı ile ilgili belediye arasında tes-
bit edilirler.

a) Nezdinde fon hesabı bulunan bankanın masrafları,
b) 30 Kasım 1960 tarihine kadar, fondan kendisine tesis ettiği fırını veya
ekmek fabrikası için, tahsiste bulunulması isteğinde bulunmuş kimselere ilgili
belediye ve Ticaret Bakanlığınca müştereken ödenmesi kararlaştırılacak meblağ,
fondan ödenir.
Bu Kanun 1 Eylül 1930 dan başlar
Madde 164 - Bu Kanun hükümleri 1 Eylül 1930 tarihinden başlar.
Madde 165 - Bu Kanun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
3/4/1930 TARİH VE 1580 SAYILI ANA KANUNUNA İŞLENEMİYEN GEÇİCİ MADDELER

1) 20/6/1987 TARİH VE 3394 SAYILI KANUNUN GEÇİCİ MADDESİ

Geçici Madde 2 - 12/3/1986 tarihli ve 3268 sayılı, 9/4/1987 tarihli ve 3347
sayılı Yetki Kanunları ile Bakanlar Kuruluna verilen Kanun Hükmünde Kararname
çıkarma yetkisi, 1580 sayılı Belediye Kanununun 93 üncü maddesinin değiştirilme-
si ve 27/6/1984 tarihli, 3030 sayılı Kanunun 9 uncu maddesine bir fıkra eklenme-
si hakkında Kanunlar için de adı geçen Kanunlarla verilen süre bitimine kadar
geçerlidir.
Not: 20/6/1987 tarih ve 3394 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi,işlene-
meyen hüküm olarak ilgili olduğu 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muh-
tarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Kanununun sonuna alınmıştır.
1580 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler giriş tarihi
1676 ___ 1/9/1930
1683 ___ 1/6/1930
1929 ___ 9/3/1932
2493 ___ 9/6/1934
2571 ___ 15/7/1934
3666 ___ 11/7/1939
3998 ___ 19/4/1941
4520 ___ 2/2/1944
4573 ___ 9/6/1944
4617 ___ 1/6/1944
4705 ___ 4/4/1945
4759 ___ 23/6/1945
4878 ___ 30/4/1946
5116 ___ 26/6/1947
5168 ___ 9/2/1948
5237 1, 4, 5 ve 9 uncu maddeleri ile 51 inci maddesinin bu
maddelerle ilgili hükümleri 1/1/1949

Diğer Hükümleri 1/8/1948

5656 ___ 31/3/1950
5669 ___ 12/7/1950
5889 ___ 29/2/1952
6124 ___ 15/7/1953
6349 ___ 18/3/1954
6424 ___ 29/6/1954
6437 ___ 26/11/1954
6555 ___ 18/5/1955
6785 ___ 16/1/1957
6975 ___ 1/6/1957
7078 ___ 24/2/1958
7363 ___ 29/7/1959
7469 ___ 10/5/1960
150 ___ 9/12/1960
307 ___ 27/7/1963
710 ___ 29/1/1966
904 ___ 15/7/1967
1136 ___ 7/7/1969
1252 ___ 22/4/1970

Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte Yürürlüğe giren Maddeler giriş tarihi

1312 Yönetim Kurulu üyelerinin Gen.Md.ve
yardımcılarının atanmalarına ait hükümleri 25/7/1970

Diğer hükümleri 25/10/1970

2303 ___ 12/9/1980
tarihinden
geçerli
olmak
üzere
29/9/1980
2508 2 nci maddesi ile 1580 sayılı Kanuna eklenen
geçici 6 ncı maddesinin 5 inci fıkrası hükmü 1/3/1981

Diğer hükümleri 1/9/1981
2678 ___ 12/6/1982
2705 ___ 11/9/1982
KHK/110 ___ 28/10/1983
2972 ___ 18/1/1984
3019 ___ 22/6/1984
3033 ___ 9/7/1984

3194 43/b, c, d, e; 46,47 ve 48 inci maddeleri ile geçici
7 nci maddesi 9/5/1985

Diğer maddeleri 9/11/1985

KHK/283 ___ 27/5/1987
3394 ___ 30/6/1987
KHK/335 ___ 12/8/1988
KHK/336 ___ 5/8/1988
3612 ___ 16/2/1990
3866 --- 12/3/1993
KHK/560 --- 28/6/1995
4231 --- 1/4/1997
KHK/572 --- 6/6/1997
4342 --- 28/2/1998
1580 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞiKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERiR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
2/6/1930 tarih ve 1676 sayılı Kanun 3/6/1930 1683 72

5/7/1934 tarih ve 2571 sayılı Kanun 5/7/1939 3666 2

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununa
ek olan 2763 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi 13/6/1945 4759 27

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye
Kanununun 94 üncü maddesinin "A" fıkrası 4/2/1948 5168 1

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Kanunun
114 ncü maddesi 1/7/1948 5237 51

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
37,39,46,47,48,49,50,51 ve 52 nci maddeleriyle 53
ncü maddesinin 5 nci fıkrası ve aynı Kanunun 4878
sayılı Kanunla değişen 32,33,34,35,36,38,40,41,
42,43 ve 44 ncü maddeleri 7/7/1950 5669 2

3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
110 uncu maddesine 18/6/1947 tarihli ve 5116 sayılı
Kanunla eklenen (18) numaralı fıkra ile geçici
madde 25/2/1952 5889 8

3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
149,150,151,152 ve 153 üncü maddeleriyle,4573
ve 4617 sayılı Kanunlar 10/3/1954 6349 5

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
15 nci maddesinin 30 ncu fıkrası ve 114 üncü
maddesinin son fıkrası 9/7/1956 6785 60

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
11 nci maddesi 14/2/1958 7078 2

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
2 nci maddesi 4/5/1960 7469 2

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
23,25,89 ve 92 nci maddeleri ile 5669,6424,6437,
6555 ve 7363 sayılı Kanunlar 19/7/1963 307 4

1351,1580,3196 ve 3611 sayılı Kanunların ve diğer
kanunların bu kanuna aykırı hükümleri 18/1/1966 710 3

Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
307 sayılı Kanunla değiştirilen 24 üncü maddesinin
10 sayılı bendinden sonra gelen "5, 7. ve 8 inci
bentlerde belirtilenler affedilmiş olsalar dahi
seçilemezler" ibaresi 14/4/1970 1252 4

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
19 uncu maddesi (4/A) bendi ile aynı maddenin 5
inci fıkrasının bu kanuna muhalif olan hükümleri 15/7/1970 1312 37

3/4/1930 tarih ve 1580 sayılı Belediye Kanununun
15 inci maddesinin 31 inci, 39 uncu ve 47 inci bent-
leri 19 uncu maddesinin 4/A bendi ile aynı madde-
nin 5 inci fıkrası ve 70 inci maddenin 9 uncu ben-
dinin 1312 sayılı Kanuna muhalif hükümleri 9/9/1982 2705 5

15/7/1970 tarih ve 1312 sayılı Kanun ve 9/9/1982
tarih ve 2705 sayılı Kanunun 1,2,3,4,5,ve 6 ncı
maddeleri ile 3/4/1930 gün ve 1580 sayılı Kanunun
15 inci maddesinin 31 inci, 39 uncu ve 47 inci
bendleri,19 ncu maddesinin 4/A bendi ile aynı
maddenin 5 inci fıkrası ve 70 inci maddenin 9 uncu
bendinin bu KHK'ye aykırı hükümleri 10/10/1983 KHK-110 25

19/7/1963 gün ve 307 sayılı Belediye Kanununda
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun, Seçimlerle
ilgili ve bu kanuna aykırı olan hükümleri ile di-
ğer kanunların bu Kanuna aykırı olan seçimlerle
ilgili hükümleri 18/1/1984 2972 37
18/1/1966 tarih ve 710 sayılı Kanun 3/5/1985 3194 43
3/4/1930 tarihli ve 1580 sayılı Kanunun
15 inci maddesinin 77 nci fıkrası 24/6/1995 KHK-560 21

Read More......

KÜÇÜKLERİ MUZIR NEŞRİYATTAN KORUMA KANUNU

KÜÇÜKLERİ MUZIR NEŞRİYATTAN KORUMA KANUNU
Kanun numarası : 1117 Kabul Tarihi : 21/6/1927 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 7/7/1927 Sayı: 627 Madde 1 - (Değişik: 6/3/1986 - 3266/1 md.) 18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde muzır tesir yapacağı anlaşılan mevkute ve mevkute tanımına girmeyen diğer basılmış eserler aşağıdaki maddeler- de gösterilen sınırlamalara tabi tutulur. (1) Madde 2 - (Değişik: 6/3/1986 - 3266/2 md.) Mevkute veya mevkute tanımına girmeyen diğer basılmış eserlerin 1 inci maddede belirtilen sınırlamaya tabi tutulabilmesi için Başbakanlık bünyesinde oluşturulan yetkili kurulun, söz konusu eserlerin 18 yaşından küçükler için muzır olduğu hakkında bir karar vermesi gereklidir. Kurul, basılmış eserlerin küçükler için muzır olup olmadığı hususunda yapacağı incelemede,1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunundaki genel amaç ve temel ilkeleri gözönünde bulundurmak zorundadır. Kurul, bu Kanunla kendisine verilen görevlere ilaveten, Türk Ceza Kanunu- nun 426, 427 ve 428 inci maddelerinde tanımlanan suçlarla ilgili olarak yargı organlarına resmi bilirkişilik yapmakla görevlidir. Kurul; a) Milli Güvenlik Kurulu tarafından seçilecek bir üye, b) Başbakanlık tarafından en az onbeş yıl kamu hizmeti yapmış kişiler arasından seçilecek bir üye, c) Adalet Bakanlığı tarafından idari nitelikte görevlerde bulunan hakim ve Cumhuriyet savcıları arasından seçilecek bir üye, d) İçişleri Bakanlığı tarafından üst kademe yöneticileri arasından seçilecek bir üye, e) Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından,Talim ve Terbiye Kurulu üyeleri arasından seçilecek iki üye, f) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tıp dalından seçilecek bir üye, g) Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından, güzel sanatlar dalında ün yapmış kişiler arasından seçilecek bir üye, h) Yüksek Öğretim Kurulunun, sosyal bilimler dalında akademik kariyer yapmış ve en az doktor unvanını almış üniversite öğretim elemanları arasından seçeceği bir üye, (1) Bu hükmün uygulanmasında ek 2 inci maddeye bakınız. i) Diyanet İşleri Başkanı tarafından Din İşleri Yüksek Kurulu üyeleri arasından seçilecek bir üye, j) Ankara, İstanbul ve İzmir Gazeteciler cemiyetlerinin tespit edecek- leri birer basın mensubu aday arasından Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğünce kura ile tespit edilecek bir üye, Olmak üzere 11 üyeden teşekkül eder. Kurul Başkanı, bu üyeler arasından Başbakanlık tarafından seçilir. Üyelerin görev süresi 3 yıldır. Süresi dolanlar yeniden seçilebilirler. Herhan- gi bir sebeple üyeliğin sona ermesi halinde, yerine seçilecek kişi kalan süreyi tamamlar. Kurul, üye sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılan- ların salt çoğunluğu ile karar verir. Kurulun sekreterya hizmetleri Başbakanlık tarafından yerine getirilir. Kurulun çalışma usul ve esasları ile sekreterya hizmetlerinin ne suret- le yerine getirileceği Başbakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirle- nir. Kurul tarafından gerekli görülen hallerde sürekli veya geçici olarak görev yapmak üzere özel ihtisas komisyonları kurulabilir. Kurulun, bu komisyon- larda görev yapmasını uygun göreceği kamu personeli Başbakanlıkça görevlendiri- lir. Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi olanlara verilecek huzur hakkı ile kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine ödenecek huzur ücreti Başbakanlıkça belirlenir. Bu amaçla her yıl Başbakanlık bütçesine gerekli ödenek konulur. Madde 3 - (Değişik: 6/3/1986 - 3266/3 md.) Kurul, 1 inci maddede gösterilen eserleri re'sen inceleyebileceği gibi, resmi makamlar ile gayeleri içinde çocuk ve gençlerin korunmasına yer veren derneklerin, kadın ve basın dernek ve kuruluşlarının başvurularını da inceleyerek karara bağlar. Madde 4 - (Değişik: 6/3/1986 - 3266/4 md.) (Değişik: 11/5/1988 - 3445/10. md.) Bir aydan az süreli mevkuteler ile sinema ve her türlü film afişleri, ilanlar, fotoğraflar, kabartma ve her türlü posterler, kartpostallar, takvimler hariç olmak üzere kurulca tetkik edilerek küçükler için muzır olduğuna karar verilmiş basılmış eserlerin sahiplerine, sorumlu müdürlerine ve telif hakkı sahiplerine, basılmış eserlerin küçüklerin maneviyatına muzır olduğu kurulca tebliğ edilir. Tebligat, Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kurul bu kararı ilgililere derhal duyurmak için gerekli tedbirleri alır. Tebligat üzerine eser sahipleri, telif hakkı sahipleri ve sorumlu müdürler, ellerinde mevcut eserlerin ön kapaklarına "Küçüklere zararlıdır" damga veya işaretini basmak zorundadırlar. "Küçüklere zararlıdır" ibaresinin herkesin kolayca görüp okuyabileceği şekil ve büyüklükte yazılması zorunludur. Bu suretle damgalanan eserler; a) Açık sergilerde ve seyyar müvezziler tarafından satılamaz. b) Dükkanlarda, cemakanlarda ve benzeri yerlerde teşhir edilemez. c) Bir yerden bir yere teşhir maksadıyla açık bir surette nakledilemez ve müvezziler tarafından bunlar için sipariş kabul olunamaz. d) Gazeteler, mecmualar, duvar ve el ilanları, radyo ve TV ile veya diğer suretlerle ilan edilemez, satışı için reklam ve propaganda yapılamaz. e) Para mukabili veya parasız küçüklere gösterilemez, verilemez ve hiçbir suretle okul ve benzeri yerlere sokulamaz. (Değişik: 11/5/1988 - 3445/10. md.) Bu tür eserler, ancak 18 yaşından büyük olanlara içi görülmeyen zarf veya poşet içinde satılabilir. Bu zarf ve poşetlerin üzerinde eserin ismi ile "Küçüklere zararlıdır" ibaresinden başka hiç bir yazı ve resim bulunamaz. Kurul kararının tebliğinden önce dağıtımı yapılmış olan bu kabil basılmış eserleri satış için ellerinde bulunduranlar da,Kurul kararlarının ilgililere duyurulma tarihinden itibaren,bu maddedeki sınırlamalara uymak zorundadırlar. Kurulca haklarında küçükler için muzır olduğuna üç defa karar verilen basılmış periyodik eserlerin sonraki sayıları ile diğer basılmış eserlerin sonraki basıları da, yeniden bir karar verilmesine gerek kalmaksızın bu maddede belirtilen sınırlamalara tabidir. Ancak bu gibi eserlerin sahipleri, eserleri- nin müteakip sayı ve basılarının küçükler için muzır nitelikte olmadığı iddia- sıyla kurula başvurarak incelenmesini isteyebilirler. Kurul, başvuruyu haklı bulursa, bu maddedeki sınırlamalar sonraki sayı ve basılar için uygulanmaz. Haklarında Kurulun her hangi bir kararı bulunmadağı halde, basılmış eserle- rinin konusu veya ihtiva ettiği yazı ve resimler sebebiyle küçüklerin maneviyatıüzerinde muzır tesir yapacağı kanaatinde olan eser sahipleri kendiliklerinden, eserin üzerine"Küçüklere zararlıdır"damga veya işaretini basarak içi görünmeyen zarf veya poşet içinde satışa arz edilebilirler.Bu takdirde,bu basılmış eserler hakkında da bu maddenin ilgili fıkraları hükümleri uygulanır. Madde 5 - (Mülga: 6/3/1986-3266/8 md.) Madde 6 - Fikri, içtimai, ilmi ve bedii kıymeti haiz olan eserler bu kanunun şumulünden hariçtir. Madde 7 - (Değişik: 6/3/1986-3266/5 md.) Kanunun 4 üncü maddesinin; a) Birinci ve ikinci fıkrasına göre; kendilerine tebligat yapıldığı halde eserlerini damgasız olarak yayımlayan eserin sahipleri, sorumlu müdürleri ve telif hakkı sahipleri, b) Dördüncü fıkrasına aykırı olarak, sınırlamaya tabi olan damgalı veya damgasız basılmış eserleri, fıkranın bentlerinde belirtilen şekillerde satan, teşhir eden, nakleden, sipariş kabul eden, ilan eden, gösteren, veren ve okullara sokanlar, c) (Değişik: 11/5/1988 - 3445/11. md.) Beşinci ve sekizinci fıkralarına aykırı şekilde, zarf veya poşete koymadan veya beşinci fıkrada zikredilen evsafa aykırı zarf veya poşet içinde satanlar. İki milyon liradan on milyon liraya kadar ağır para cezası ile cezalan- dırılırlar. Suçun tekerrürü halinde cezanın azami haddi uygulanır. Madde 8 - (Değişik: 6/3/1986-3266/6 md.) Basılmış eserler ile mevkutenin her nüshasından ikişer adedi,neşri takip eden çalışma gününde bir alındı belgesi karşılığında Kurul Başkanlığına gönderilir.Ankara dışında basılan eserlerin postaya verildiği tarih esas alınır.Bu madde hükmünü yerine getirmeyenler hakkında 5680 sayılı Basın Kanu- nunun 24 üncü maddesinde belirtilen ceza hükümleri uygulanır. Madde 9 - (Mülga: 11/5/1988 - 3445/14. md.) Madde 10 - Birinci maddede zikredilen eserlerden her hangi birinin tetkik edilmekte olduğuna ve tahdit edileceğine dair yevmi gazete ve mecmualar- la neşriyatta bulunulamaz. Bu nevi haberleri neşreden gazete ve mecmua müdiri mesulleri sekizinci madde mucibince cezalandırılır. İşbu kanunda yazılı ceza sulh mahkemelerince hükmolunur. (1) (1) Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız. Ek Madde 1 - (Ek: 6/3/1986 - 3266/9 md.) (Değişik birinci paragraf: 11/5/1988 - 3445/12. md.) Bir aydan az süreli mevkuteler ile sinema ve her türlü film afişleri, ilanlar,fotoğraflar,kabartma ve her türlü posterler, kartpostallar,takvimler hariç, 4 üncü maddede belirti- len şekilde sınırlamaya tabi tutulacak basılmış eserlerin sahiplerinden, a) Haklarında Kurulun herhangi bir kararı bulunmadığı halde basılmış eserlerini kendiliklerinden küçüklere muzır nitelikte görerek zarf veya poşet içinde satışa arz etmek isteyenler, bu eserlerin Katma Değer Vergisi dahil toplam satış bedeli üzerinden % 25 oranında bir meblağı,piyasaya sürdükleri tarihten, b) Basılmış eserlerinin, Kurul tarafından küçükler için muzır nitelikte olduğuna karar verilenler, bu eserin basım adedinin Katma Değer Vergisi dahil toplam satış bedeli üzerinde % 40 oranında bir meblağı, Kurul kararının tebliği tarihinden, İtibaren, bir ay içinde, Toplu Konut Fonuna aktarılmak üzere Maliyeye yatırmak zorundadırlar. Bu meblağları belirtilen süre içinde yatırmayanlar hakkında, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Ek Madde 2 - (Değişik: 11/5/1988 - 3445/13. md.) Bir aydan az süreli mevkuteler ile eklerinde, sinema ve her türlü film afişlerinde, ilanlarda, fotoğraflarda, kabartma ve her türlü posterlerde, kartpostallarda ve takvimlerde 18 yaşından küçüklerin maneviyatı üzerinde muzır tesir yapacak nitelikte yayın yapılamaz. Aksine davranan mevkute sahipleri ve bunların sorumlu müdürleri hakkında Türk Ceza Kanununun 426 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki; sinema ve her türlü film afişlerini, ilanları, fotoğrafları, kabartma ve her türlü posterleri, kartpostalları, takvimleri basan, çoğaltan, satan ve alenen kullananlar hakkında Türk Ceza Kanununun 426 ncı maddesinin birinci fıkrasındaki ceza hükümleri uygulanır. Ek Madde 3 - (Ek: 6/3/1986 - 3266/9 md.) Bu Kanunda yazılı suçlardan doğan davalar en geç iki ay içinde sonuçlan- dırılır. Madde 11 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir. Madde 12 - (Değişik: 6/3/1986 - 3266/7 md.) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 1 - 11/5/1988 tarih ve 3445 sayılı Kanunun geçici maddesi: Geçici Madde 2 - Türk Ceza Kanununun 426,427,428 inci maddeleri ile 1117 sayılı Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanununun 7 ve ek 2 nci maddelerine göre verilen cezaların onda dokuzu affedilmiştir. Ancak, infaz edilecek para cezası otuzmilyon lirayı geçemez. Tahsil edilmiş para cezaları iade olunmaz.

Read More......

MUHASEBEİ UMUMİYE KANUNU

MUHASEBEİ UMUMİYE KANUNU



Kanun Numarası : 1050
Kabul Tarihi : 26/5/1927
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/6/1927 Sayı : 606

BİRİNCİ FASIL
Ahkamı umumiye

Madde 1 - Devletin bilümum emvalinin idare ve muhasebesi bu kanuna tabidir.
Madde 2 - Devletin emvali Devletçe tarh ve cibayet olunan her türlü
tekalif ve rüsum ile Devlete ait nükut ve esham ve her türlü menkul ve
gayrimenkul eşya, emval ve kıyem ve bunların hasılat ve icraatı ile bedel-
lerinden terekküp eder.

Madde 3 - Devlet emvalinin hesabı, zamanı idare ve senei maliye itibariyle
görülür.

Madde 4 - Zamanı idare, muhasiplerin bir senei maliye iptidasından intiha-
sına kadar bütçeye tabi olan varidat ve sarfiyat ile bütçeye tabi olmıyan
emanat ve müraselata mütaallik olarak ifa eyledikleri bilcümle muamelatı
ihtiva eder.

Madde 5 - (Değişik: 16/7/1981 - 2493/1 md.)
Bütçe yılı takvim yılıdır .

Madde 6- Bütçe, Devlet devair ve müessesatının senevi varidat ve masarifi
muhammenatını gösteren ve bunların tatbik ve icrasına mezuniyet veren bir
kanundur.

Madde 7 - Devlet masarifi, bütçe dahilinde Devlet namına ifa edilen veya
bir kanunu mahsus ile ifası taahhüt olunan bir hizmet ve hususat karşılığı
olmak üzere Devlet zimmetinde tahakkuk eden borçtur.

Madde 8 - Kavanin ve nizamatına tevfikan Devlet varidatını tahakkuk
ettirip kabili tahsil hale getirenlere varidat tahakkuk memuru ve Devlet
masarifini mevzuata tevfikan tahakkuk ettirenlere de masraf tahakkuk memuru
denir.

Madde 9 - Varidatı tahsil, nukut ve ayniyatı muhafaza, masarifi istihkak
sahiplerine tediye ve teslim ve bu işlere mütaallik her türlü mürasalat ile
buna müteferri nakdi ve aynı bilcümle muamelatı ifa ve Divanı Muhasebata zamanı
idare hesabı ita edenlere muhasip denir.

Madde 10 - Devlet hizmetlerine mütaallik masarifin muvakkat veya kati
surette tediyesi hakkında muhasiplere tahriri emir ve mezuniyet verenlere
amiri ita denir.

Madde 11 - Varidat ve hasılatı tarh ve tahakkuk ettirip kabili tahsil bir
hale getirmek varidat tahakkuk memurlarına ve masarifi tahakkuk ettirmek
masraf tahakkuk memurlarına ve tahakkuk eden masarifi tediye ettirmek amiri
italara ve tahsilat ve tediyatı icra etmek muhasiplere mevdu vazifedendir.


Madde 12 - Veznedar, tahsil memuru, tahsildar, ambar memuru, tevzi memuru,
şehbender, kançılar gibi unvanlar ile muhasip nam ve hesabına muvakkaten
kabız ve sarfa mezun olan memurlara (muhasip mutemedi) denir.


Madde 13 - Varidat ve masraf tahakkuk memurları ile muhasipler tanzim
ettikleri evrakın sıhhatından ve kavanine mutabakatından mesuldürler.
Memurların, kanuna muhalefetten bahsile ifasından imtina ettikleri tediyatın
icrası amiri italar tarafından tahriren tebliğ olunursa mesuliyet, emri veren
amiri italara raci olur.

İkinci derece amiri italar ile varidat ve masraf tahakkuk memurlarının
hatalarından mütevellit zararı tazmin ile mükellef tutulmaları, Divanı
Muhasebatça bilmuhakeme verilecek karara mütevakkıftır. Ancak hüküm suduruna
kadar mütehakkık zararın teminine lüzum görüldüğü takdirde hazine namına
Divanı Muhasebata müracaat tarihinden itibaren azami bir hafta zarfında icra
dairesinden ihtiyati haciz kararı talep edilmek şartiyle bu memurların
istihkaklarının tevkif ve mallarının ahara satılmasına veya nakledilmesine
mümanaat hususunda Maliye Vekaleti salahiyettardır.

Birinci derecede amiri ita bulunan Vekillerin mesuliyetlerini tayin Büyük
Millet Meclisine aittir.


Madde 14 - Muhasipler kabız ve sarfetikleri nukut ve ayniyat ile
vazifelerine müteferri bilümum muamelattan mesul ve hesaplarını, bu kanunda
muharrer esasat dairesinde Divanı Muhasebata itaya mecburdurlar.
On ikinci maddede mezkür muhasip mutemetleri hesaplarını merbut oldukları
muhasibe vererek beraatlerini andan istihsal ederler.

Madde 15 - Defterdar, muhasebe müdürü gibi memuriyet unvanlarının
muhasiplik sınıfına tesiri yoktur. Amiri italık ve muhasiplik ve tahakkuk
memurluklarından ikisi bir zat uhdesinde içtima edemez.

Madde 16 - Bilumum varidat Hazine veznelerine girer ve masarif bu vezne-
lerden tediye olunur. Vekaletlerin hususi varidatları ve vezneleri yoktur.
Bununla beraber icap eden yerlerde vezne açılması ve muhasip ikamesi veya
muhasip namına kabza mezun memur bulundurulması ve tahsilat ve tediyatın her
hangi bir vasıta ile temin ve icrası gibi istisnai tedbirler ittihazına
Maliye Vekili mezundur.

Madde 17 - Hazineye ait veya Hazinenin mesuliyeti altında bulunun varidat,
hasılat ve emanat, kanuni mezuniyeti haiz olmıyan hiçbir idare veya memur
tarafından kabız ve sarf olunamaz. Muvazenei Umumiyeye dahil devaire ait
emvali menkule ve ayniyat mal memurları hazır bulunmadıkça satılamaz.

Madde 18 - Her nakit muhasibin muayyen bir veznesi ve her ayniyat
muhasibinin de muayyen bir veya müteaddit ambarı bulunur. Muhasipler her ne
nam ile olursa olsun kendilerine tevdi olunan nukut ve ayniyatı buralarda
muhafazaya mecbur ve ziyaından mesuldürler.
Sirkat dolayısiyle veya kuvvei mücbire tahtında zıya vukuunda muhasibin
keyfiyeti mafevkına derhal ihbar ve zimmetini ibra için sekiz gün zarfında
müracaat etmesi lazımdır. Bu takdirde muhasibin beraet veya mesuliyeti mensup
olduğu Vekaletin mütalaası alınarak Divanı Muhasebatça hükme raptolunur.

Madde 19- Her muhasip yalnız kendi zamanına ait hesaptan mesuldür. Ancak
kendisine hesap vermekle mükellef olanların hesabına bakmıyan veya selefniden
devren aldığı hesabın nevakısını göstermiyen muhasip bunlara terettüp edecek
olan mesuliyeti maliyeyi - medyum ve müsebbiplerine hakkı rücuu olmak üzere
deruhte etmiş olur.

Madde 20 - Her muhasip zamanı idaresi zarfında tahsili kendisine mevdu-
varidatın ve eşhas zimemi hesabında mukayyet mebaliğin takip ve tahsiliyle mü-
kellef olup Divanı Muhasebata hesap itasına veya halefe devrinde bekayanın müf-
redatını ve tahsil edilmemesi esbabını iraeye mecburdur. Takip edilmemek yüzün-
den tahsili mümteni bir hale gelen veya müruruzamana uğrıyan mebaliğin, sun'u
taksiri görülen muhasipten tazminine Divanı Muhasebatça hükmolunur.
Tahriri icra ve ikmal edilmiyen mahallerde müsakkafat ve arazi vergile-
riyle bunların küsuratı munzammaları hakkında Divanı Muhasebat ile Maliye Veka-
letince müştereken tanzim olunacak bir talimatnameye istisnai muamele ifası ca-
izdir.


Madde 21 - Muhasiplik sıfat ve salahiyetini haiz olmaksızın emvali umumi-
yeyi her hangi bir suretle kabız ve tediye edenlere Ceza Kanununun salahiyet ve
mezuniyet haricinde sıfatı resmiyeyi takınanlar hakkındaki hükümleri tatbik
olunur.


Madde 22 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe ödeneklerinin verimli ve tutumlu olarak kullanılmasını sağlamak
amacıyla, aşağıdaki ilkeler gözetilir ve yaptırımlar uygulanır:

A) Tahakkuk memurları, ödeneklerin zamanında ve yerinde kullanılmasından,
giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından, programlanmış hizmetlerin za-
manında yerine getirilmesinden sorumlu, ita amirleri de bu hususları gözetmek-
le yükümlüdürler..
Bu Kanunun uygulanmasında hangi görevlilerin gider tahakkuk memuru sayı-
lacağı, bütçe kanunlarındaki ayırım da gözönünde bulundurularak Maliye ve Güm-
rük Bakanlığınca belli edilir.Tahakkuk memuru sayılanlara ita amirliği yetkisi-
nin verilmesi durumunda tahakkuk memurluğu görevi yetki kademesindeki en yakın
yönetici tarafından yürütülür. Bu durumda ita amiri ve tahakkuk memuru yukarı-
daki hususlardan birlikte sorumlu olurlar.
B) a) Bir giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, giderin gerçek
gereksinme karşılğı olmasından tahakkuk memuru ile birlikte,
b) Bir mal veya hizmetin alınmasında görevli olanlar ilgili usul hükümle-
ri çerçevesinde, belli nitelikteki mal veya hizmetin en uygun bedelle elde
edilmesinden, belli bir bedelle amaca uygun nitelikte en fazla mal veya hizmet
sağlanmasından doğrudan doğruya,
Sorumludurlar.
C) Alınmayan mal ya da hizmeti alınmış; mevcut olmayan inşaat, onarım ve
üretimi var ya da bitmiş gibi göstererek gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle
Devletin mal varlığından bir eksilmeye neden olanlar ile bu ve benzeri gerçek-
leştirme ve diğer kanıtlayıcı belgeleri bilerek imza ya da onaylamış bulunan-
lar hakkında ceza kanunlarının bu eylemlere ilişkin hükümleri uygulanır.

D) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere aykırı işlem ve davranış-
lardan doğan Devlet zararı, sorumlularına ödettirilir. Şu kadar ki, suç konusu
teşkil etmemek kaydıyla, bu işlem ve davranışlar Devlete ait bir hizmet ve gi-
rişimin gerçekleştirilmesi ya da tamamlanması gibi iyiniyetli bir amaca dayan-
dığı ve hizmet yapılmış ya da mal teslim alınmış bulunduğu takdirde, Sayışta-
yın, Maliye ve Gümrük Bakanlığının ya da ilgili dairenin istemi üzerine, atama-
ya yetkili merci veya kurullar tarafından sorumlularının birer aylıklarının ce-
za olarak kesilmesine; tekrarlanması durumunda bunların ilgili hizmetlerde bir
daha çalıştırılmamak üzere görevlerinin değiştirilmesine ya da memurluktan çı-
karılmasına kanun, tüzük ve yönetmenliklerinde bu cezayı vermeye yetkili
kılınmış merci ya da kurullarca karar verilir. Bu Kanunun sorumluluk
üstlenme ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, gözetim yükümlülüğünü yerine
getirmeyen ikinci derece ita amirlerinin birer aylıklarının kesilmesine
Sayıştayın veya Maliye ve Gümrük Bakanlığının istemi üzerine İçişleri Bakanlı-
ğınca karar verilir. Birinci derece ita amiri olan bakanlar hakkında l3 üncü
madde uyarınca işlem yapılır.
E) Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uz-
man bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve
benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştayca saptanacak sorumlu-
luğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve
onaylayan kişiler de katılır.


Madde 23 - Devlete ait bilumum gayrimenkul emval, tapu idaresince Hazine
namına tescil ve Maliye Vekaleti tarafından idare olunur. Bunlardan bir daire-
ye tahsisi icap edenler o daireye, istimal olundukları müddetçe bila icar veri-
lebilir.


Madde 24 - (Değişik:26/10/1988 - 3483/1 md.)
Devlete ait taşınmaz mallardan değeri yılları bütçe kanunlarında sapta-
nan alt sınırdan düşük olanlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca (harp gemileri
Milli Savunma Bakanlığınca),alt ve üst sınırlar arasında kalanlar Bakanlar Ku-
rulunca satılır; üst sınırı aşanların satışı yasa ile olur.


Madde 25 - Gerek Maliye Vekaleti tarafından idare olunsun ve gerek daire-
lere tahsis edilmiş bulunsun bilumum gayrimenkul emvalin cins ve kıymetlerini
muhtevi bir defteri kebir Maliye Vekaleti tarafından tutulur.


Madde 26- Varidatı tenkis veya masarifi tezyit edebilecek hususat hakkında
Vekaletlerce tanzim olunacak kanun layihaları ile idaratı hususiye ve belediye-
lerin varidatına mütaallik kanun layihaları, Maliye Vekaleti ile bilitilaf ih-
zar olunmak lazımdır.

Madde 27 - Devlet taahhüdatında ihmali ve suiniyetle melüf olduğu vesaik-
le tebeyyün eden eşhas ve şirketlerin Devlet işlerine mütaallik her hangi bir
teklifleri Vekaletlerce reddolunur. Bu ret keyfiyeti diğer Vekaletlerle dairele-
re de tamim edilir.

İKİNCİ FASIL
Devlet bütçesi


Madde 28 -(Değişik:26/10/1988 - 3483/1 md.)
Her mali yılda Devletçe toplanacak gelirler ile ödenecek giderler bütçe
kanununda belli edilir. Bütçeler, kalkınma plan ve programlarının gerekleri
ile fayda ve maliyet unsurları gözönünde tutularak verimlilik ve tutumluluk il-
kelerine göre hazırlanır ve uygulanır. Gelir tahsilatı, ödemeler dengesi ve ge-
nel ekonomik koşullar gözönünde tutularak ödeneklerin her yıl bütçe kanunların-
da gösterilen oranlara kadarki kısmını kullandırmamaya Bakanlar Kurulu yetkili-
dir.


Madde 29 -(Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe Kanunu bir metinden ve ekli cetvellerden oluşur.Eklenmesi öngörü-
len cetveller ilgili bütçe kanunlarının metinlerinde gösterilir.


Madde 30 - Muvazenei Umumiye Kanununun metnine aşağıdaki mevat dercolunur:
A) Masarif tahsisatı yekünu,
B) Varidat muhammenatı yekünu,
C) Bütçe açığı varsa ne suretle kapatılacağı,
D) Bütçe senesine mahsus olan ve o sene varidat ve masarifi ile alakadar
bulunan hükümler.
Muvazenei Umumiye Kanununa derç olunacak maddeler bu daireye maksurdur.
Hükmü bir seneden fazla zamana şamil maddeler bu kanuna dercedilemez.


Madde 31 -(Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Gider cetvelleri daireler ve bölümler olarak düzenlenir. Birbiriyle ilgi-
li ve bağlantılı giderler bir bölüm oluşturur. Bölümlerin düzeni, yılları bütçe
kanunlarında belirtilir.

Madde 32 - (Mülga: 15/2/1979-KHK 24/2 md.;Aynen kabul:26/10/1988-3483/2 md.)

Madde 33 - Kanunu mahsusunda veya Muvazenei Umumiye Kanununda musarrah
bir mezuniyete müstenit olmadıkça kısa vadeli bile olsa hiçbir istikraz akde-
dilmiyeceği gibi hazinei maliye namına kefalet dahi olunamaz.
Bütçenin Hazırlanması


Madde 34 -(Değişik:26/10/1988-3483/1 md.)
Bakanlıklardan her biri kendi bütçesini hazırlayarak temmuz ayı sonuna
kadar Maliye ve Gümrük Bakanlığına gönderir. Maliye ve Gümrük Bakanı da kendi
Bakanlığının gider bütçesi ile gelir bütçesini hazırlayıp ötekilerle birleşti-
rerek Devletin bir yıllık genel bütçe tasarısını meydana getirir.
Bu tasarı Bakanlar Kurulunca incelenip onandıktan sonra mali yıl başından en az
75 gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.


Madde 35 - Meclis, Muvazenei Umumiye Kanununun metnini madde madde varidat
ve masraf cetvellerini fasıl fasıl müzakere eder. Bütçe Kanunu senei maliye ip-
tidasından evvel Resmi Gazete ile neşrolunur.


Madde 36 - Tertibi bütçede mevcut olup kifayetsizliğinden dolayı ilaveten
alınan tahsisata "tahsisatı munzamma" denilir. Bütçenin tanzim ve tasdikı zama-
nında mutasavver olmıyan yeni bir hizmet için alınan tahsisata da "tahsisatı
fevkalade"ıtlak olunur. Gerek tahsisatı munzamma ve gerek tahsisatı fevkalade,
ancak senei maliye içinde alınabilir (1).
------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 7 nci maddeye bakınız.


Madde 37 - (Değişik:26/10/1988-3483/1 md.)
Bütçe kanunlarında belirtilecek hizmet ve amaçlar için genel ve katma bütçe-
lere gerektiğinde aktarma yapılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin
ilgili tertiplerinde yedek ödenek bulundurulabilir.
Bu ödeneklerden aktarma yapmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.


Madde 38- Masarifi gayrimelhuza faslına bütçenin tanzimi sırasında tasav-
vur ve tahmin edilemiyen ve bütçelerde tertipleri bulunmıyan hizmetlerin kar-
şılığı konulur.

ÜÇÜNCÜ FASIL
Varidat bütçesi


Madde 39 - Kanuna müsait olmadıkça hiçbir vergi ve resim tarh ve tevzi ve
tahsil edilemez. Vergi ve resimlere mütaallik tarh ve cibayet usulleri kanun
ve nizamlarına tabidir. Muvazenei Umumiye Kanunu her sene vergi ve resimlerin
tahsiline mezuniyet verir.


Madde 40 - Bir senei maliye içinde tahakkuk eden varidat ve hasılat o se-
ne bütçesinin varidatını teşkil eder. Ancak senei maliye gayesinde kalacak ba-
kaya gelecek sene bütçesine maledilir. (1)


Madde 41 - Varidat ve hasılat, bütçeye temamen gayrisafi olarak irat kay-
dolunur. Bunların tahsil ve idare masarifi bütçede taallük ettiği tahsisattan
sarfedilir.


Madde 42 - Muvazenei Umumiye Kanuniyle verilen mezuniyet haricinde her ne
nam ile olursa olsun Devlet nam ve hesabına vergi ve resim cibayeti için emir
verenler ve tahakkuk evrakı ve tarifeler tanzim edenler ve fiilen tahsilat ya-
panlar Ceza Kanunu mucibince mücazat olunurlar.


Madde 43 - (Mülga: 27/2/1951 - 5746/1 md.)

Madde 44 - (Değişik:14/1/1938-3321/1 md.)
20 nci maddenin muhasiplerin mesuliyeti hakkındaki hükmüne halel gelmemek
üzere kanunları mucibince müruru zamana uğrayan varidat bakayasının kayıtları
Maliye Vekaletince terkin olunur.

DÖRDÜNCÜ FASIL
Masarif bütçesi


Madde 45 - Devlet hizmetlerinin müstelzim olduğu masarif her sene bütçe-
ne vazolunan tahsisat ile tayin olunur. İfası bir kanun ile emrolunan hidemat
karşılığının behemehal senesi bütçesine ithali lazımdır.

Madde 46 - Bir sene bütçesiyle verilen tahsisat ancak o sene zarfında ifa
edilen umur ve hidematın karşılığıdır. Senesi içinde ifa olunmıyan hidemata ait
tahsisat sene nihayetinde iptal olunur. Gelecek senelere devri meşrut tahsisat
usulü mülgadır.

Madde 47 - Bir kanun veya kanuni mezuniyete müstenit bir mukavele ile muay-
yen olmadıkça masrafın senesi hizmetin vukuu tarihine göre tayin olunur. Ancak
maaşatı zatiyenin müterakimleri tahsis olundukları sene bütçesinden verilir.
Masarifi gayrimelhuza hakkında İcra Vekilleri Heyetinin kararları ittihaz
olunduğu sene bütçesine racidir.
----------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 4 üncü maddeye bakınız.

(Ek: 17/1/1938 - 3325/4 md.) Maaşatı zatiye düyunu dahi bu maddedeki esasa
tevfikan cari sene bütçesinden verilir (1).


Madde 48 - Aşağıdaki fıkralarda zikredilen hizmetlerden her birinin senesi
bütçesine mevzu tahsisatı kafi gelmediği takdirde ilaveten sarfına lüzum görü-
lecek miktarı tediyeye, Maliye Vekili mezundur. Bu suretle husule gelecek tah-
sisat farkı 100 üncü maddede muharrer hesabı katide ayrıca gösterilir:

A) Mukannen aidatı bey'iye,
B) Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
C) Reddiyat,
Ç) Mahkeme harçları,
D) Devlete ait müsakkafat ve arazi vergileri,
E) Mütekait, eytam ve eramil tahsisatı (1).


Madde 49 - Muvazenei umumiye dahilinde idare edilmekte olan sanayi ve tica-
ri müessese ve idarelerin mevaddı iptidaiye ve malzeme mubayaa bedelleriyle mü-
tehassıs ve amele ücretleri mütedavil sermaye namiyle bütçelere konulan tahsi-
sat ile tedvir ve tesviye olunur. Bu müessesat ve dairelerin mütedavil sermaye
tahsisatından istimal olunmıyan miktarı sene nihayetinde iptal ve istimal olu-
nan sermayeden mütehassıl varidat fazlaları da irat kaydolunur.


Madde 50 - (Değişik: 24/5/1948 - 5209/1 md.)
Bakanlar bütçe ile verilen ödeneklerden fazla yüklenme ve harcamalarda bu-
lunamıyacakları gibi bu ödenekleri özel gelirlerle de çoğaltamazlar. Ancak sü-
rekli hizmetlerden harb kuvvetlerinin yiyecek, giyecek, donatım, silahlanma ih-
tiyaçlariyle bunlarla ilgili maddelerin yaptırma işleri, okul, cezaevi ve has-
tanelerin yiyecek ihtiyaçları, yapı, onarma ve taahhüde bağlanacak her çeşit
taşıma ve 5127 sayılı kanun gereğince yaptırılacak etüd ve proje işleri için
yılları bütçelerindeki ödeneklerin yarısını geçmemek üzere ve Bakanlar Kurulu
karariyle gelecek yıla geçici yüklenmelere girişilmesi caizdir.


Madde 51 - Hükmü mütaaddit senelere sari inşaat ve imalat taahhüdatı, her
sene sarf edilecek miktarın karşılığı o sene bütçesine vazolunmak şartiyle, bir
kanun istihsaline mütevakkıftır.


Madde 52 - Senevi tediye miktarı bütçeye mevzu tahsisatı tecavüz etmemek ve
mütaakıp seneler bütçeleri tahsisatının tezyidini istilzam eylememek şartiyle
sefarethane ve şehbenderhaneler için uzun müddetle icar mukaveleleri akdi ve
Hariciye Vekaleti bütçesinin icar bedeli tertibine mevzu tahsisattan mukassatan
ödenmek üzere bina satın alınarak uzun müddetle taahhüdata girişilmesi caizdir.


Madde 53 - Bir Vekaletten diğer Vekalete verilen eşya ve levazım esmanı
bunları alan Vekaletin tahsisatına mahsup ve mukabili varidat kaydolunur.


Madde 54 - Nümune çiftliği, hara ve ağıl gibi müessesat hasılatından istih-
lak edilecek olanların esmanı istihlak tarihindeki fiyatlariyle tahsisatına
mahsup ve mukabili irat kaydolunur.


Madde 55 - Menafii umumiyeye mütaallik hidemata sarfolunmak üzere verilen
ianat ve teberruat varidat bütçesinde hususi bir fasla konulup şart kılındığı
------------------------------
(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135 nci maddesinin 6. bendi gere-
ğince; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı Kanununa aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

hizmetin masraf bütçesinde tahsisatı mevcut ise o tahsisata ilave ve aksi halde
ayrıca bir fasla kaydolunarak meşrutunileyhhine sarfedilir. Bu kabil tahsisatın
sene gayesine kalan miktarı ertesi senelerde açılacak bir faslı mahsusa nakil
ve sarf olunur.


Madde 56 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçeler ve bölümler arasında ödenek aktarması yasa ile olur. Ancak, harca-
malarda tasarrufu sağlamak, dengeli ve etkili bir bütçe politikasını gerçekleş-
tirmek üzere bu tür aktarmaları yapmaya ve yeni tertipler açmaya, bütçe kanun-
larıyla Maliye ve Gümrük Bakanı yetkili kılınabilir.
Bölüm içi aktarmalar Maliye ve Gümrük Bakanının izni ile yapılır.


Madde 57 - Maaş ve ücret tertiplerinden masraf tertiplerine ve münakale ic-
ra edilen tertiplerden diğer tertiplere tahsisat naklolunamıyacağı gibi ihti-
yat tahsisatından naklolunan tertiplerden de münakale yapılamaz.


Madde 58 - Umumi seferberlik veya ilanı harb vukuunda Müdafaai Milliye ve
Bahriye Vekaletleri ile imalatı harbiye bütçelerinde mevcut tahsisat bu Veka-
letler ile daireler için hükmen tevhit ve yekünu umumi tecavüz edilmemek şar-
tiyle ihtiyaca göre bu tahsisattan fasıl ve maddelere bakılmaksızın sarfiyat
icra olunabilir.Bu takdirde yapılan sarfiyat tahakkukuna göre fasıllarına kay-
dolunur. Asgari bir fırkanın veya ona muadil bahri bir kuvvetin Devletçe sefer-
ber hale vaz'ında o fırka veya bahri kuvvete havale edilmiş olan tahsisat dahi
aynı suretle istimal edilebilir. Ancak bütçelerin yekünu umumileri dahilinde
idare kabil olmadığı ve derhal tahsisat alınması mümkün bulunmadığı takdirde ilk
fırsatta tahsisat alınmak üzere bu bütçelere mevzu tahsisat yekünu umumileri
yüzde on beşe kadar tecavüz edilebilir. Seferberliği ilan olunan kıtaata men-
sup efrat, hayvanat ve levazımın mürettep mahallerine sevk ve iaşeleri için
muktazi mebaliğ malsandıklarınca avans olarak mutemetlere verilip nihayet bir
ay zarfında gönderilecek tediye emirleri üzerine tahsisata nakil ve mahsup olu-
nur. (1)


Madde 59 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin düşünülmeyen giderler karşılığı ter-
tibinde yer alan ödenekten, bütçenin hazırlanması sırasında öngörülmeyen ve
bütçede tertipleri bulunmayan, ancak yerine getirilmesi zorunluğu Bakanlar Ku-
rulunca kararlaştırılan olağanüstü hizmet ve giderleri karşılamak amacıyla il-
gili kuruluş hizmet programlarında gerekli tertipleri açarak aktarma yapmaya
ve bu tertiplerden yapılacak ödemelerin esaslarını gerektiğinde saptamaya Mali-
ye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
İlgili ya da "geçen ve eski yıllar borçları" tertiplerinden ödenemeyen
ilama bağlı borçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesi ile katma bütçelerde yer
alan ilama bağlı borçlar tertiplerinden ödenir. Bu tertiplerdeki ödenekleri,
yetmemesi halinde, artırmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.


Madde 60 - (Mülga: 8/6/1949 - 5434/135 md.)


Madde 61 - Merkezde on bin liradan fazla masrafı müstelzim bilümum mukave-
lat icradan evvel Divanı Muhasebatça tescil olunur.Ancak müstaceliyeti ve mah-
remiyeti hasebiyle münakasadan istisnasına İcra Vekilleri Heyetince karar veri-
len hususat ile memaliki ecnebiyede vukubulacak mubayaata mütaallik mukavelat
bu hükümden müstesnadır. (2)

(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 2 nci maddelere bakınız.




Madde 62 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlar, ikinci derece ita amirlerinin merkezden izin almaksızın hangi
tür ve tutardaki sözleşmeleri yapmaya yetkili olduklarını mali yıl başında
duyururlar.


Madde 63 - Merkez ve vilayetlerde akdolunacak mukavelat ile müstenidatı-
nın birer suretleri yedi gün zarfında ve doğrudan doğruya Maliye Vekaleti ile
Divanı Muhasebata gönderilmek mecburidir.


Madde 64 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Harcamayı gerektirecek taahhüt ve sözleşme tasarıları vize için Maliye ve
Gümrük Bakanlığına gönderilir. Maliye ve Gümrük Bakanlığı vizesinden aylık tutu-
lacak taahhüt ve sözleşmeler yılları bütçe kanunlarında belirtilir.

Maliye ve Gümrük Bakanlığına gelen taahhüt ve sözleşme tasarılarından
uygun görülenler 15 gün içinde vize edilir. Uygun görülmeyenler aynı süre
içinde gerekçeli olarak ilgili kuruluşa gönderilir. Aykırılık ya da eksik-
likler söz konusu gerekçe doğrultusunda giderildikten sonra Maliye ve Gümrük
Bakanlığına ikinci kez gelen taahhüt ve sözleşme tasarıları bu noktalardan
incelenir ve tatil günleri sayılmamak üzere 5 gün içinde vize edilir; uygun
bulunmazsa geri çevrilir. Geri çevirmelerde, yasaların açıkca yasaklamadığı
konularda ilgili ita amirlerinin sorumluluk üstlenmesi durumunda, 832 sayılı
Sayıştay Kanununun ilgili hükümleri saklı kalmak üzere; taahhüt ve sözleşmeler
imzalanabilir.


Madde 65 - Muhasiplerce yapılan sarfiyat evrakı müsbitelerinin aylık
cetvellerle birlikte sarfiyatın vuku bulduğu ay gayesinden itibaren otuz gün
zarfında merkeze gönderilmesi mecburidir. Bu evrakı müsbiteler merkeze vürut-
larından itibaren nihayet iki ay zarfında tetkik edilerek noksanı bulunanların
mahalline iadesi ve muvafık görülenlerin Divanı muhasebata ibrazı lazımdır.
Varidat ve bütçe harici bilümum muamelat evrakı müsbiteleri dahi aynı müddet
ve şerait dahilinde kayıt suretleri ile birlikte Divanı Muhasebata gönderilir.


Madde 66 - Divanı Muhasebata ibraz olunan ve muallel bulunmıyan evraktan
tediye, kredi ve ita emirleriyle avans evrakının ve 61 nci maddede muharrer
mukavelatın azami üç ve diğerlerinin on gün zarfında Divanca tetkik ve intacı
mecburidir.


Madde 67 - Divanı muhasebatça tasdik veya iade edilen evrakın muamelesi
merkez muhasebeleri tarafından azami yedi gün zarfında ikmal ve muhasibine
tebliğ veya iade olunması lazımdır.


Madde 68 - Merkez ve vilayetlerle kolordular ve muhasip teşkilatı olan
müstakil fırka ve kıtalarda bütçe tahsisatından yapılacak tediye miktarını
gösterir bir cetvel, Vekaletlerce her üç ayda bir tanzim ve Hazineye tevdi
olunur. Cetvel muhteviyatında tebeddülat vukuu takdirinde ayrıca malümat
verilmesi iktiza eder.

BEŞİNCİ FASIL
Masarifin tahakkuku


Madde 69 - Devlet Hazinesi hesabına bir masrafın tahakkuku ancak bir
Vekilin veya vazifeten Vekil namına hareket eden bir memurun tasdikı ile tamam
olur.


Madde 70 - Varidat ve masarifin tahakkukuna ait evrakı müsbitenin
eşkal ve ecnası ve bunlara mütaallik tadilat mali müşavere encümenince tayin ve
tesbit olunur.


Madde 71 - Vekiller kendi bütçelerinin amiri italarıdır. Vekiller veya
tevkil ettikleri memurlar bütçeleri dahilinde icra etmek istedikleri masraflar
için merkez muhasipleri üzerine ita emirleri isdar ederler.
Masraf tahakkuk ettikçe mahallindeki muhasibin veznesinden tediye edil-
mek üzere her Vekil ikinci derece amiriitalarına mezuniyet verebilir.
Bu mezuniyetler tediye emirleriyle tebliğ olunur. Tediye emirlerinin
ikinci derece amiri italarına tebliğinden evvel Maliye Vekaletince azami iki
gün zarfında vizesi lazımdır.


Madde 72 - İta ve tediye emirlerinde bütçenin senesiyle fasıl ve maddesi
gösterilmek mecburidir. Bu evrak amiri ita ile muhasebe müdürü veya muhasipler
tarafından imza olunur.


Madde 73 - İta emirlerine muhtevi oldukları masrafın taahhüt ve tahakku-
kuna mütaallik bilcümle evrakı müsbitenin aslı veya musaddak suretleri rapt-
olunur. Ancak mahrem muamelata mütaallik evrak yalnız Divanı Muhasebat Reisine
ibraz edilir.


Madde 74 - Merkez dairelerinin, bu kanuna merbut cetvel dahilinde olan
mukannen sarfiyatından maada tediyata mütaallik ita ve kredi emirleriyle avans
ilmühaberleri ve ikinci derece amiri italarına verilen tediye emirleri
evvelemirde Divanı Muhasebatın vizesine tabidir.
Divanın vizesine iktiran etmedikçe bu evrakın muhteviyatı muhasipler
tarafından tediye olunamaz.

Madde 75 - Divanı Muhasebatın ita, tediye ve kredi emirleriyle tescil
ve tahsis zımnında kendisine tevdi olunan evrak üzerinde icra edeceği tetkikat:
A) Hatayı maddi bulunmaması,
B) Tahsisat ve kadro dahilinde olması,
C) Bütçedeki tertibe mutabakatı,
D) Kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakatı hususatından ibarettir.

Madde 76 - Divanı Muhasebatın tescilinden veya vizesinden imtina edip
esbabı mucibeli bir takrir ile dairesine iade ettiği evraktan, hatayı maddiye
veya tahsisatın kifayetsizliğine veya kadro fıvekında tayin ve istihdamlara
mütaallik olanlar hakkındaki reddi, katidir.
Tertibe mutabakat, kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakat görülmemek
dolayısiyle, Divanca iade olunan evrak hakkında Vekil tarafından mesuliyet
deruhdesini mutazammın vuku bulacak müracaat üzerine keyfiyet Divanca yeniden
tetkik edilir. Divan imtihanında ısrar eylediği ve İcra Vekilleri Heyetince
keyfiyet tetkik olunarak vekilin noktai nazarına iştiraki mutazammın karar
ittihaz ve Divana tebliğ olunduğu takdirde kaydi ihtiyat vize muamelesi icra
olunur.
Divanı Muhasebat bu yolda kaydi ihtiyatla vize ettiği evrak ile diğer
muamelat ve yolsuzluklar hakkında üç ayda bir takdim edeceği raporla Büyük
Millet Meclisine malümat arzeder.

Madde 77 - (Değişik: 19/2/1963 - 204/1 md.)

Başbakanlık bütçesine konulan örtülü ödenek;
a) Kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri için,
b) Devletin yüksek güvenliği ve yüksek menfaatlarının isterleri için,
c) Siyasi,sosyal konularla, kültür ve Devlet itibarı alanlarında ve
olağanüstü hizmetlerin sağlanmasında Hükümet icapları sayılan maksat ve gayeler
için,
sarf edilir.
Örtülü ödeneğin sarf yerinin ve hesaplarının nasıl tutulup tasfiye edile-
ceğinin ve hangi vesikaların halef olan zata devrolunacağının tayin ve takdiri
Başbakana aittir.
Örtülü ödenek, Başbakan'ın ve ailesinin şahsi masraflarına ve siyasi
partilerin idare, propaganda ve seçim ihtiyaçlarına sarf olunamaz.
Gümrük ve Tekel Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığı bütçelerinin haber alma ödenekleri, hizmetin gerektirdiği ve ilgi-
li Bakan'ın takdir edeceği gizli istihbarat işlerine sarf edilir.
Başbakanlık bütçesindeki örtülü ödenek ile diğer Bakanlık ve dairelerin
bütçelerindeki haber alma ödeneklerinden yapılacak harcamalar, Başbakan, Maliye
Bakanı ve sorumlu Bakan tarafından müştereken imza edilmiş kararnameye dayanı-
larak tahakkuk ettirilir. Merkez Saymanlığınca bu ödemelerin yapılması, karar-
nameyi imza eden Bakanların yerlerini muhafaza etmelerine bağlıdır.
Başbakanlığa veya ilgili Bakanlıklara yeni atamalar yapıldığında, evvelce
görülmüş hizmetlerin karşılığının ödenmesi, yeni atananların takdirine bağlıdır


Madde 78 - Tediye emirlerine müsteniden vilayetlerde muhasipler tarafın-
dan vuku bulacak sarfiyata mütaallik evrak tediyeden sonra merkez muhasebe
müdürleri tarafından mahsup ita emrine raptolunarak Divanı Muhasebata vize
ettirilir. Bu yolda vuku bulan tediyattan şayanı kabul görülmiyen aksamın
mesuliyeti 19 uncu madde ahkamına tabidir.


Madde 79 - Memaliki ecnebiyede vazife ifa eden veya tahsil ve tetebbuda
bulunan askeri, mülki bilümum memurin ve müstahdemin ile talebelerin maaşat ve
muhassasatı her aya ait istihkak o ay girer girmez peşinen verilmek şartiyle üç
ay evvel ve üç aylığı bir arada tahakkuk ettirilebilir.

ALTINCI FASIL
Masarifin tediyesi


Madde 80 - Maliye Vekili Divanı Muhasebatça vize edilen ita, tediye ve
kredi emirlerinin amiri ita tarafından tayin edilen müddet ve mahalde tediyesi
esbabını istikmal eyler.


Madde 81 - Muhasiplerce bütçeye mütaallik bir masrafın tediyesi amiri ita
tarafından imzalanmış bir ita veya kredi emrine müstenit olmak lazımdır.
Muhasiplerin ita emirlerinde yapacağı tetkikat:
A) Masrafın kendisine verilen mezuniyet dahilinde bulunması,
B) Masrafın bütçedeki tertibe mutabakatı,
C) İta emrine merbut taahhüt ve tahakkuk evrakının tamam olması,
D) Hatayı maddiden ari bulunması,
H) Masrafın kavanin, nizamat ve mukarrerat ahkamına muvafakatı,
V) İstihkak sahibinin hüviyeti hususatına aittir.

Merkez muhasipleri, Divanı Muhasebatça vize edilmiş evrak da (B) ve (H)
fıkralarının tetkik ve tatbikından müstesnadır.


Madde 82 - Tahsisatın kifayetsizliği, tayin ve istihdamların kadro fev-
kinde bulunması, taahhüt ve tahakkuk evrakının noksan, hatayı maddi, istihkak
sahibinin hüviyeti dolayısiyle kabul olunmıyan ita emirlerinin tediyesine muha-
sipler icbar edilemez.
Vilayetlerdeki muhasiplerin, kanun ve nizama muvafakat, tertibe mutabakat
hakkında vakı olacak itirazları üzerine ikinci derece amiri itaları tarafından
tahriren mesuliyet deruhde edildiği takdirde muhasip tediye etmeğe mecburdur.
Bu halde deruhde evrakı ita emrine raptolunur.

YEDİNCİ FASIL
Avans ve kredi


Madde 83 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Aşağıda koşulları belirtilen durumlarda avans verilebilir, kredi açtırı-
labilir.

A) Bütçe içi avans ve krediler:
a) Tahakkuk ve verile emri işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek
ivedi ve çeşitli giderler için ita amirlerinin gösterecekleri lüzum üzerine,
görevlendirecekleri mutemetlere, üst sınırları yılları bütçe kanunlarıyla sap-
tanacak tutarlarda avans verilebilir. Avansın sınırlandırılmasına Maliye ve
Gümrük Bakanı yetkilidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı kararıyla Cumhurbaşkanlığı
daire mutemetlerine ve Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, Bakanlar Kurulu kararına
dayanılarak, askeri daireler mutemetleri ile elçiler, konsoloslar, müşavirler ve
ataşelere bu tutarın üzerinde avans verilebilir.
b) Verilebilme koşulları (a) fıkrasında belirlenen avans sınırlarını aşan
giderler için dairesinin göstereceği lüzum ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının
izni üzerine, ita amiri mutemetleri adına banka veya saymanlık nezdinde kredi
açılabilir. Banka veya saymanlık, mutemedin göstereceği yere veya alacaklıya
doğrudan doğruya ödeme yapar.
c) Yabancı ülkelerde yapılacak satın almalar için görevlendirilen mute-
metler adına gerektiğinde, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, yerel bankalardan
birinde kredi açtırılır.
d) Yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için, dairesinin göstere-
ceği lüzum ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının izniyle, milli bankalar nezdinde
akreditif karşılığı kredi açtırılır.
Açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle
birlikte ödenekleri iptal olunur. Devredilen kredi artıklarının karşılığı, yeni
yılda Maliye ve Gümrük Bakanlığınca ilgili kuruluş bütçesinde açılacak özel bir
tertibe ödenek kaydolunur.
Yılı için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllara geçerli söz-
leşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş,
ancak, ilgili idarece ek süre verilmiş ve bu süre ertesi mali yıla taşmış ise;
yıl sonunda taahhüt artığı devredilir ve bu tutarlara ilişkin ödenekler hakkın-
da akreditiflerle ilgili hükümler uygulanır. Devredilen taahhüt artığı karşı-
lığı hizmet ek süre içinde yerine getirilerek kanıtlayıcı belgeleri saymanlığa
verildiğinde, tutarı hizmetin yapıldığı yıl bütçesine gider kaydıyla ödenir.
e) Görevlilere geçici ya da sürekli görev yollukları karşılığı avans ve-
rilebilir. Bu avansların tutarı ve mahsup süreleri özel yasalarındaki hükümlere
tabidir.

B) Bütçe dışı avanslar :
a) Taahhüt tutarının üçte birine kadar Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
oranlarda,hizmet yerine getirildikçe mahsubu yapılmak üzere,müteahhitlere,temi-
nat karşılığı bütçe dışı avans verilebilir. Bu avansların verilebilmesi sözleş-
melerine öngörülmüş olması koşuluna bağlıdır.
b) Özel yasalarında hüküm bulunması durumunda bütçe dışı avans verilebilir.


Madde 84 - (Değişik: 26/10/1988-3483/1 md.)
Bütçe içi avans ve krediler karşılığı ödeme emirleri ilgili tertipte saklı
tutulur.
Her birim için yalnız bir mutemet birim görevlendirilebilir.Hangi örgüt
kademelerinin birim sayılacağı bütçe kanunlarındaki ayırıma paralel olarak Mali-
ye ve Gümrük Bakanlığınca belli edilir.Bir bütün oluşturan ve ayrı ayrı yerlerde
bulunan askeri birimler ile kurumların herbiri için ayrı mutemet görevlendiri-
lebilir.
Bir mutemede verilecek avanslar,toplamı 83 üncü maddede belirlenen tutarları
aşmamak koşuluyla, çeşitli tertiplerden olabilir.


Madde 85 - Avans ve kredi emirleri Divanı Muhasebattan evvel Maliye Veka-
letince vize edilir.Avans ve kredi akçeleri hangi iş için verilmiş ise yalnız o
işte ve amiri itanın tahriri mezuniyetiyle sarf ve istimal olunur.


Madde 86 - (Değişik : 26/10/1988-3483/1 md.)
Her mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belge-
leri en çok bir ay,adına açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin kanıtla-
yıcı belgeleri ise en çok üç ay içinde saymana vermekle yükümlüdür.Bu süreler
içinde getirilecek harcama belgeleri tutarında yeniden avans verilmesi veya
kredi açılması olanaklıdır.Bu biçimde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için
yeniden avans verilemez, kredi açılamaz. Mutemet, işin tamamlanmasından sonra,
yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeksizin,avans ve kredi artı-
ğını iade etmek ve hesabını kapatmak zorundadır.Süresi içinde mahsup edilmeyen
avanslar için mutemetler hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.


Madde 87 - Mutemetler bütçeye ait sarfiyat için muhasip veznesinde başka
hiçbir yerden hiçbir nam ile para kabzedemezler. Aksi halde haklarında 21 inci
madde hükmü tatbik olunur.


Madde 88 - Her mutemet senenin son gününde avans akçesinden nezdinde kalan
mebaliği henüz mahsubunu icra ettiremediği tediye evrakiyle birlikte tamamiyle
muhasibe iade edip hesabını kapatmağa ve muhasip dahi bu hesabı aramağa
mecburdur.Aksi takdirde mutemet zimmettar addolunarak hangi sınıf ve meslekten
olursa olsun Maliye Vekilinin talebi üzerine memuriyeti asliyesinden ihraç
edileceği gibi muhasip dahi Memurin Kanunu ahkamına göre tecziye olunur.
Mutemet zimmetinde kalan mebaliğ, Tahsili Emval Kanununa tevifkan faiziyle
beraber tahsil edilir.

Madde 89 - Bir mutemet yedindeki avans akçesinden bir kısmını amiri ita-
nın tahriri mezuniyetiyle ikinci bir mutemede verebilir. Bu halde ikinci mute-
metten alacağı makbuzu senedini amiri itanın mezuniyetnamesiyle birlikte muhasi-
be ibraz ederek zimmetini devreder. İkinci mutemet dahi hesabını avansın alındı-
ğı tarihden itibaren üç ay zarfında muhasibe tevdi etmeğe mecburdur. Mutemetler
hakkındaki diğer hükümler bu ikinci mutemet hakkında da aynen caridir.


Madde 90 - Avans akçesinden yapılacak sarfiyat hakkında mutemetlerin,kava-
nin,nizamat ve mukarrerata muhalefetten dolayı vuku bulacak itirazları üzerine
amiri ita tahriren mesuliyet deruhde ettiği takdirde mutemetler bu masrafı tedi-
yeye mecbur olup mesuliyet amiri itaya ait olur. Mutemedin itirazı olmaksızın
yapılan sarfiyat muhasip tarafından mevzu ahkama muhalefet dolayısiyle kabul
edilmediği halde mesuliyet amiri ita ile mutemede teveccüh eder. Ancak amiri ita
tarafından mesuliyet deruhde edilerek sarfiyatın mahsubu için israr olundukta
muhasip sarfiyatın mahsubunu icra eyler. Bu takdirde mesuliyet munhasıran amiri
itaya raci olur.
SEKİZİNCİ FASIL
Senei maliye nihayetinde kalan düyun


Madde 91 - Bütçe masarifinden senei maliye gayesine kadar ita emrine ik-
tiran eylediği halde muhasip tarafından tediye edilememiş olan mebaliğ senei ma-
liye gayesinde bütçeye masraf kayıt ve emanet hesabına naklolunur.


Madde 92 - (Değişik : 26/10/1988-3483/1 md.)
Mali yılın sonuna kadar ödenemediği gibi emanet hesabına da alınamayan
borçların ödenmesine ilişkin hükümler bütçe kanunlarında gösterilir.


Madde 93 - Taallük ettiği senei maliyenin hitamı tarihinden itibaren beş
sene zarfında ashabı tarafından meşru bir mazerete müstenit olmaksızın tahriren
talep ve takip olunamamaktan veya evrakı ibraz edilmemekten dolayı tediye oluna-
mıyan düyun müruru zamana uğrıyarak Devlet menfaatine sakıt olur. Emanet hesabı-
na alınıp bu müddet zarfında talep olunmıyan mebaliğ hazine namına müteferrik
hasılata irat kaydedilir.Ancak kuponların ve kur'a isabet eden senedatın tediye-
si için müruru zaman müddeti her bir istikrazın akdine mezuniyeti havi kavanin
mukavelatta musarrah ise bu sarahat muteberdir.


Madde 94 - Beş sene zarfında talep olunmıyarak müruruzamana uğrıyan düyun
hakkında, istihkak sahipleri tarafından dermeyan edilecek mazeretleri dinliyecek
merci adliye mahakimidir.Mahkemeden istihsal olunacak ilam mucibince mazeretle-
ni ispat edenlerin matlubatı 59 uncu madde hükmüne göre tesviye olunur.

DOKUZUNCU FASIL
Ayniyat muhasebesi


Madde 95 - Ayniyat muhasebesinin ihtiva eylediği mevat :
A) İmalata mahsus malzemei iptidaiye,
B) İstihlakata mahsus bilümum mevat ve eşya,
C) Tesisat ve inşaata mütaallik bilcümle mevat ve malzeme,
D) Eczayı tıbbiye,
H) Demirbaş eşya ve mefruşattır.

Madde 96 - Devletçe idare edilen ambar,imalathane,ocak,tersane ve emsali
müessesattan her birinde bulunacak her türlü mevat ve eşya ve malzeme ile devair
ve müessesatta mevcut demirbaş eşya ve mefruşat bir ayniyat muhasibine mevdu
bulunur.Muhasip bu ayniyatın hüsnü muhafazasiyle ithalat ve ihracatından mesul-
dür.Ancak eşyanın tabiatından mümbais ve usulen sabit tenakkuslardan dolayı
ayniyat muhasibi mazur tutulur.


Madde 97 - Her ayniyat muhasibi mensup olduğu daireye kendisine tevdi
edilmiş olan ayniyatın envai itibariyle ithalat ve ihracatını muhtevi hesap ita-
siyle mükelleftir.


Madde 98 - Adliye icra daireleriyle devairi inzıbatiye vesaire tarafından
efrada ait olarak vaziyed olunan ayniyatın muhasebesi dahi bir muhasibin idare-
sine ve Divanın muhakemesine tabidir.

Madde 99 - (Değişik : 12/11/1934-2586/1 md.)
Devletin berri, bahri,havai ve jandarma müdafaa kuvvetlerine mütaallik teç-
hizat, malzemei harbiye,melbusat, mahrukat ve erzak ve askeri fabrika ve merbu-
tu müessesat,Milli Müdafaa ve Dahiliye Vekaletlerince tanzim ve İcra Vekilleri
Heyetince tasdik olunacak talimatnameye tevkifan teftiş ve murakabeye tabi olup
bunlar için hesabıkati tanzim edilmiyeceği gibi Divanı Muhasebata hesap dahi ve-
rilmez (1).
ONUNCU FASIL
Bütçe hesabının kesilmesi


Madde 100 - Bütçe hesabının kesilmesi, Hesabı Kati Kanunu ile olur. Hesabı
Kati Kanunu, maddeler üzerine mürettep bir metinle varidat ve masarif cetvelle-
rinden terekküp eder. Şekil ve taksimat, Muvazenei Umumiye Kanununa tamamiyle
mütenazır bulunur.
Kesinhesaplarda süreler

Madde 101 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlardan her biri kendi bütçesine ait gider kesinhesap cetvelini mali
yılın bitiminden itibaren en geç beş ay içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığına gön-
derir. Maliye ve Gümrük Bakanı kendi Bakanlığına ait gider kesinhesap cetvelini
aynı süre içinde hazırlamakla beraber Devletin genel gelir ve giderlerini kapsa-
yan Hazine genel hesabını ve kesinhesap kanun tasarılarını düzenleyerek mali yı-
lın bitiminden itibaren en geç yedi ay sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisine
sevk edilmek üzere Bakanlar Kuruluna sunar.
Hazine genel hesabı ve kesinhesap kanun tasarılarının bir örneği de bu süre
içinde Sayıştay Başkanlığına gönderilir.
Görevden ayrılan bakana ait kesinhesap, yerine gelen bakan tarafından veri-
lir.

Madde 102 - Varidat hesabı kati cetvelinde: (1) varidatın muhammenatı (2) o
seneye ait tahakkukat (3) sabık seneden devren gelen bakaya (4) senesi içinde
vuku bulan tahsilat (5) gelecek seneye devrolunan bakaya gösterilir.

Madde 103 - Masraf hesabı kati cetvelinde:(1) bütçe ile verilen tahsisat(2)
senesi zarfında ilave olunan tahsisat (3) senesi içinde tahakkuk eden masarif(4)
senesi zarfında tediye olunan veya emanet hesabına alınan masarif (5) senei ma-
liye nihayetinde kalan düyun (6) istimal olunamayıp iptal edilen tahsisat baki-
yesi gösterilir.Her Vekalet kendi bütçesine ait hesabı katiye tahsisatın istima-
li ve hizmetin ifası hakkında ayrıca bir izahname rapteder.

Madde 104 - Hazine hesabı umumisi aşağıdaki aksamı ihtiva eder:
---------------------
(1) Bu maddeyi değiştiren 12/11/1934 tarih ve 2586 sayılı Kanun hükmü,
25/12/1935 tarih 2875 sayılı Kanunun 1.maddesi gereğince Gümrük Muhafaza
Genel Komutanlığına bağlı askeri kurumlar hakkında da tatbik olunur.

A) Hesabı kati kanun layihasının metni,
B) Esbabı mucibe,
C) Bütçe dahil ve haricinde kabız ve tediye olunan mebaliğin mizanı,
D) Varidat hesabı kati cetveli ve izahnamesi,
H) Vekaletler hesabı katileriyle izahnameleri,
V) Her vilayet ve müessesenin bütçedeki enva itibariyle varidatı ve dai-
re itibariyle sarfiyatı.

Madde 105 - Vekiller Vekaletlerine ait ayniyat için dahi yukarki maddeler-
de muharrer müddet ve esaslar dairesinde hesabı kati tanzim ve bir nüshasını Bü-
yük Millet Meclisine takdim ve bir nüshasını da Maliye Vekaletiyle Divanı Muha-
sebata irsal ederler.


Madde 106 - Ayniyat hesabı kati cetvelinde:(1) nevi ve esmanı itibariyle
senei maliye iptidasından müdevver ayniyat (2) senesi zarfında alınan ayniyat
(3) senesi zarfında sarfedilen ayniyat (4) senei maliye gayesindeki mevcudat
gösterilir.
Genel Uygunluk Bildirimi

Madde 107 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Sayıştay, kesinhesap kanun tasarılarının kendilerine verilmesinden itibaren
en geç yetmişbeş gün içinde, Hazine genel hesabı üzerindeki genel uygunluk bil-
dirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Mahsup Dönemi


Madde 108 - (Değişik : 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmış olan ödemelerden mahsup edileme-
miş olanların mahsup işlemlerine saymanlarca mali yılın bitiminden itibaren bir
ay süre ile devam edilebilir.
Bu süreyi uzatmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.

ON BİRİNCİ FASIL
Vekalet muhasebeleri


Madde 109 - Her Vekalette bir muhasebe müdiriyeti bulunur.
Bu muhasebeler:
A) Vekalet bütçesini ihzar etmek,
B) Merkezin mütehakkık masraflarını ita emrine rapteylemek,
C) Memur bulunduğu Vekalete mevdu olup Devlet müesseseleri, şirketler ve
eşhastan alınması lazımgelen bilümum varidat ve hasılatı tahakkuk ettirmek,
D) Tediye ve Kredi emirlerini tanzim eylemek,
H) (Mülga: 23/3/1950-5635/1 md.)
V) Vekalet hesabı katisini tanzim eylemek,
Z) Vekaletin sair hesabi muamelatını rüyet ile mükelleftir.


Madde 110 - Muhasebe müdürleri her türlü masraf taahhüt evrakını icradan
evvel görüp bütçe ve kavanin ve nizamata muvafakati noktai nazarından Vekile
mütalaa beyan etmeğe ve Vekaletçe bu mütalaa nazarı dikkate alınmadığı takdirde
yirmi dört saat zarfında Maliye Vekilini haberdar eylemeğe mecburdur.


Madde 111 - Teşkilat itibariyle bir Vekalete tabi olmakla beraber tahsisa-
tı o Vekalet bütçesinde ayrı bir cüz teşkil eden idarei umumiyelerde dahi aynı
vazaifle mükellef ve aynı şeraite tabi birer muhasebe müdürü bulunur.


Madde 112 - Şehbenderhane hesaplarının celp, tetkik ve telfikı ve muhasip
sıfatiyle Divanı Muhasebata hesap itası Hariciye Vekaleti Muhasebe Müdürüne ait-
tir.

Madde 113 - Devletin muntazam düyununa ait muamelatı ifa etmek üzere
Maliye Vekaletinde bir muhasip bulunur.
Bu muhasip (1) akdolunan istikraz ve avanslar ile ihracedilen Hazine
bono ve tahvillerinin hesaplarını takip etmek (2) tediye edilecek taksit ve
kuponları tahakkuk ettirerek ita emrine rapteylemekle mükellef olup Divanı
Muhasebata usulü dairesinde idare hesabı verir.

Madde 114 - Muhasebe müdürleri tarafından tahakkuk ettirilecek olan
bilümum varidat ve hasılatın takip ve tahsilinden mesul olmak üzere Maliye
Vekaletince bir veya müteaddit varidat muhasibi tayin olunur.
Bunlar da diğer muhasipler gibi Divanı Muhasebata hesap itasiyle mükel-
leftirler.
ON İKİNCİ FASIL
Mülhak ve hususi bütçe


Madde 115 - Sarfiyatı hususi varidat ile temin ve muvazenei umumiye
haricinde tedvir olunan bütçelere , mahalli sarfiyat ve varidatı
ihtiva eden bütçelere denir.

Madde 116 - Mülhak bütçeler her sene dairelerince tanzim olunup merbut
oldukları Vekilin imzasiyle tetkik edilmek üzere Maliye Vekaletine tevdi
edilir. Bu bütçeler Maliye Vekaleti tarafından 34 üncü madde mucibince Büyük
Millet Meclisine takdim olunur.


Madde 117 - Mülhak bütçelerin müdürü umumileri, mensup oldukları
Vekalete izafeten ikinci derece amiri ita sıfatiyle muamele ifa ederler.


Madde 118 - Mülhak ve hususi bütçelerin hesabat ve muamelati, hususi
kanunlarında muharrer kuyut mahfuz kalmak üzere, bu kanun ahkamına tabidir.


Madde 119 - İdarei hususiye ve belediye muhasipleri hesabatını,
haklarındaki kararın tebliği tarihinden itibaren bir ay zarfında gerek alaka-
darın ve gerek idarenin müracaatı üzerine derecei saniyede tetkik ve hükme
raptetmek Divanı Muhasebata aittir.

ON ÜÇÜNCÜ FASIL
Muhasip hesaplarının tanzim ve Divanı Muhasebata itası


Madde 120 - Her muhasip hesabını seneden seneye Divanı Muhasebata vermeğe
mecburdur. Bir senei maliyenin intihasından evvel infisal eden muhasip, halefi
tarafından sene nihayetinde Divana verilmek üzere, hesabını halefine devreder.


Madde 121 - Vefat eden veya halefine hesap itasından imtina eyliyen
muhasibin hesabı, Maliye Vekaletince tayin olunacak bir heyet marifetiyle,
halefine devrolunur.


Madde 122 - Muhasipler bir senei maliyeye ait idare hesaplarını evrak ve
vesaikıyle beraber, o senenin hitamından yedi ay nihayetine kadar, Divanı
Muhasebata vermekle mükelleftirler. Bu müddet zarfında hesap vermiyen muhasip,
Divanı Muhasebatça tahsisatiyle beraber maaşının nısfına kadar bir cezayi
nakdi ile tecziye olunur. Muhasip, tayin edilecek müddet zarfında yine hesap
itasından veya evrakı müsbite ibrazından imtina ettiği halde Divanı Muhaseba-
tın iş'arı üzerine Vekaleti aidesince memuriyetinden ihraç olunarak bu hesap
maddei sabıka mucibince halefi tarafından verilir.

Madde 123 - Nakit muhasipleri tarafından Divanı Muhasebata ita edilecek
idare hesabı aşağıdaki mevat ve cetvelleri ihtiva eder:

A) Sene iptidasına müdevver mevcut ile o sene zarfında vukubulan
bilümum makbuzat ve metfuat ve ertesi seneye devrolunan mevcut,
B) Varidatın sene iptidasına müdevver bakayasiyle o sene zarfındaki
tahakkukat ve tahsilatı ve gelecek seneye müdevver bakayanın miktarı,
C) Her daire bütçesinden bir sene zarfında alınan tediye emirleriyle
bunlara müsteniden vukubulan tediyat,
Ç) Gelecek sene iptidasına müdevver ve senei maliyede mütehakkık eşhas
zimemi ile avans bakıyelerinin müfredatı,
D) Tadiye emirlerine müsteniden tesviye olunup şayanı kabul bulunmama-
sından naşi hesabı mahsusuna naklolunan sarfiyat müfredatı.
Cetveller bütçeye mütaallik hesabatta bütçeye mütenazır bulunmak ve
izahatı lazıme ve evrakı müsbiteleriyle birlikte tevdi edilmek meşruttur.
Bakaya, müfredatına göre, esbabı mucibe ve vesaikıyle irae ve izah olunur.
Merkez ve mülhak bütçelerin nakit muhasipleriyle rüsumat ve posta telgraf gibi
müstakil teşkilatı mevcut dairelerin muhasebe müdürleri bir senelik bütçe
tahakkukat ve tediyatını mübeyyin olmak üzere fasıl ve madde itibariyle
ayrıca bir cetvel ilave ve itasiyle mükelleftirler.


Madde 124 - Ayniyat muhasiplerinin idare hesabatı :
A) Geçen seneden müdevver mevcut ile senei haliye zarfındaki ithalatı,
B) Senei maliye zatındaki ihracat ile gelecek seneye müdevrer mevcudatı,
C) Senesi zarfındaki tahavvülat ve tagayyürat,
D) Zayiatı ve fire miktarını,
H) Tadat neticesi noksan veya ziyade miktarlarını mübeyyin cetveller
ile sair malümatı ihtiva eder.
Bu cetveller izahat ve evrakı müsbiteleriyle birlikte Divanı Muhasebata
verilir.
ON DÖRDÜNCÜ FASIL
Müteferrik mevat


Madde 125 - Bir muhasibin Divanı Muhasebatça rüyet olunan hesabı meyanın-
da cürüm teşkil eden bir fiile temas ettiği görüldüğü takdirde hesabın bu
kısmı tefrik edilerek hukuku umumiye cihetinden takip olunmak üzere dairesine
tevdi kılınır. Mahkemece verilen hüküm, Divanın hesap cihetinden tetkikat ve
hükmüne mani değildir.
Zimmetler, vukuu tarihinden ve tazminler Divanca hükmedildiği tarihten
itibaren faize tabidir.


Madde 126 - Bir muhasip hakkında Divanı Muhasebattan veya diğer bir
mahkemeden sadır olan zimmet ilamı kefalet miktariyle mukayyet olmak üzere
kefile de saridir. Muhasiplerin hesabatı Divanı Muhasebata tevdi tarihinden
itibaren iki sene zarfında rüyet edilmediği takdirde hükmen musaddak addolunur.


Madde 127 - Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebatın
masarifi bu kanun dairesinde tahakkuk ettirilerek tediye olunur. Maliye Veka-
leti ile Divanı Muhasebatın bunlar üzerinde bir güna tetkik hakları yoktur.
Umumi bütçenin tanzimi sırasında idare amirleri bu bütçelere ait erkamı
Maliye Vekaletine bildirir. Her sene nihayetinde tanzim edilecek hesabı kati
cetvelerinin bir nüshası Hazine hesabı umumisine tihal olunmak üzere Maliye
Vekaletine gönderilir.

Madde 128 - Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebat
bütçelerindeki muhassasat, idare amirlerinden biriyle Meclis Muhasibi tarafın-
dan müşterek imzalı makbuz mukabilinde Hazineden verilir.

Madde 129 ila 132 - (Mülga: 20/8/1993-KHK-516/20-c md.)

Madde 133 - Esbabı mücbire ve zaruriye dolayısiyle takip ve tahsiline
mahal veya imkan görülemiyen zimmetlerin terkini mali müşavere encümeninin
mütalaası alındıktan sonra Büyük Millet Meclisine arzolunur.

Madde 134 - Devairi merkeziye muhasebe müdürleriyle maiyeti ve umumi
nakit muhasipleri ve kaza malmüdürleri, Muhasebei Umumiye Müdiriyeti
Umumiyesinin inhasiyle Maliye Vekili tarafından ve ayniyat muhasipleri dahi
daireleri tarafından tayin olunur.

Madde 135 - İnşaata mütaallik bir mukavelenin tatbikı sırasında tadil zaru-
reti hasıl olduğu ve binnetice imalat veya levazımın tezyit veya tenkisi icap
ettiği takdirde mütaahhit taahhüdün mecmuuna nazaran yüzde yirmi nispetindeki
tadilatı aynı şerait dahilinde ifaya mecburdur. Bu takdirde yapılan fazla işin
bedeli, ayrıca ilave ve noksanının bedeli tenzil olunur. Bu nispetler fevkında
olan tadilat için usulü dairesinde yeniden mukavele akdolunmak lazımdır.


Madde 136 - 137 - (Mülga: 8/1/1943-4353/40 md.)

Madde 138 - Divana tevdi edilecek tahsis evrakiyle ita emirleri ve
varidat ve muamelatı nakdiyeye mütaallik bilümum evrakı müsbite Divanda
hıfzolunur. Bunların muhafaza müddetleriyle sureti imhaları Divanın mütalaası
alınarak Hükümetçe tanzim olunacak nizamname ile tayin olunur (1).

Madde 139 - Bu kanunun ahkamı dairesinde hesap kayıtlarının tesisiyle
muamelatın tatbikı hakkında talimatname tanzimine ve bu kanunda mezkür olup
hesap usullerine ait bulunan esasların kısmen veya tamamen zaman ve mahalli
tatbikının tayinine Maliye Vekili salahiyettardır. Ancak bu hususta Divanı
Muhasebatın mütalaası alınmak muktazidir.

Madde 140 - 14 Şubat 1327 tarihli muaddel Usulü Muhasebei Umumiye Kanunu
muvakatiyle müzeyyelatı ve bu kanuna muhalif olan ahkam mülgadır.

(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135. maddesinin 6. bendi gereğin-
ce; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı Kanununa aykırı hükümleri yürürlükten
kaldırılmıştır.

Ek Madde 1 - (18/6/1934 - 2518 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde haline getirilmiştir.)
1050 numaralı Muhasebei Umumiye Kanununun 50 nci maddesinin ikinci fıkra-
sı ile 51 ve 52 nci maddeleri hükümleri ve 48 inci madde ile mevzu istisnalar
haricinde Devlet namına her hangi bir taahhüde girişilmeden evvel tahakkuk
memurları seneleri bütçesinde kendi daire ve kıt'ası için ayrılmış tahsisat
mevcut ve kifayet edecek miktarda olup olmadığını tetkik ve amiri itaya
tahriren bildirmeğe ve amiri italar da bunu aramağa mecburdurlar. Kafi
derecede tahsisat temin edilmedikçe taahhüt evrakı tanzim olunamaz ve mukave-
leye girişilemez.


Ek Madde 2 - (18/6/1934 - 2518 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü
olup, ek madde haline getirilmiştir.)
Tahsisat mevcut olmadığının birinci madde mucibince amiri itaya tahriren
bildirilmemesi veya tahsisat yok iken mevcutmuş gibi gösterilmesi sebebiyle
her hangi bir taahhüde girişilmesi halinde tahakkuk memurları doğrudan
doğruya Hazineye karşı şahsen mesul tutulurlar. Tahsisat olmadığı amiri itaya
tahriren bildirilmesine rağmen veya amiri itaca tahsisat olup olmadığının
araştırılmasına lüzum görülmeden girişilen taahhütlerden doğan şahsi mesuliyet
amiri itaya racidir. Bu suretle tahsisat harici yapılan taahhüdat neticesinde
tediye vukubulmuş ise kanunen muhasibi mesule teveccüh eden masuliyette amiri
ita ve tahakkuk memurları da müşterektirler (1).
Birinci fıkradaki tahakkuk memurlariyle ikinci derece amiri itaların ve
muhasiplerin tahsisat haricindeki taahhüt ve tediyelerinden dolayı tazmin ile
mesuliyetlerine Divanı Muhasebatça hükmolunur. Tahsisat harici taahhüt birinci
derece amiri itanın tahriri emrine müstenit ise keyfiyet Divanı Muhasebatça üç
aylık raporlarla Büyük Millet Meclisine arzolunur.


Ek Madde 3 - (17/1/1938 - 3325 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Mukavelenamelari mucibince imtiyazlı şirketlerle muteahhidlerden teftiş
mukabili alınan mebaliğin bütçe haricinde sarfı ve kadroda gösterilmeksizin bu
kabil şirket ve müteahhidler nezdinde komiser veya fen memuru istihdamı caiz
değildir. Ancak yeni akdolunan mukavelat dolayısile bir mali sene zarfında işe
başlayan şirket ve müteahhidlerden teftiş mukabili alınacak mebaliğ bir
taraftan varidat bütçesindeki tertibi mahsusuna irad kayıd diğer taraftan bu
mebaliği tecavüz etmemek üzere icra Vekilleri Heyetİnce tasdik olunacak kadro
dairesinde komiser veya fen memuru bittayin ücretleri mensub oldukları daire
bütçesinin müstahdemini daime tertiblerine tahsisat olarak ilave ve tesviye
olunur. Bunlardan müteakib mali sene bütçesinin tanziminden evvel tayin
olunanların o sene kadrolarına ve bütçesinin tanziminden sonra tayin
olunanların ikinci müteakib sene kadrolarına ithali mecburidir.
________________________

(1) Bu fıkrada sözü edilen 1 inci madde, 18/6/1934 tarih ve 2518 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, teselsül sebebiyle ek maddeye çevrilmiş
ve "Ek Madde 1" olarak numaralandırılmıştır.

Ek Madde 4 - (17/1/1938-3325 sayılı ek Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup,
ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Varidat bütçesinde nazım varidat unvanı altında bir kısım açılmıştır.
Bu kısma Maliye Vekaletince hususi kanunları mucibince diğer Devlet daireleri
nam ve hesabına cibayet edilip bu dairelere verilecek varidat kaydolunur.
Nazım varidat hesabında kayıdlı varidat Maliye Vekaleti masraf bütçesinde
açılmış olan hususi fasıldan alakadar dairelere tediye edilir.

Ek Madde 5 - (17/1/1938-3325 sayılı ek Kanunun 3 üncü maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Daire bütçelerinde seferberlik adile birer rakamsız fasıl açılır. Bu fasıl-
lara seferberlik hizmetleri için icab eden tahsisat İcra Vekilleri Heyeti kara-
rile diğer fasıllardan münakale yapılmak suretile temin olunur. Bu maddenin
hükmü mülhak bütçelere de şamildir.

Ek Madde 6 - (16/7/1956 - 6813 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Ziraat Vekaleti bütçesinin "zirai mücadele umumi masrafları", "kimyevi
madde ecza ve ilaçlar" ve "ziraat işleri muvakkat memuriyet harcırahı" tertip-
lerine konulan tahsisatın yetmemesi ve derhal munzam tahsisat istihsali kabil
olamaması halinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplantısını takibeden
10 gün içinde tetkikına sunulmak ve bu tertiplerdeki tahsisatın birer mislini
geçmemek ve karşılığı gösterilmek şartiyle tahsisat kaydetmeye İcra Vekilleri
Heyeti salahiyetlidir.


Ek Madde 7 - (16/7/1981-2493 sayılı ek Kanunun Ek 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bütçe uygulaması ile ilgili olarak diğer kanunlarda bütçe yılı veya mali
yıl için Mart ayının birinci gününden başlayıp Şubat ayının sonuncu günü
bitmek üzere tespit edilmiş dönemler takvim yılı olarak değiştirilmiştir.
Fonların Ödenek ve Gelirleri

Ek Madde 8 - (Ek: 1/8/1996-4160/1md)
Kanun, kanun hükmünde kararname, yönetmelik ve diğer mevzuatla kurulmuş olan
fonların her türlü gelirleri Hazine adına açılan bir müşterek fon hesabında top-
lanır.
Yılları bütçe kanunları ile hangi fonların bütçe kapsamına dahil edileceği
belli edilir. Bütçe kapsamı içine alınan fonlar hizmetlerini bütçenin (A) cetve-
line konulan ödeneklerle yerine getirirler. Bunların gelirleri genel bütçe ge-
liri olarak (B) cetveline gelir kaydedilir. Ancak bu gelirlerden kredi ana
para geri dönüşleri, kredi faizleri, borçlanma ve satış hasılatı ile üniversite
araştırma fonlarının döner sermayeden aldıkları paylar bütçenin (B) işaretli
cetveline gelir kaydedilmeden doğrudan müşterek fon hesabından ilgili fonun gi-
der hesabına aktarılır.
Kapsam dışında bırakılan fonların gelirleri ve harcamaları bütçe ile iliş-
kilendirilmez. Ancak, bunların müşterek fon hesabında toplanan gelirlerinden
Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın birlikte tekli-
fi üzerine Başbakanın onayı ile belirlenecek oran ve miktarlarda kesinti ya-
pılarak genel bütçeye gelir kaydedilebilir.
Tüm fonlar hizmet ve harcamalarını kendi mevzuatlarında yer alan esas ve
usullere göre yürütürler.
Fon gelirlerinin tahsili, takibi, gelir kaydı, muhasebeleştirilmesi ve
denetimine ilişkin süre, esas ve usuller Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşar-
lığınca müştereken tespit edilir.
Kanun ve kanun hükmünde kararname ile kurulanlar hariç olmak üzere, hiz-
met alanı kalmayan fonlar Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanın müşterek teklifi ve Başbakan onayı ile tasfiye edilebilir. Bunların
tasfiyesine ilişkin her türlü düzenlemeleri yapmaya Maliye Bakanı ile Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.

Döner Sermaye Gelirleri

Ek Madde 9 - (Ek: 1/8/1996-4160/1 md.)
Genel bütçeye dahil dairelere ve katma bütçeli idarelere bağlı döner ser-
mayeli işletmelerin (iş yurtları ve benzeri kuruluşlar dahil) aylık gayrisafi
hasılatının % 10'u (genel ve katma bütçeli daire ve idarelere bağlı hastane-
lerin döner sermayeli işletmeleri için % 9'u) en geç ertesi ayın 20'sine kadar
genel bütçeye irat kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara yatırılır. Zorunlu
hallerde Maliye Bakanlığınca ek süre verilebilir.
Bu şekilde hesaplanan tutarın % 30'una kadar olan kısmının hasılatın ta-
hakkukunda, kalan kısmının da tahsilinde ödettirilmesine Maliye Bakanı yetki-
lidir.
Yıl sonu karları ile aylık gayrisafi hasılat üzerinden genel bütçeye akta-
rılacak miktarlar zamanında yatırılmadığı takdirde, 6183 sayılı Kanundaki usul-
lere göre, yıllık % 12 zamlı olarak tahsil edilir. Hesaplanan zam, döner ser-
mayelerin ita amiri ve saymanlarından yarı yarıya alınır. Ancak, Maliye Ba-
kanlığınca verilmiş ek süreler için zam uygulanmaz.
Genel bütçeye dahil dairelere ve katma bütçeli idarelere bağlı döner ser-
mayeli işletmelerden gerekli görülenlerin birleştirilmesine, devredilmesine ve
tasfiye edilmesine Maliye Bakanı yetkilidir.
Döner sermayeli işletmelerin aylık gayrisafi hasılatından irat kaydedile-
cek oranı % 30'a kadar yükseltmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
Genel bütçeye dahil dairelerin ve katma bütçeli idarelerin, özel kanun-
larında bu Kanuna tabi olmayacağı belirtilen döner sermaye işletmeleri hak-
kında da bu madde hükümleri uygulanır.

Ek Madde 10 - (Ek: 1/8/1996-4160/1 md.)
İlgili yıl bütçe kanunları ile çeşitli kanunlarla genel bütçe gelirlerinden
kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılması öngörülen paraların kanuni oran ve mik-
tarları o mali yıl için yeniden belirlenebilir.

Ek Madde 11 - (Ek:1/8/1996-4160/1 md.)
Baraj, liman, havalimanı, enerji santralı, tesis gibi taşınmaz mal ve sair
varlıklar kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının gayrisafi hasılatlarından, bu
kullanım karşılığı olarak belirli bir oran dahilinde bir bedel tahsil edilerek
genel bütçeye irat kaydedilebilir.
Hangi kurum ve kuruluşlardan ne oranda pay alınacağı her yıl bütçe kanun-
ları ile tespit edilir.
Bu payların takip, tahsil ve denetimine ilişkin esas ve usulleri belirle-
meye Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı yetkilidir.

Geçici Maddeler


Geçici Madde 1 - Bu kanunun 48 ve 92 nci maddeleri hükmü 1928 senesi
Haziran'ından itibaren mer'idir.


Geçici Madde 2 - 1927 senei maliye bütçesinin vilayat memurin maaşat ve
tahsisatı fevkaladesinden yapılacak tasarrufat karşılık ittihaz edilerek senei
mezküre muhasebei umumiye kadrosunda muharrer maaş nispetleri dairesinde merkez
teşkilatının tevsiine Maliye Vekili mezundur.
Divanı Muhasebatın kablessarf vizesinden müstesna sarfiyatı mukannene cet-
veli:

1 - Memurin maaşat ve muhassasatı,
2 - Müstahdemini daime ücuratı,
3 - Muhassasatı zatiye maaşatı,
4 - Düyunu Umumiye itfa ve faiz bedelleri,
5 - Mahkeme harçları,
6 - Mukannen aidatı bey'iye,
7 - Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
8 - İki dairei resmiye arasında veya Hazineye mütaallik irat ve masraf
suretiyle yapılan sarfiyat,
9 - Vergi, resim ve sair namlarla resmi daireler namına yapılan tevkifat,
10 - Divanı Muhasebatça müseccel mukavelenamelere müsteniden vuku bulacak
bedelatı icare tediyatı,
11 - Sınai ve ticari müesseseler ve imalathanelerin mütedavil sermayeden
vuku bulan sarfiyatı,
12 - Reddiyat.

Geçici Madde 3 - (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)

1982 Mali Yılı 1 Mart 1982 tarihinde başlayıp 31 Aralık 1982 tarihinde
biter.

Geçici Madde 4 - (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)

Bu Kanunun uygulaması ile ilgili olarak geçiş döneminde gerekli düzen-
lemeleri yapmaya ve tedbirleri almaya Maliye Bakanı yetkilidir.


Madde 141 - Bu kanun 1927 senesi Haziran iptidasından itibaren mer'idir.


Madde 142 - Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

26/5/1927 TARİH VE 1050 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
1/8/1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Bu Kanunun 1 inci maddesi ile 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa
eklenen ek 11 inci madde gereğince; baraj, liman, havalimanı, enerji santra-
lı, tesis gibi taşınmaz mal ve sair varlıkları kullanan kamu kurum ve kuruluş-
ların gayrisafi hasılatlarından, bu kullanıma karşılık olmak üzere 1996 Mali
Yılında hangi kurum ve kuruluşlardan ne oranda pay alınacağının tespitine Ma-
liye Bakanı yetkilidir.

1050 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE

Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın

Yürürlükten Kaldırılan Kanun
veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
-------------------------------------------- -------- ------ -------
27/1/1930 tarih ve 1552 sayılı kanun 9/6/1936 3010 2
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Kanunun 136 ve
137. maddeleri 8/1/1943 4353 40
21/7/1937 tarih ve 1856 sayılı Kanun ile
9/7/1932 tarih ve 2069 sayılı Kanun 16/6/1947 5077 1
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Muhasebei
Umumiye Kanununun:
-109. maddesinin H fıkrası 23/3/1950 5635 1
-43. maddesi 27/2/1951 5746 1
-32. maddesi 15/2/1979 KHK 24 2
1050 sayılı Kanunun 32 nci Mad. 26/10/1988 3483 2
1050 sayılı Kanunun 129,130,131,132 nci
maddeleri 20/8/1993 KHK-516 20/c

1050 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
------- ------------------------------------------ ------------
1552 - 4/2/1930
1856 - 30/7/1931
2069 - 17/7/1932
2518 - 25/6/1934
2586 - 18/11/1934
2875 - 4/1/1936
3010 - 15/6/1936
3321 - 21/1/1938
3325 - 1/6/1938
4353 - 18/1/1943
4669 - 25/9/1944
4698 - 1/6/1945
5077 - 20/6/1947
5209 - 31/5/1948
5419 1,2 ve 3 üncü maddeleriyle geçici 1 inci ve 6 ncı
maddeleri 8/6/1949

Diğer Hükümleri 1/1/1950

5434 - 1/1/1950
5635 - 29/3/1950
5746 - 1/3/1951
6246 - 18/2/1954
6537 - 25/4/1955
6813 - 24/7/1956
204 - 28/2/1963
1891 - 4/5/1975
KHK-17 - 11/12/1978
KHK-24 - 1/3/1939
2493 - 18/7/1981
3483 - 5/11/1988
KHK-516 - 16/9/1993
4160 Ek 8 ve Ek 9 uncu maddeleri 19/7/1996
Diğer Hükümleri 05/08/1996

Read More......

MUHASEBEİ UMUMİYE KANUNU

MUHASEBEİ UMUMİYE KANUNU



Kanun Numarası : 1050
Kabul Tarihi : 26/5/1927
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 9/6/1927 Sayı : 606

BİRİNCİ FASIL
Ahkamı umumiye

Madde 1 - Devletin bilümum emvalinin idare ve muhasebesi bu kanuna tabidir.
Madde 2 - Devletin emvali Devletçe tarh ve cibayet olunan her türlü
tekalif ve rüsum ile Devlete ait nükut ve esham ve her türlü menkul ve
gayrimenkul eşya, emval ve kıyem ve bunların hasılat ve icraatı ile bedel-
lerinden terekküp eder.

Madde 3 - Devlet emvalinin hesabı, zamanı idare ve senei maliye itibariyle
görülür.

Madde 4 - Zamanı idare, muhasiplerin bir senei maliye iptidasından intiha-
sına kadar bütçeye tabi olan varidat ve sarfiyat ile bütçeye tabi olmıyan
emanat ve müraselata mütaallik olarak ifa eyledikleri bilcümle muamelatı
ihtiva eder.

Madde 5 - (Değişik: 16/7/1981 - 2493/1 md.)
Bütçe yılı takvim yılıdır .

Madde 6- Bütçe, Devlet devair ve müessesatının senevi varidat ve masarifi
muhammenatını gösteren ve bunların tatbik ve icrasına mezuniyet veren bir
kanundur.

Madde 7 - Devlet masarifi, bütçe dahilinde Devlet namına ifa edilen veya
bir kanunu mahsus ile ifası taahhüt olunan bir hizmet ve hususat karşılığı
olmak üzere Devlet zimmetinde tahakkuk eden borçtur.

Madde 8 - Kavanin ve nizamatına tevfikan Devlet varidatını tahakkuk
ettirip kabili tahsil hale getirenlere varidat tahakkuk memuru ve Devlet
masarifini mevzuata tevfikan tahakkuk ettirenlere de masraf tahakkuk memuru
denir.

Madde 9 - Varidatı tahsil, nukut ve ayniyatı muhafaza, masarifi istihkak
sahiplerine tediye ve teslim ve bu işlere mütaallik her türlü mürasalat ile
buna müteferri nakdi ve aynı bilcümle muamelatı ifa ve Divanı Muhasebata zamanı
idare hesabı ita edenlere muhasip denir.

Madde 10 - Devlet hizmetlerine mütaallik masarifin muvakkat veya kati
surette tediyesi hakkında muhasiplere tahriri emir ve mezuniyet verenlere
amiri ita denir.

Madde 11 - Varidat ve hasılatı tarh ve tahakkuk ettirip kabili tahsil bir
hale getirmek varidat tahakkuk memurlarına ve masarifi tahakkuk ettirmek
masraf tahakkuk memurlarına ve tahakkuk eden masarifi tediye ettirmek amiri
italara ve tahsilat ve tediyatı icra etmek muhasiplere mevdu vazifedendir.


Madde 12 - Veznedar, tahsil memuru, tahsildar, ambar memuru, tevzi memuru,
şehbender, kançılar gibi unvanlar ile muhasip nam ve hesabına muvakkaten
kabız ve sarfa mezun olan memurlara (muhasip mutemedi) denir.


Madde 13 - Varidat ve masraf tahakkuk memurları ile muhasipler tanzim
ettikleri evrakın sıhhatından ve kavanine mutabakatından mesuldürler.
Memurların, kanuna muhalefetten bahsile ifasından imtina ettikleri tediyatın
icrası amiri italar tarafından tahriren tebliğ olunursa mesuliyet, emri veren
amiri italara raci olur.

İkinci derece amiri italar ile varidat ve masraf tahakkuk memurlarının
hatalarından mütevellit zararı tazmin ile mükellef tutulmaları, Divanı
Muhasebatça bilmuhakeme verilecek karara mütevakkıftır. Ancak hüküm suduruna
kadar mütehakkık zararın teminine lüzum görüldüğü takdirde hazine namına
Divanı Muhasebata müracaat tarihinden itibaren azami bir hafta zarfında icra
dairesinden ihtiyati haciz kararı talep edilmek şartiyle bu memurların
istihkaklarının tevkif ve mallarının ahara satılmasına veya nakledilmesine
mümanaat hususunda Maliye Vekaleti salahiyettardır.

Birinci derecede amiri ita bulunan Vekillerin mesuliyetlerini tayin Büyük
Millet Meclisine aittir.


Madde 14 - Muhasipler kabız ve sarfetikleri nukut ve ayniyat ile
vazifelerine müteferri bilümum muamelattan mesul ve hesaplarını, bu kanunda
muharrer esasat dairesinde Divanı Muhasebata itaya mecburdurlar.
On ikinci maddede mezkür muhasip mutemetleri hesaplarını merbut oldukları
muhasibe vererek beraatlerini andan istihsal ederler.

Madde 15 - Defterdar, muhasebe müdürü gibi memuriyet unvanlarının
muhasiplik sınıfına tesiri yoktur. Amiri italık ve muhasiplik ve tahakkuk
memurluklarından ikisi bir zat uhdesinde içtima edemez.

Madde 16 - Bilumum varidat Hazine veznelerine girer ve masarif bu vezne-
lerden tediye olunur. Vekaletlerin hususi varidatları ve vezneleri yoktur.
Bununla beraber icap eden yerlerde vezne açılması ve muhasip ikamesi veya
muhasip namına kabza mezun memur bulundurulması ve tahsilat ve tediyatın her
hangi bir vasıta ile temin ve icrası gibi istisnai tedbirler ittihazına
Maliye Vekili mezundur.

Madde 17 - Hazineye ait veya Hazinenin mesuliyeti altında bulunun varidat,
hasılat ve emanat, kanuni mezuniyeti haiz olmıyan hiçbir idare veya memur
tarafından kabız ve sarf olunamaz. Muvazenei Umumiyeye dahil devaire ait
emvali menkule ve ayniyat mal memurları hazır bulunmadıkça satılamaz.

Madde 18 - Her nakit muhasibin muayyen bir veznesi ve her ayniyat
muhasibinin de muayyen bir veya müteaddit ambarı bulunur. Muhasipler her ne
nam ile olursa olsun kendilerine tevdi olunan nukut ve ayniyatı buralarda
muhafazaya mecbur ve ziyaından mesuldürler.
Sirkat dolayısiyle veya kuvvei mücbire tahtında zıya vukuunda muhasibin
keyfiyeti mafevkına derhal ihbar ve zimmetini ibra için sekiz gün zarfında
müracaat etmesi lazımdır. Bu takdirde muhasibin beraet veya mesuliyeti mensup
olduğu Vekaletin mütalaası alınarak Divanı Muhasebatça hükme raptolunur.

Madde 19- Her muhasip yalnız kendi zamanına ait hesaptan mesuldür. Ancak
kendisine hesap vermekle mükellef olanların hesabına bakmıyan veya selefniden
devren aldığı hesabın nevakısını göstermiyen muhasip bunlara terettüp edecek
olan mesuliyeti maliyeyi - medyum ve müsebbiplerine hakkı rücuu olmak üzere
deruhte etmiş olur.

Madde 20 - Her muhasip zamanı idaresi zarfında tahsili kendisine mevdu-
varidatın ve eşhas zimemi hesabında mukayyet mebaliğin takip ve tahsiliyle mü-
kellef olup Divanı Muhasebata hesap itasına veya halefe devrinde bekayanın müf-
redatını ve tahsil edilmemesi esbabını iraeye mecburdur. Takip edilmemek yüzün-
den tahsili mümteni bir hale gelen veya müruruzamana uğrıyan mebaliğin, sun'u
taksiri görülen muhasipten tazminine Divanı Muhasebatça hükmolunur.
Tahriri icra ve ikmal edilmiyen mahallerde müsakkafat ve arazi vergile-
riyle bunların küsuratı munzammaları hakkında Divanı Muhasebat ile Maliye Veka-
letince müştereken tanzim olunacak bir talimatnameye istisnai muamele ifası ca-
izdir.


Madde 21 - Muhasiplik sıfat ve salahiyetini haiz olmaksızın emvali umumi-
yeyi her hangi bir suretle kabız ve tediye edenlere Ceza Kanununun salahiyet ve
mezuniyet haricinde sıfatı resmiyeyi takınanlar hakkındaki hükümleri tatbik
olunur.


Madde 22 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe ödeneklerinin verimli ve tutumlu olarak kullanılmasını sağlamak
amacıyla, aşağıdaki ilkeler gözetilir ve yaptırımlar uygulanır:

A) Tahakkuk memurları, ödeneklerin zamanında ve yerinde kullanılmasından,
giderin gerçek gereksinme karşılığı olmasından, programlanmış hizmetlerin za-
manında yerine getirilmesinden sorumlu, ita amirleri de bu hususları gözetmek-
le yükümlüdürler..
Bu Kanunun uygulanmasında hangi görevlilerin gider tahakkuk memuru sayı-
lacağı, bütçe kanunlarındaki ayırım da gözönünde bulundurularak Maliye ve Güm-
rük Bakanlığınca belli edilir.Tahakkuk memuru sayılanlara ita amirliği yetkisi-
nin verilmesi durumunda tahakkuk memurluğu görevi yetki kademesindeki en yakın
yönetici tarafından yürütülür. Bu durumda ita amiri ve tahakkuk memuru yukarı-
daki hususlardan birlikte sorumlu olurlar.
B) a) Bir giderin yapılmasına gerek gösteren görevliler, giderin gerçek
gereksinme karşılğı olmasından tahakkuk memuru ile birlikte,
b) Bir mal veya hizmetin alınmasında görevli olanlar ilgili usul hükümle-
ri çerçevesinde, belli nitelikteki mal veya hizmetin en uygun bedelle elde
edilmesinden, belli bir bedelle amaca uygun nitelikte en fazla mal veya hizmet
sağlanmasından doğrudan doğruya,
Sorumludurlar.
C) Alınmayan mal ya da hizmeti alınmış; mevcut olmayan inşaat, onarım ve
üretimi var ya da bitmiş gibi göstererek gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle
Devletin mal varlığından bir eksilmeye neden olanlar ile bu ve benzeri gerçek-
leştirme ve diğer kanıtlayıcı belgeleri bilerek imza ya da onaylamış bulunan-
lar hakkında ceza kanunlarının bu eylemlere ilişkin hükümleri uygulanır.

D) Yukarıdaki fıkralarda belirtilen hükümlere aykırı işlem ve davranış-
lardan doğan Devlet zararı, sorumlularına ödettirilir. Şu kadar ki, suç konusu
teşkil etmemek kaydıyla, bu işlem ve davranışlar Devlete ait bir hizmet ve gi-
rişimin gerçekleştirilmesi ya da tamamlanması gibi iyiniyetli bir amaca dayan-
dığı ve hizmet yapılmış ya da mal teslim alınmış bulunduğu takdirde, Sayışta-
yın, Maliye ve Gümrük Bakanlığının ya da ilgili dairenin istemi üzerine, atama-
ya yetkili merci veya kurullar tarafından sorumlularının birer aylıklarının ce-
za olarak kesilmesine; tekrarlanması durumunda bunların ilgili hizmetlerde bir
daha çalıştırılmamak üzere görevlerinin değiştirilmesine ya da memurluktan çı-
karılmasına kanun, tüzük ve yönetmenliklerinde bu cezayı vermeye yetkili
kılınmış merci ya da kurullarca karar verilir. Bu Kanunun sorumluluk
üstlenme ile ilgili hükümleri saklı kalmak üzere, gözetim yükümlülüğünü yerine
getirmeyen ikinci derece ita amirlerinin birer aylıklarının kesilmesine
Sayıştayın veya Maliye ve Gümrük Bakanlığının istemi üzerine İçişleri Bakanlı-
ğınca karar verilir. Birinci derece ita amiri olan bakanlar hakkında l3 üncü
madde uyarınca işlem yapılır.
E) Adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uz-
man bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve
benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştayca saptanacak sorumlu-
luğa, tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve
onaylayan kişiler de katılır.


Madde 23 - Devlete ait bilumum gayrimenkul emval, tapu idaresince Hazine
namına tescil ve Maliye Vekaleti tarafından idare olunur. Bunlardan bir daire-
ye tahsisi icap edenler o daireye, istimal olundukları müddetçe bila icar veri-
lebilir.


Madde 24 - (Değişik:26/10/1988 - 3483/1 md.)
Devlete ait taşınmaz mallardan değeri yılları bütçe kanunlarında sapta-
nan alt sınırdan düşük olanlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca (harp gemileri
Milli Savunma Bakanlığınca),alt ve üst sınırlar arasında kalanlar Bakanlar Ku-
rulunca satılır; üst sınırı aşanların satışı yasa ile olur.


Madde 25 - Gerek Maliye Vekaleti tarafından idare olunsun ve gerek daire-
lere tahsis edilmiş bulunsun bilumum gayrimenkul emvalin cins ve kıymetlerini
muhtevi bir defteri kebir Maliye Vekaleti tarafından tutulur.


Madde 26- Varidatı tenkis veya masarifi tezyit edebilecek hususat hakkında
Vekaletlerce tanzim olunacak kanun layihaları ile idaratı hususiye ve belediye-
lerin varidatına mütaallik kanun layihaları, Maliye Vekaleti ile bilitilaf ih-
zar olunmak lazımdır.

Madde 27 - Devlet taahhüdatında ihmali ve suiniyetle melüf olduğu vesaik-
le tebeyyün eden eşhas ve şirketlerin Devlet işlerine mütaallik her hangi bir
teklifleri Vekaletlerce reddolunur. Bu ret keyfiyeti diğer Vekaletlerle dairele-
re de tamim edilir.

İKİNCİ FASIL
Devlet bütçesi


Madde 28 -(Değişik:26/10/1988 - 3483/1 md.)
Her mali yılda Devletçe toplanacak gelirler ile ödenecek giderler bütçe
kanununda belli edilir. Bütçeler, kalkınma plan ve programlarının gerekleri
ile fayda ve maliyet unsurları gözönünde tutularak verimlilik ve tutumluluk il-
kelerine göre hazırlanır ve uygulanır. Gelir tahsilatı, ödemeler dengesi ve ge-
nel ekonomik koşullar gözönünde tutularak ödeneklerin her yıl bütçe kanunların-
da gösterilen oranlara kadarki kısmını kullandırmamaya Bakanlar Kurulu yetkili-
dir.


Madde 29 -(Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçe Kanunu bir metinden ve ekli cetvellerden oluşur.Eklenmesi öngörü-
len cetveller ilgili bütçe kanunlarının metinlerinde gösterilir.


Madde 30 - Muvazenei Umumiye Kanununun metnine aşağıdaki mevat dercolunur:
A) Masarif tahsisatı yekünu,
B) Varidat muhammenatı yekünu,
C) Bütçe açığı varsa ne suretle kapatılacağı,
D) Bütçe senesine mahsus olan ve o sene varidat ve masarifi ile alakadar
bulunan hükümler.
Muvazenei Umumiye Kanununa derç olunacak maddeler bu daireye maksurdur.
Hükmü bir seneden fazla zamana şamil maddeler bu kanuna dercedilemez.


Madde 31 -(Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Gider cetvelleri daireler ve bölümler olarak düzenlenir. Birbiriyle ilgi-
li ve bağlantılı giderler bir bölüm oluşturur. Bölümlerin düzeni, yılları bütçe
kanunlarında belirtilir.

Madde 32 - (Mülga: 15/2/1979-KHK 24/2 md.;Aynen kabul:26/10/1988-3483/2 md.)

Madde 33 - Kanunu mahsusunda veya Muvazenei Umumiye Kanununda musarrah
bir mezuniyete müstenit olmadıkça kısa vadeli bile olsa hiçbir istikraz akde-
dilmiyeceği gibi hazinei maliye namına kefalet dahi olunamaz.
Bütçenin Hazırlanması


Madde 34 -(Değişik:26/10/1988-3483/1 md.)
Bakanlıklardan her biri kendi bütçesini hazırlayarak temmuz ayı sonuna
kadar Maliye ve Gümrük Bakanlığına gönderir. Maliye ve Gümrük Bakanı da kendi
Bakanlığının gider bütçesi ile gelir bütçesini hazırlayıp ötekilerle birleşti-
rerek Devletin bir yıllık genel bütçe tasarısını meydana getirir.
Bu tasarı Bakanlar Kurulunca incelenip onandıktan sonra mali yıl başından en az
75 gün önce, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.


Madde 35 - Meclis, Muvazenei Umumiye Kanununun metnini madde madde varidat
ve masraf cetvellerini fasıl fasıl müzakere eder. Bütçe Kanunu senei maliye ip-
tidasından evvel Resmi Gazete ile neşrolunur.


Madde 36 - Tertibi bütçede mevcut olup kifayetsizliğinden dolayı ilaveten
alınan tahsisata "tahsisatı munzamma" denilir. Bütçenin tanzim ve tasdikı zama-
nında mutasavver olmıyan yeni bir hizmet için alınan tahsisata da "tahsisatı
fevkalade"ıtlak olunur. Gerek tahsisatı munzamma ve gerek tahsisatı fevkalade,
ancak senei maliye içinde alınabilir (1).
------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 7 nci maddeye bakınız.


Madde 37 - (Değişik:26/10/1988-3483/1 md.)
Bütçe kanunlarında belirtilecek hizmet ve amaçlar için genel ve katma bütçe-
lere gerektiğinde aktarma yapılmak üzere Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin
ilgili tertiplerinde yedek ödenek bulundurulabilir.
Bu ödeneklerden aktarma yapmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.


Madde 38- Masarifi gayrimelhuza faslına bütçenin tanzimi sırasında tasav-
vur ve tahmin edilemiyen ve bütçelerde tertipleri bulunmıyan hizmetlerin kar-
şılığı konulur.

ÜÇÜNCÜ FASIL
Varidat bütçesi


Madde 39 - Kanuna müsait olmadıkça hiçbir vergi ve resim tarh ve tevzi ve
tahsil edilemez. Vergi ve resimlere mütaallik tarh ve cibayet usulleri kanun
ve nizamlarına tabidir. Muvazenei Umumiye Kanunu her sene vergi ve resimlerin
tahsiline mezuniyet verir.


Madde 40 - Bir senei maliye içinde tahakkuk eden varidat ve hasılat o se-
ne bütçesinin varidatını teşkil eder. Ancak senei maliye gayesinde kalacak ba-
kaya gelecek sene bütçesine maledilir. (1)


Madde 41 - Varidat ve hasılat, bütçeye temamen gayrisafi olarak irat kay-
dolunur. Bunların tahsil ve idare masarifi bütçede taallük ettiği tahsisattan
sarfedilir.


Madde 42 - Muvazenei Umumiye Kanuniyle verilen mezuniyet haricinde her ne
nam ile olursa olsun Devlet nam ve hesabına vergi ve resim cibayeti için emir
verenler ve tahakkuk evrakı ve tarifeler tanzim edenler ve fiilen tahsilat ya-
panlar Ceza Kanunu mucibince mücazat olunurlar.


Madde 43 - (Mülga: 27/2/1951 - 5746/1 md.)

Madde 44 - (Değişik:14/1/1938-3321/1 md.)
20 nci maddenin muhasiplerin mesuliyeti hakkındaki hükmüne halel gelmemek
üzere kanunları mucibince müruru zamana uğrayan varidat bakayasının kayıtları
Maliye Vekaletince terkin olunur.

DÖRDÜNCÜ FASIL
Masarif bütçesi


Madde 45 - Devlet hizmetlerinin müstelzim olduğu masarif her sene bütçe-
ne vazolunan tahsisat ile tayin olunur. İfası bir kanun ile emrolunan hidemat
karşılığının behemehal senesi bütçesine ithali lazımdır.

Madde 46 - Bir sene bütçesiyle verilen tahsisat ancak o sene zarfında ifa
edilen umur ve hidematın karşılığıdır. Senesi içinde ifa olunmıyan hidemata ait
tahsisat sene nihayetinde iptal olunur. Gelecek senelere devri meşrut tahsisat
usulü mülgadır.

Madde 47 - Bir kanun veya kanuni mezuniyete müstenit bir mukavele ile muay-
yen olmadıkça masrafın senesi hizmetin vukuu tarihine göre tayin olunur. Ancak
maaşatı zatiyenin müterakimleri tahsis olundukları sene bütçesinden verilir.
Masarifi gayrimelhuza hakkında İcra Vekilleri Heyetinin kararları ittihaz
olunduğu sene bütçesine racidir.
----------------------------------
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 4 üncü maddeye bakınız.

(Ek: 17/1/1938 - 3325/4 md.) Maaşatı zatiye düyunu dahi bu maddedeki esasa
tevfikan cari sene bütçesinden verilir (1).


Madde 48 - Aşağıdaki fıkralarda zikredilen hizmetlerden her birinin senesi
bütçesine mevzu tahsisatı kafi gelmediği takdirde ilaveten sarfına lüzum görü-
lecek miktarı tediyeye, Maliye Vekili mezundur. Bu suretle husule gelecek tah-
sisat farkı 100 üncü maddede muharrer hesabı katide ayrıca gösterilir:

A) Mukannen aidatı bey'iye,
B) Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
C) Reddiyat,
Ç) Mahkeme harçları,
D) Devlete ait müsakkafat ve arazi vergileri,
E) Mütekait, eytam ve eramil tahsisatı (1).


Madde 49 - Muvazenei umumiye dahilinde idare edilmekte olan sanayi ve tica-
ri müessese ve idarelerin mevaddı iptidaiye ve malzeme mubayaa bedelleriyle mü-
tehassıs ve amele ücretleri mütedavil sermaye namiyle bütçelere konulan tahsi-
sat ile tedvir ve tesviye olunur. Bu müessesat ve dairelerin mütedavil sermaye
tahsisatından istimal olunmıyan miktarı sene nihayetinde iptal ve istimal olu-
nan sermayeden mütehassıl varidat fazlaları da irat kaydolunur.


Madde 50 - (Değişik: 24/5/1948 - 5209/1 md.)
Bakanlar bütçe ile verilen ödeneklerden fazla yüklenme ve harcamalarda bu-
lunamıyacakları gibi bu ödenekleri özel gelirlerle de çoğaltamazlar. Ancak sü-
rekli hizmetlerden harb kuvvetlerinin yiyecek, giyecek, donatım, silahlanma ih-
tiyaçlariyle bunlarla ilgili maddelerin yaptırma işleri, okul, cezaevi ve has-
tanelerin yiyecek ihtiyaçları, yapı, onarma ve taahhüde bağlanacak her çeşit
taşıma ve 5127 sayılı kanun gereğince yaptırılacak etüd ve proje işleri için
yılları bütçelerindeki ödeneklerin yarısını geçmemek üzere ve Bakanlar Kurulu
karariyle gelecek yıla geçici yüklenmelere girişilmesi caizdir.


Madde 51 - Hükmü mütaaddit senelere sari inşaat ve imalat taahhüdatı, her
sene sarf edilecek miktarın karşılığı o sene bütçesine vazolunmak şartiyle, bir
kanun istihsaline mütevakkıftır.


Madde 52 - Senevi tediye miktarı bütçeye mevzu tahsisatı tecavüz etmemek ve
mütaakıp seneler bütçeleri tahsisatının tezyidini istilzam eylememek şartiyle
sefarethane ve şehbenderhaneler için uzun müddetle icar mukaveleleri akdi ve
Hariciye Vekaleti bütçesinin icar bedeli tertibine mevzu tahsisattan mukassatan
ödenmek üzere bina satın alınarak uzun müddetle taahhüdata girişilmesi caizdir.


Madde 53 - Bir Vekaletten diğer Vekalete verilen eşya ve levazım esmanı
bunları alan Vekaletin tahsisatına mahsup ve mukabili varidat kaydolunur.


Madde 54 - Nümune çiftliği, hara ve ağıl gibi müessesat hasılatından istih-
lak edilecek olanların esmanı istihlak tarihindeki fiyatlariyle tahsisatına
mahsup ve mukabili irat kaydolunur.


Madde 55 - Menafii umumiyeye mütaallik hidemata sarfolunmak üzere verilen
ianat ve teberruat varidat bütçesinde hususi bir fasla konulup şart kılındığı
------------------------------
(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135 nci maddesinin 6. bendi gere-
ğince; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı Kanununa aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

hizmetin masraf bütçesinde tahsisatı mevcut ise o tahsisata ilave ve aksi halde
ayrıca bir fasla kaydolunarak meşrutunileyhhine sarfedilir. Bu kabil tahsisatın
sene gayesine kalan miktarı ertesi senelerde açılacak bir faslı mahsusa nakil
ve sarf olunur.


Madde 56 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bütçeler ve bölümler arasında ödenek aktarması yasa ile olur. Ancak, harca-
malarda tasarrufu sağlamak, dengeli ve etkili bir bütçe politikasını gerçekleş-
tirmek üzere bu tür aktarmaları yapmaya ve yeni tertipler açmaya, bütçe kanun-
larıyla Maliye ve Gümrük Bakanı yetkili kılınabilir.
Bölüm içi aktarmalar Maliye ve Gümrük Bakanının izni ile yapılır.


Madde 57 - Maaş ve ücret tertiplerinden masraf tertiplerine ve münakale ic-
ra edilen tertiplerden diğer tertiplere tahsisat naklolunamıyacağı gibi ihti-
yat tahsisatından naklolunan tertiplerden de münakale yapılamaz.


Madde 58 - Umumi seferberlik veya ilanı harb vukuunda Müdafaai Milliye ve
Bahriye Vekaletleri ile imalatı harbiye bütçelerinde mevcut tahsisat bu Veka-
letler ile daireler için hükmen tevhit ve yekünu umumi tecavüz edilmemek şar-
tiyle ihtiyaca göre bu tahsisattan fasıl ve maddelere bakılmaksızın sarfiyat
icra olunabilir.Bu takdirde yapılan sarfiyat tahakkukuna göre fasıllarına kay-
dolunur. Asgari bir fırkanın veya ona muadil bahri bir kuvvetin Devletçe sefer-
ber hale vaz'ında o fırka veya bahri kuvvete havale edilmiş olan tahsisat dahi
aynı suretle istimal edilebilir. Ancak bütçelerin yekünu umumileri dahilinde
idare kabil olmadığı ve derhal tahsisat alınması mümkün bulunmadığı takdirde ilk
fırsatta tahsisat alınmak üzere bu bütçelere mevzu tahsisat yekünu umumileri
yüzde on beşe kadar tecavüz edilebilir. Seferberliği ilan olunan kıtaata men-
sup efrat, hayvanat ve levazımın mürettep mahallerine sevk ve iaşeleri için
muktazi mebaliğ malsandıklarınca avans olarak mutemetlere verilip nihayet bir
ay zarfında gönderilecek tediye emirleri üzerine tahsisata nakil ve mahsup olu-
nur. (1)


Madde 59 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesinin düşünülmeyen giderler karşılığı ter-
tibinde yer alan ödenekten, bütçenin hazırlanması sırasında öngörülmeyen ve
bütçede tertipleri bulunmayan, ancak yerine getirilmesi zorunluğu Bakanlar Ku-
rulunca kararlaştırılan olağanüstü hizmet ve giderleri karşılamak amacıyla il-
gili kuruluş hizmet programlarında gerekli tertipleri açarak aktarma yapmaya
ve bu tertiplerden yapılacak ödemelerin esaslarını gerektiğinde saptamaya Mali-
ye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.
İlgili ya da "geçen ve eski yıllar borçları" tertiplerinden ödenemeyen
ilama bağlı borçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığı bütçesi ile katma bütçelerde yer
alan ilama bağlı borçlar tertiplerinden ödenir. Bu tertiplerdeki ödenekleri,
yetmemesi halinde, artırmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.


Madde 60 - (Mülga: 8/6/1949 - 5434/135 md.)


Madde 61 - Merkezde on bin liradan fazla masrafı müstelzim bilümum mukave-
lat icradan evvel Divanı Muhasebatça tescil olunur.Ancak müstaceliyeti ve mah-
remiyeti hasebiyle münakasadan istisnasına İcra Vekilleri Heyetince karar veri-
len hususat ile memaliki ecnebiyede vukubulacak mubayaata mütaallik mukavelat
bu hükümden müstesnadır. (2)

(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.
(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 2 nci maddelere bakınız.




Madde 62 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlar, ikinci derece ita amirlerinin merkezden izin almaksızın hangi
tür ve tutardaki sözleşmeleri yapmaya yetkili olduklarını mali yıl başında
duyururlar.


Madde 63 - Merkez ve vilayetlerde akdolunacak mukavelat ile müstenidatı-
nın birer suretleri yedi gün zarfında ve doğrudan doğruya Maliye Vekaleti ile
Divanı Muhasebata gönderilmek mecburidir.


Madde 64 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Harcamayı gerektirecek taahhüt ve sözleşme tasarıları vize için Maliye ve
Gümrük Bakanlığına gönderilir. Maliye ve Gümrük Bakanlığı vizesinden aylık tutu-
lacak taahhüt ve sözleşmeler yılları bütçe kanunlarında belirtilir.

Maliye ve Gümrük Bakanlığına gelen taahhüt ve sözleşme tasarılarından
uygun görülenler 15 gün içinde vize edilir. Uygun görülmeyenler aynı süre
içinde gerekçeli olarak ilgili kuruluşa gönderilir. Aykırılık ya da eksik-
likler söz konusu gerekçe doğrultusunda giderildikten sonra Maliye ve Gümrük
Bakanlığına ikinci kez gelen taahhüt ve sözleşme tasarıları bu noktalardan
incelenir ve tatil günleri sayılmamak üzere 5 gün içinde vize edilir; uygun
bulunmazsa geri çevrilir. Geri çevirmelerde, yasaların açıkca yasaklamadığı
konularda ilgili ita amirlerinin sorumluluk üstlenmesi durumunda, 832 sayılı
Sayıştay Kanununun ilgili hükümleri saklı kalmak üzere; taahhüt ve sözleşmeler
imzalanabilir.


Madde 65 - Muhasiplerce yapılan sarfiyat evrakı müsbitelerinin aylık
cetvellerle birlikte sarfiyatın vuku bulduğu ay gayesinden itibaren otuz gün
zarfında merkeze gönderilmesi mecburidir. Bu evrakı müsbiteler merkeze vürut-
larından itibaren nihayet iki ay zarfında tetkik edilerek noksanı bulunanların
mahalline iadesi ve muvafık görülenlerin Divanı muhasebata ibrazı lazımdır.
Varidat ve bütçe harici bilümum muamelat evrakı müsbiteleri dahi aynı müddet
ve şerait dahilinde kayıt suretleri ile birlikte Divanı Muhasebata gönderilir.


Madde 66 - Divanı Muhasebata ibraz olunan ve muallel bulunmıyan evraktan
tediye, kredi ve ita emirleriyle avans evrakının ve 61 nci maddede muharrer
mukavelatın azami üç ve diğerlerinin on gün zarfında Divanca tetkik ve intacı
mecburidir.


Madde 67 - Divanı muhasebatça tasdik veya iade edilen evrakın muamelesi
merkez muhasebeleri tarafından azami yedi gün zarfında ikmal ve muhasibine
tebliğ veya iade olunması lazımdır.


Madde 68 - Merkez ve vilayetlerle kolordular ve muhasip teşkilatı olan
müstakil fırka ve kıtalarda bütçe tahsisatından yapılacak tediye miktarını
gösterir bir cetvel, Vekaletlerce her üç ayda bir tanzim ve Hazineye tevdi
olunur. Cetvel muhteviyatında tebeddülat vukuu takdirinde ayrıca malümat
verilmesi iktiza eder.

BEŞİNCİ FASIL
Masarifin tahakkuku


Madde 69 - Devlet Hazinesi hesabına bir masrafın tahakkuku ancak bir
Vekilin veya vazifeten Vekil namına hareket eden bir memurun tasdikı ile tamam
olur.


Madde 70 - Varidat ve masarifin tahakkukuna ait evrakı müsbitenin
eşkal ve ecnası ve bunlara mütaallik tadilat mali müşavere encümenince tayin ve
tesbit olunur.


Madde 71 - Vekiller kendi bütçelerinin amiri italarıdır. Vekiller veya
tevkil ettikleri memurlar bütçeleri dahilinde icra etmek istedikleri masraflar
için merkez muhasipleri üzerine ita emirleri isdar ederler.
Masraf tahakkuk ettikçe mahallindeki muhasibin veznesinden tediye edil-
mek üzere her Vekil ikinci derece amiriitalarına mezuniyet verebilir.
Bu mezuniyetler tediye emirleriyle tebliğ olunur. Tediye emirlerinin
ikinci derece amiri italarına tebliğinden evvel Maliye Vekaletince azami iki
gün zarfında vizesi lazımdır.


Madde 72 - İta ve tediye emirlerinde bütçenin senesiyle fasıl ve maddesi
gösterilmek mecburidir. Bu evrak amiri ita ile muhasebe müdürü veya muhasipler
tarafından imza olunur.


Madde 73 - İta emirlerine muhtevi oldukları masrafın taahhüt ve tahakku-
kuna mütaallik bilcümle evrakı müsbitenin aslı veya musaddak suretleri rapt-
olunur. Ancak mahrem muamelata mütaallik evrak yalnız Divanı Muhasebat Reisine
ibraz edilir.


Madde 74 - Merkez dairelerinin, bu kanuna merbut cetvel dahilinde olan
mukannen sarfiyatından maada tediyata mütaallik ita ve kredi emirleriyle avans
ilmühaberleri ve ikinci derece amiri italarına verilen tediye emirleri
evvelemirde Divanı Muhasebatın vizesine tabidir.
Divanın vizesine iktiran etmedikçe bu evrakın muhteviyatı muhasipler
tarafından tediye olunamaz.

Madde 75 - Divanı Muhasebatın ita, tediye ve kredi emirleriyle tescil
ve tahsis zımnında kendisine tevdi olunan evrak üzerinde icra edeceği tetkikat:
A) Hatayı maddi bulunmaması,
B) Tahsisat ve kadro dahilinde olması,
C) Bütçedeki tertibe mutabakatı,
D) Kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakatı hususatından ibarettir.

Madde 76 - Divanı Muhasebatın tescilinden veya vizesinden imtina edip
esbabı mucibeli bir takrir ile dairesine iade ettiği evraktan, hatayı maddiye
veya tahsisatın kifayetsizliğine veya kadro fıvekında tayin ve istihdamlara
mütaallik olanlar hakkındaki reddi, katidir.
Tertibe mutabakat, kavanin ve nizamat ve mukarrerata muvafakat görülmemek
dolayısiyle, Divanca iade olunan evrak hakkında Vekil tarafından mesuliyet
deruhdesini mutazammın vuku bulacak müracaat üzerine keyfiyet Divanca yeniden
tetkik edilir. Divan imtihanında ısrar eylediği ve İcra Vekilleri Heyetince
keyfiyet tetkik olunarak vekilin noktai nazarına iştiraki mutazammın karar
ittihaz ve Divana tebliğ olunduğu takdirde kaydi ihtiyat vize muamelesi icra
olunur.
Divanı Muhasebat bu yolda kaydi ihtiyatla vize ettiği evrak ile diğer
muamelat ve yolsuzluklar hakkında üç ayda bir takdim edeceği raporla Büyük
Millet Meclisine malümat arzeder.

Madde 77 - (Değişik: 19/2/1963 - 204/1 md.)

Başbakanlık bütçesine konulan örtülü ödenek;
a) Kapalı istihbarat ve kapalı savunma hizmetleri için,
b) Devletin yüksek güvenliği ve yüksek menfaatlarının isterleri için,
c) Siyasi,sosyal konularla, kültür ve Devlet itibarı alanlarında ve
olağanüstü hizmetlerin sağlanmasında Hükümet icapları sayılan maksat ve gayeler
için,
sarf edilir.
Örtülü ödeneğin sarf yerinin ve hesaplarının nasıl tutulup tasfiye edile-
ceğinin ve hangi vesikaların halef olan zata devrolunacağının tayin ve takdiri
Başbakana aittir.
Örtülü ödenek, Başbakan'ın ve ailesinin şahsi masraflarına ve siyasi
partilerin idare, propaganda ve seçim ihtiyaçlarına sarf olunamaz.
Gümrük ve Tekel Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığı bütçelerinin haber alma ödenekleri, hizmetin gerektirdiği ve ilgi-
li Bakan'ın takdir edeceği gizli istihbarat işlerine sarf edilir.
Başbakanlık bütçesindeki örtülü ödenek ile diğer Bakanlık ve dairelerin
bütçelerindeki haber alma ödeneklerinden yapılacak harcamalar, Başbakan, Maliye
Bakanı ve sorumlu Bakan tarafından müştereken imza edilmiş kararnameye dayanı-
larak tahakkuk ettirilir. Merkez Saymanlığınca bu ödemelerin yapılması, karar-
nameyi imza eden Bakanların yerlerini muhafaza etmelerine bağlıdır.
Başbakanlığa veya ilgili Bakanlıklara yeni atamalar yapıldığında, evvelce
görülmüş hizmetlerin karşılığının ödenmesi, yeni atananların takdirine bağlıdır


Madde 78 - Tediye emirlerine müsteniden vilayetlerde muhasipler tarafın-
dan vuku bulacak sarfiyata mütaallik evrak tediyeden sonra merkez muhasebe
müdürleri tarafından mahsup ita emrine raptolunarak Divanı Muhasebata vize
ettirilir. Bu yolda vuku bulan tediyattan şayanı kabul görülmiyen aksamın
mesuliyeti 19 uncu madde ahkamına tabidir.


Madde 79 - Memaliki ecnebiyede vazife ifa eden veya tahsil ve tetebbuda
bulunan askeri, mülki bilümum memurin ve müstahdemin ile talebelerin maaşat ve
muhassasatı her aya ait istihkak o ay girer girmez peşinen verilmek şartiyle üç
ay evvel ve üç aylığı bir arada tahakkuk ettirilebilir.

ALTINCI FASIL
Masarifin tediyesi


Madde 80 - Maliye Vekili Divanı Muhasebatça vize edilen ita, tediye ve
kredi emirlerinin amiri ita tarafından tayin edilen müddet ve mahalde tediyesi
esbabını istikmal eyler.


Madde 81 - Muhasiplerce bütçeye mütaallik bir masrafın tediyesi amiri ita
tarafından imzalanmış bir ita veya kredi emrine müstenit olmak lazımdır.
Muhasiplerin ita emirlerinde yapacağı tetkikat:
A) Masrafın kendisine verilen mezuniyet dahilinde bulunması,
B) Masrafın bütçedeki tertibe mutabakatı,
C) İta emrine merbut taahhüt ve tahakkuk evrakının tamam olması,
D) Hatayı maddiden ari bulunması,
H) Masrafın kavanin, nizamat ve mukarrerat ahkamına muvafakatı,
V) İstihkak sahibinin hüviyeti hususatına aittir.

Merkez muhasipleri, Divanı Muhasebatça vize edilmiş evrak da (B) ve (H)
fıkralarının tetkik ve tatbikından müstesnadır.


Madde 82 - Tahsisatın kifayetsizliği, tayin ve istihdamların kadro fev-
kinde bulunması, taahhüt ve tahakkuk evrakının noksan, hatayı maddi, istihkak
sahibinin hüviyeti dolayısiyle kabul olunmıyan ita emirlerinin tediyesine muha-
sipler icbar edilemez.
Vilayetlerdeki muhasiplerin, kanun ve nizama muvafakat, tertibe mutabakat
hakkında vakı olacak itirazları üzerine ikinci derece amiri itaları tarafından
tahriren mesuliyet deruhde edildiği takdirde muhasip tediye etmeğe mecburdur.
Bu halde deruhde evrakı ita emrine raptolunur.

YEDİNCİ FASIL
Avans ve kredi


Madde 83 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Aşağıda koşulları belirtilen durumlarda avans verilebilir, kredi açtırı-
labilir.

A) Bütçe içi avans ve krediler:
a) Tahakkuk ve verile emri işlemlerinin tamamlanması beklenilemeyecek
ivedi ve çeşitli giderler için ita amirlerinin gösterecekleri lüzum üzerine,
görevlendirecekleri mutemetlere, üst sınırları yılları bütçe kanunlarıyla sap-
tanacak tutarlarda avans verilebilir. Avansın sınırlandırılmasına Maliye ve
Gümrük Bakanı yetkilidir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı kararıyla Cumhurbaşkanlığı
daire mutemetlerine ve Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, Bakanlar Kurulu kararına
dayanılarak, askeri daireler mutemetleri ile elçiler, konsoloslar, müşavirler ve
ataşelere bu tutarın üzerinde avans verilebilir.
b) Verilebilme koşulları (a) fıkrasında belirlenen avans sınırlarını aşan
giderler için dairesinin göstereceği lüzum ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının
izni üzerine, ita amiri mutemetleri adına banka veya saymanlık nezdinde kredi
açılabilir. Banka veya saymanlık, mutemedin göstereceği yere veya alacaklıya
doğrudan doğruya ödeme yapar.
c) Yabancı ülkelerde yapılacak satın almalar için görevlendirilen mute-
metler adına gerektiğinde, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca, yerel bankalardan
birinde kredi açtırılır.
d) Yabancı ülkelerden yapılacak satın almalar için, dairesinin göstere-
ceği lüzum ve Maliye ve Gümrük Bakanlığının izniyle, milli bankalar nezdinde
akreditif karşılığı kredi açtırılır.
Açılmış akreditiflere ilişkin kredi artıkları ertesi yıla devredilmekle
birlikte ödenekleri iptal olunur. Devredilen kredi artıklarının karşılığı, yeni
yılda Maliye ve Gümrük Bakanlığınca ilgili kuruluş bütçesinde açılacak özel bir
tertibe ödenek kaydolunur.
Yılı için geçerli sözleşmeler ile gelecek yıl ya da yıllara geçerli söz-
leşmelerin bitim tarihlerinde henüz bir kısım hizmet yerine getirilememiş,
ancak, ilgili idarece ek süre verilmiş ve bu süre ertesi mali yıla taşmış ise;
yıl sonunda taahhüt artığı devredilir ve bu tutarlara ilişkin ödenekler hakkın-
da akreditiflerle ilgili hükümler uygulanır. Devredilen taahhüt artığı karşı-
lığı hizmet ek süre içinde yerine getirilerek kanıtlayıcı belgeleri saymanlığa
verildiğinde, tutarı hizmetin yapıldığı yıl bütçesine gider kaydıyla ödenir.
e) Görevlilere geçici ya da sürekli görev yollukları karşılığı avans ve-
rilebilir. Bu avansların tutarı ve mahsup süreleri özel yasalarındaki hükümlere
tabidir.

B) Bütçe dışı avanslar :
a) Taahhüt tutarının üçte birine kadar Bakanlar Kurulunca kararlaştırılan
oranlarda,hizmet yerine getirildikçe mahsubu yapılmak üzere,müteahhitlere,temi-
nat karşılığı bütçe dışı avans verilebilir. Bu avansların verilebilmesi sözleş-
melerine öngörülmüş olması koşuluna bağlıdır.
b) Özel yasalarında hüküm bulunması durumunda bütçe dışı avans verilebilir.


Madde 84 - (Değişik: 26/10/1988-3483/1 md.)
Bütçe içi avans ve krediler karşılığı ödeme emirleri ilgili tertipte saklı
tutulur.
Her birim için yalnız bir mutemet birim görevlendirilebilir.Hangi örgüt
kademelerinin birim sayılacağı bütçe kanunlarındaki ayırıma paralel olarak Mali-
ye ve Gümrük Bakanlığınca belli edilir.Bir bütün oluşturan ve ayrı ayrı yerlerde
bulunan askeri birimler ile kurumların herbiri için ayrı mutemet görevlendiri-
lebilir.
Bir mutemede verilecek avanslar,toplamı 83 üncü maddede belirlenen tutarları
aşmamak koşuluyla, çeşitli tertiplerden olabilir.


Madde 85 - Avans ve kredi emirleri Divanı Muhasebattan evvel Maliye Veka-
letince vize edilir.Avans ve kredi akçeleri hangi iş için verilmiş ise yalnız o
işte ve amiri itanın tahriri mezuniyetiyle sarf ve istimal olunur.


Madde 86 - (Değişik : 26/10/1988-3483/1 md.)
Her mutemet aldığı avanstan harcadığı tutarlara ilişkin kanıtlayıcı belge-
leri en çok bir ay,adına açılan kredilerden harcadığı tutarlara ilişkin kanıtla-
yıcı belgeleri ise en çok üç ay içinde saymana vermekle yükümlüdür.Bu süreler
içinde getirilecek harcama belgeleri tutarında yeniden avans verilmesi veya
kredi açılması olanaklıdır.Bu biçimde mahsup işlemi yapılmadıkça aynı iş için
yeniden avans verilemez, kredi açılamaz. Mutemet, işin tamamlanmasından sonra,
yukarıdaki bir ve üç aylık sürelerin bitimini beklemeksizin,avans ve kredi artı-
ğını iade etmek ve hesabını kapatmak zorundadır.Süresi içinde mahsup edilmeyen
avanslar için mutemetler hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.


Madde 87 - Mutemetler bütçeye ait sarfiyat için muhasip veznesinde başka
hiçbir yerden hiçbir nam ile para kabzedemezler. Aksi halde haklarında 21 inci
madde hükmü tatbik olunur.


Madde 88 - Her mutemet senenin son gününde avans akçesinden nezdinde kalan
mebaliği henüz mahsubunu icra ettiremediği tediye evrakiyle birlikte tamamiyle
muhasibe iade edip hesabını kapatmağa ve muhasip dahi bu hesabı aramağa
mecburdur.Aksi takdirde mutemet zimmettar addolunarak hangi sınıf ve meslekten
olursa olsun Maliye Vekilinin talebi üzerine memuriyeti asliyesinden ihraç
edileceği gibi muhasip dahi Memurin Kanunu ahkamına göre tecziye olunur.
Mutemet zimmetinde kalan mebaliğ, Tahsili Emval Kanununa tevifkan faiziyle
beraber tahsil edilir.

Madde 89 - Bir mutemet yedindeki avans akçesinden bir kısmını amiri ita-
nın tahriri mezuniyetiyle ikinci bir mutemede verebilir. Bu halde ikinci mute-
metten alacağı makbuzu senedini amiri itanın mezuniyetnamesiyle birlikte muhasi-
be ibraz ederek zimmetini devreder. İkinci mutemet dahi hesabını avansın alındı-
ğı tarihden itibaren üç ay zarfında muhasibe tevdi etmeğe mecburdur. Mutemetler
hakkındaki diğer hükümler bu ikinci mutemet hakkında da aynen caridir.


Madde 90 - Avans akçesinden yapılacak sarfiyat hakkında mutemetlerin,kava-
nin,nizamat ve mukarrerata muhalefetten dolayı vuku bulacak itirazları üzerine
amiri ita tahriren mesuliyet deruhde ettiği takdirde mutemetler bu masrafı tedi-
yeye mecbur olup mesuliyet amiri itaya ait olur. Mutemedin itirazı olmaksızın
yapılan sarfiyat muhasip tarafından mevzu ahkama muhalefet dolayısiyle kabul
edilmediği halde mesuliyet amiri ita ile mutemede teveccüh eder. Ancak amiri ita
tarafından mesuliyet deruhde edilerek sarfiyatın mahsubu için israr olundukta
muhasip sarfiyatın mahsubunu icra eyler. Bu takdirde mesuliyet munhasıran amiri
itaya raci olur.
SEKİZİNCİ FASIL
Senei maliye nihayetinde kalan düyun


Madde 91 - Bütçe masarifinden senei maliye gayesine kadar ita emrine ik-
tiran eylediği halde muhasip tarafından tediye edilememiş olan mebaliğ senei ma-
liye gayesinde bütçeye masraf kayıt ve emanet hesabına naklolunur.


Madde 92 - (Değişik : 26/10/1988-3483/1 md.)
Mali yılın sonuna kadar ödenemediği gibi emanet hesabına da alınamayan
borçların ödenmesine ilişkin hükümler bütçe kanunlarında gösterilir.


Madde 93 - Taallük ettiği senei maliyenin hitamı tarihinden itibaren beş
sene zarfında ashabı tarafından meşru bir mazerete müstenit olmaksızın tahriren
talep ve takip olunamamaktan veya evrakı ibraz edilmemekten dolayı tediye oluna-
mıyan düyun müruru zamana uğrıyarak Devlet menfaatine sakıt olur. Emanet hesabı-
na alınıp bu müddet zarfında talep olunmıyan mebaliğ hazine namına müteferrik
hasılata irat kaydedilir.Ancak kuponların ve kur'a isabet eden senedatın tediye-
si için müruru zaman müddeti her bir istikrazın akdine mezuniyeti havi kavanin
mukavelatta musarrah ise bu sarahat muteberdir.


Madde 94 - Beş sene zarfında talep olunmıyarak müruruzamana uğrıyan düyun
hakkında, istihkak sahipleri tarafından dermeyan edilecek mazeretleri dinliyecek
merci adliye mahakimidir.Mahkemeden istihsal olunacak ilam mucibince mazeretle-
ni ispat edenlerin matlubatı 59 uncu madde hükmüne göre tesviye olunur.

DOKUZUNCU FASIL
Ayniyat muhasebesi


Madde 95 - Ayniyat muhasebesinin ihtiva eylediği mevat :
A) İmalata mahsus malzemei iptidaiye,
B) İstihlakata mahsus bilümum mevat ve eşya,
C) Tesisat ve inşaata mütaallik bilcümle mevat ve malzeme,
D) Eczayı tıbbiye,
H) Demirbaş eşya ve mefruşattır.

Madde 96 - Devletçe idare edilen ambar,imalathane,ocak,tersane ve emsali
müessesattan her birinde bulunacak her türlü mevat ve eşya ve malzeme ile devair
ve müessesatta mevcut demirbaş eşya ve mefruşat bir ayniyat muhasibine mevdu
bulunur.Muhasip bu ayniyatın hüsnü muhafazasiyle ithalat ve ihracatından mesul-
dür.Ancak eşyanın tabiatından mümbais ve usulen sabit tenakkuslardan dolayı
ayniyat muhasibi mazur tutulur.


Madde 97 - Her ayniyat muhasibi mensup olduğu daireye kendisine tevdi
edilmiş olan ayniyatın envai itibariyle ithalat ve ihracatını muhtevi hesap ita-
siyle mükelleftir.


Madde 98 - Adliye icra daireleriyle devairi inzıbatiye vesaire tarafından
efrada ait olarak vaziyed olunan ayniyatın muhasebesi dahi bir muhasibin idare-
sine ve Divanın muhakemesine tabidir.

Madde 99 - (Değişik : 12/11/1934-2586/1 md.)
Devletin berri, bahri,havai ve jandarma müdafaa kuvvetlerine mütaallik teç-
hizat, malzemei harbiye,melbusat, mahrukat ve erzak ve askeri fabrika ve merbu-
tu müessesat,Milli Müdafaa ve Dahiliye Vekaletlerince tanzim ve İcra Vekilleri
Heyetince tasdik olunacak talimatnameye tevkifan teftiş ve murakabeye tabi olup
bunlar için hesabıkati tanzim edilmiyeceği gibi Divanı Muhasebata hesap dahi ve-
rilmez (1).
ONUNCU FASIL
Bütçe hesabının kesilmesi


Madde 100 - Bütçe hesabının kesilmesi, Hesabı Kati Kanunu ile olur. Hesabı
Kati Kanunu, maddeler üzerine mürettep bir metinle varidat ve masarif cetvelle-
rinden terekküp eder. Şekil ve taksimat, Muvazenei Umumiye Kanununa tamamiyle
mütenazır bulunur.
Kesinhesaplarda süreler

Madde 101 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Bakanlardan her biri kendi bütçesine ait gider kesinhesap cetvelini mali
yılın bitiminden itibaren en geç beş ay içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığına gön-
derir. Maliye ve Gümrük Bakanı kendi Bakanlığına ait gider kesinhesap cetvelini
aynı süre içinde hazırlamakla beraber Devletin genel gelir ve giderlerini kapsa-
yan Hazine genel hesabını ve kesinhesap kanun tasarılarını düzenleyerek mali yı-
lın bitiminden itibaren en geç yedi ay sonunda Türkiye Büyük Millet Meclisine
sevk edilmek üzere Bakanlar Kuruluna sunar.
Hazine genel hesabı ve kesinhesap kanun tasarılarının bir örneği de bu süre
içinde Sayıştay Başkanlığına gönderilir.
Görevden ayrılan bakana ait kesinhesap, yerine gelen bakan tarafından veri-
lir.

Madde 102 - Varidat hesabı kati cetvelinde: (1) varidatın muhammenatı (2) o
seneye ait tahakkukat (3) sabık seneden devren gelen bakaya (4) senesi içinde
vuku bulan tahsilat (5) gelecek seneye devrolunan bakaya gösterilir.

Madde 103 - Masraf hesabı kati cetvelinde:(1) bütçe ile verilen tahsisat(2)
senesi zarfında ilave olunan tahsisat (3) senesi içinde tahakkuk eden masarif(4)
senesi zarfında tediye olunan veya emanet hesabına alınan masarif (5) senei ma-
liye nihayetinde kalan düyun (6) istimal olunamayıp iptal edilen tahsisat baki-
yesi gösterilir.Her Vekalet kendi bütçesine ait hesabı katiye tahsisatın istima-
li ve hizmetin ifası hakkında ayrıca bir izahname rapteder.

Madde 104 - Hazine hesabı umumisi aşağıdaki aksamı ihtiva eder:
---------------------
(1) Bu maddeyi değiştiren 12/11/1934 tarih ve 2586 sayılı Kanun hükmü,
25/12/1935 tarih 2875 sayılı Kanunun 1.maddesi gereğince Gümrük Muhafaza
Genel Komutanlığına bağlı askeri kurumlar hakkında da tatbik olunur.

A) Hesabı kati kanun layihasının metni,
B) Esbabı mucibe,
C) Bütçe dahil ve haricinde kabız ve tediye olunan mebaliğin mizanı,
D) Varidat hesabı kati cetveli ve izahnamesi,
H) Vekaletler hesabı katileriyle izahnameleri,
V) Her vilayet ve müessesenin bütçedeki enva itibariyle varidatı ve dai-
re itibariyle sarfiyatı.

Madde 105 - Vekiller Vekaletlerine ait ayniyat için dahi yukarki maddeler-
de muharrer müddet ve esaslar dairesinde hesabı kati tanzim ve bir nüshasını Bü-
yük Millet Meclisine takdim ve bir nüshasını da Maliye Vekaletiyle Divanı Muha-
sebata irsal ederler.


Madde 106 - Ayniyat hesabı kati cetvelinde:(1) nevi ve esmanı itibariyle
senei maliye iptidasından müdevver ayniyat (2) senesi zarfında alınan ayniyat
(3) senesi zarfında sarfedilen ayniyat (4) senei maliye gayesindeki mevcudat
gösterilir.
Genel Uygunluk Bildirimi

Madde 107 - (Değişik: 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Sayıştay, kesinhesap kanun tasarılarının kendilerine verilmesinden itibaren
en geç yetmişbeş gün içinde, Hazine genel hesabı üzerindeki genel uygunluk bil-
dirimini Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.
Mahsup Dönemi


Madde 108 - (Değişik : 26/10/1988 - 3483/1 md.)
Mali yılın bitimine kadar fiilen yapılmış olan ödemelerden mahsup edileme-
miş olanların mahsup işlemlerine saymanlarca mali yılın bitiminden itibaren bir
ay süre ile devam edilebilir.
Bu süreyi uzatmaya Maliye ve Gümrük Bakanı yetkilidir.

ON BİRİNCİ FASIL
Vekalet muhasebeleri


Madde 109 - Her Vekalette bir muhasebe müdiriyeti bulunur.
Bu muhasebeler:
A) Vekalet bütçesini ihzar etmek,
B) Merkezin mütehakkık masraflarını ita emrine rapteylemek,
C) Memur bulunduğu Vekalete mevdu olup Devlet müesseseleri, şirketler ve
eşhastan alınması lazımgelen bilümum varidat ve hasılatı tahakkuk ettirmek,
D) Tediye ve Kredi emirlerini tanzim eylemek,
H) (Mülga: 23/3/1950-5635/1 md.)
V) Vekalet hesabı katisini tanzim eylemek,
Z) Vekaletin sair hesabi muamelatını rüyet ile mükelleftir.


Madde 110 - Muhasebe müdürleri her türlü masraf taahhüt evrakını icradan
evvel görüp bütçe ve kavanin ve nizamata muvafakati noktai nazarından Vekile
mütalaa beyan etmeğe ve Vekaletçe bu mütalaa nazarı dikkate alınmadığı takdirde
yirmi dört saat zarfında Maliye Vekilini haberdar eylemeğe mecburdur.


Madde 111 - Teşkilat itibariyle bir Vekalete tabi olmakla beraber tahsisa-
tı o Vekalet bütçesinde ayrı bir cüz teşkil eden idarei umumiyelerde dahi aynı
vazaifle mükellef ve aynı şeraite tabi birer muhasebe müdürü bulunur.


Madde 112 - Şehbenderhane hesaplarının celp, tetkik ve telfikı ve muhasip
sıfatiyle Divanı Muhasebata hesap itası Hariciye Vekaleti Muhasebe Müdürüne ait-
tir.

Madde 113 - Devletin muntazam düyununa ait muamelatı ifa etmek üzere
Maliye Vekaletinde bir muhasip bulunur.
Bu muhasip (1) akdolunan istikraz ve avanslar ile ihracedilen Hazine
bono ve tahvillerinin hesaplarını takip etmek (2) tediye edilecek taksit ve
kuponları tahakkuk ettirerek ita emrine rapteylemekle mükellef olup Divanı
Muhasebata usulü dairesinde idare hesabı verir.

Madde 114 - Muhasebe müdürleri tarafından tahakkuk ettirilecek olan
bilümum varidat ve hasılatın takip ve tahsilinden mesul olmak üzere Maliye
Vekaletince bir veya müteaddit varidat muhasibi tayin olunur.
Bunlar da diğer muhasipler gibi Divanı Muhasebata hesap itasiyle mükel-
leftirler.
ON İKİNCİ FASIL
Mülhak ve hususi bütçe


Madde 115 - Sarfiyatı hususi varidat ile temin ve muvazenei umumiye
haricinde tedvir olunan bütçelere , mahalli sarfiyat ve varidatı
ihtiva eden bütçelere denir.

Madde 116 - Mülhak bütçeler her sene dairelerince tanzim olunup merbut
oldukları Vekilin imzasiyle tetkik edilmek üzere Maliye Vekaletine tevdi
edilir. Bu bütçeler Maliye Vekaleti tarafından 34 üncü madde mucibince Büyük
Millet Meclisine takdim olunur.


Madde 117 - Mülhak bütçelerin müdürü umumileri, mensup oldukları
Vekalete izafeten ikinci derece amiri ita sıfatiyle muamele ifa ederler.


Madde 118 - Mülhak ve hususi bütçelerin hesabat ve muamelati, hususi
kanunlarında muharrer kuyut mahfuz kalmak üzere, bu kanun ahkamına tabidir.


Madde 119 - İdarei hususiye ve belediye muhasipleri hesabatını,
haklarındaki kararın tebliği tarihinden itibaren bir ay zarfında gerek alaka-
darın ve gerek idarenin müracaatı üzerine derecei saniyede tetkik ve hükme
raptetmek Divanı Muhasebata aittir.

ON ÜÇÜNCÜ FASIL
Muhasip hesaplarının tanzim ve Divanı Muhasebata itası


Madde 120 - Her muhasip hesabını seneden seneye Divanı Muhasebata vermeğe
mecburdur. Bir senei maliyenin intihasından evvel infisal eden muhasip, halefi
tarafından sene nihayetinde Divana verilmek üzere, hesabını halefine devreder.


Madde 121 - Vefat eden veya halefine hesap itasından imtina eyliyen
muhasibin hesabı, Maliye Vekaletince tayin olunacak bir heyet marifetiyle,
halefine devrolunur.


Madde 122 - Muhasipler bir senei maliyeye ait idare hesaplarını evrak ve
vesaikıyle beraber, o senenin hitamından yedi ay nihayetine kadar, Divanı
Muhasebata vermekle mükelleftirler. Bu müddet zarfında hesap vermiyen muhasip,
Divanı Muhasebatça tahsisatiyle beraber maaşının nısfına kadar bir cezayi
nakdi ile tecziye olunur. Muhasip, tayin edilecek müddet zarfında yine hesap
itasından veya evrakı müsbite ibrazından imtina ettiği halde Divanı Muhaseba-
tın iş'arı üzerine Vekaleti aidesince memuriyetinden ihraç olunarak bu hesap
maddei sabıka mucibince halefi tarafından verilir.

Madde 123 - Nakit muhasipleri tarafından Divanı Muhasebata ita edilecek
idare hesabı aşağıdaki mevat ve cetvelleri ihtiva eder:

A) Sene iptidasına müdevver mevcut ile o sene zarfında vukubulan
bilümum makbuzat ve metfuat ve ertesi seneye devrolunan mevcut,
B) Varidatın sene iptidasına müdevver bakayasiyle o sene zarfındaki
tahakkukat ve tahsilatı ve gelecek seneye müdevver bakayanın miktarı,
C) Her daire bütçesinden bir sene zarfında alınan tediye emirleriyle
bunlara müsteniden vukubulan tediyat,
Ç) Gelecek sene iptidasına müdevver ve senei maliyede mütehakkık eşhas
zimemi ile avans bakıyelerinin müfredatı,
D) Tadiye emirlerine müsteniden tesviye olunup şayanı kabul bulunmama-
sından naşi hesabı mahsusuna naklolunan sarfiyat müfredatı.
Cetveller bütçeye mütaallik hesabatta bütçeye mütenazır bulunmak ve
izahatı lazıme ve evrakı müsbiteleriyle birlikte tevdi edilmek meşruttur.
Bakaya, müfredatına göre, esbabı mucibe ve vesaikıyle irae ve izah olunur.
Merkez ve mülhak bütçelerin nakit muhasipleriyle rüsumat ve posta telgraf gibi
müstakil teşkilatı mevcut dairelerin muhasebe müdürleri bir senelik bütçe
tahakkukat ve tediyatını mübeyyin olmak üzere fasıl ve madde itibariyle
ayrıca bir cetvel ilave ve itasiyle mükelleftirler.


Madde 124 - Ayniyat muhasiplerinin idare hesabatı :
A) Geçen seneden müdevver mevcut ile senei haliye zarfındaki ithalatı,
B) Senei maliye zatındaki ihracat ile gelecek seneye müdevrer mevcudatı,
C) Senesi zarfındaki tahavvülat ve tagayyürat,
D) Zayiatı ve fire miktarını,
H) Tadat neticesi noksan veya ziyade miktarlarını mübeyyin cetveller
ile sair malümatı ihtiva eder.
Bu cetveller izahat ve evrakı müsbiteleriyle birlikte Divanı Muhasebata
verilir.
ON DÖRDÜNCÜ FASIL
Müteferrik mevat


Madde 125 - Bir muhasibin Divanı Muhasebatça rüyet olunan hesabı meyanın-
da cürüm teşkil eden bir fiile temas ettiği görüldüğü takdirde hesabın bu
kısmı tefrik edilerek hukuku umumiye cihetinden takip olunmak üzere dairesine
tevdi kılınır. Mahkemece verilen hüküm, Divanın hesap cihetinden tetkikat ve
hükmüne mani değildir.
Zimmetler, vukuu tarihinden ve tazminler Divanca hükmedildiği tarihten
itibaren faize tabidir.


Madde 126 - Bir muhasip hakkında Divanı Muhasebattan veya diğer bir
mahkemeden sadır olan zimmet ilamı kefalet miktariyle mukayyet olmak üzere
kefile de saridir. Muhasiplerin hesabatı Divanı Muhasebata tevdi tarihinden
itibaren iki sene zarfında rüyet edilmediği takdirde hükmen musaddak addolunur.


Madde 127 - Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebatın
masarifi bu kanun dairesinde tahakkuk ettirilerek tediye olunur. Maliye Veka-
leti ile Divanı Muhasebatın bunlar üzerinde bir güna tetkik hakları yoktur.
Umumi bütçenin tanzimi sırasında idare amirleri bu bütçelere ait erkamı
Maliye Vekaletine bildirir. Her sene nihayetinde tanzim edilecek hesabı kati
cetvelerinin bir nüshası Hazine hesabı umumisine tihal olunmak üzere Maliye
Vekaletine gönderilir.

Madde 128 - Büyük Millet Meclisi, Riyaseticumhur ve Divanı Muhasebat
bütçelerindeki muhassasat, idare amirlerinden biriyle Meclis Muhasibi tarafın-
dan müşterek imzalı makbuz mukabilinde Hazineden verilir.

Madde 129 ila 132 - (Mülga: 20/8/1993-KHK-516/20-c md.)

Madde 133 - Esbabı mücbire ve zaruriye dolayısiyle takip ve tahsiline
mahal veya imkan görülemiyen zimmetlerin terkini mali müşavere encümeninin
mütalaası alındıktan sonra Büyük Millet Meclisine arzolunur.

Madde 134 - Devairi merkeziye muhasebe müdürleriyle maiyeti ve umumi
nakit muhasipleri ve kaza malmüdürleri, Muhasebei Umumiye Müdiriyeti
Umumiyesinin inhasiyle Maliye Vekili tarafından ve ayniyat muhasipleri dahi
daireleri tarafından tayin olunur.

Madde 135 - İnşaata mütaallik bir mukavelenin tatbikı sırasında tadil zaru-
reti hasıl olduğu ve binnetice imalat veya levazımın tezyit veya tenkisi icap
ettiği takdirde mütaahhit taahhüdün mecmuuna nazaran yüzde yirmi nispetindeki
tadilatı aynı şerait dahilinde ifaya mecburdur. Bu takdirde yapılan fazla işin
bedeli, ayrıca ilave ve noksanının bedeli tenzil olunur. Bu nispetler fevkında
olan tadilat için usulü dairesinde yeniden mukavele akdolunmak lazımdır.


Madde 136 - 137 - (Mülga: 8/1/1943-4353/40 md.)

Madde 138 - Divana tevdi edilecek tahsis evrakiyle ita emirleri ve
varidat ve muamelatı nakdiyeye mütaallik bilümum evrakı müsbite Divanda
hıfzolunur. Bunların muhafaza müddetleriyle sureti imhaları Divanın mütalaası
alınarak Hükümetçe tanzim olunacak nizamname ile tayin olunur (1).

Madde 139 - Bu kanunun ahkamı dairesinde hesap kayıtlarının tesisiyle
muamelatın tatbikı hakkında talimatname tanzimine ve bu kanunda mezkür olup
hesap usullerine ait bulunan esasların kısmen veya tamamen zaman ve mahalli
tatbikının tayinine Maliye Vekili salahiyettardır. Ancak bu hususta Divanı
Muhasebatın mütalaası alınmak muktazidir.

Madde 140 - 14 Şubat 1327 tarihli muaddel Usulü Muhasebei Umumiye Kanunu
muvakatiyle müzeyyelatı ve bu kanuna muhalif olan ahkam mülgadır.

(1) 8/6/1949 tarih ve 5434 sayılı Kanunun 135. maddesinin 6. bendi gereğin-
ce; bu maddenin T.C.Emekli Sandığı Kanununa aykırı hükümleri yürürlükten
kaldırılmıştır.

Ek Madde 1 - (18/6/1934 - 2518 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde haline getirilmiştir.)
1050 numaralı Muhasebei Umumiye Kanununun 50 nci maddesinin ikinci fıkra-
sı ile 51 ve 52 nci maddeleri hükümleri ve 48 inci madde ile mevzu istisnalar
haricinde Devlet namına her hangi bir taahhüde girişilmeden evvel tahakkuk
memurları seneleri bütçesinde kendi daire ve kıt'ası için ayrılmış tahsisat
mevcut ve kifayet edecek miktarda olup olmadığını tetkik ve amiri itaya
tahriren bildirmeğe ve amiri italar da bunu aramağa mecburdurlar. Kafi
derecede tahsisat temin edilmedikçe taahhüt evrakı tanzim olunamaz ve mukave-
leye girişilemez.


Ek Madde 2 - (18/6/1934 - 2518 sayılı ek kanunun 2 nci maddesi hükmü
olup, ek madde haline getirilmiştir.)
Tahsisat mevcut olmadığının birinci madde mucibince amiri itaya tahriren
bildirilmemesi veya tahsisat yok iken mevcutmuş gibi gösterilmesi sebebiyle
her hangi bir taahhüde girişilmesi halinde tahakkuk memurları doğrudan
doğruya Hazineye karşı şahsen mesul tutulurlar. Tahsisat olmadığı amiri itaya
tahriren bildirilmesine rağmen veya amiri itaca tahsisat olup olmadığının
araştırılmasına lüzum görülmeden girişilen taahhütlerden doğan şahsi mesuliyet
amiri itaya racidir. Bu suretle tahsisat harici yapılan taahhüdat neticesinde
tediye vukubulmuş ise kanunen muhasibi mesule teveccüh eden masuliyette amiri
ita ve tahakkuk memurları da müşterektirler (1).
Birinci fıkradaki tahakkuk memurlariyle ikinci derece amiri itaların ve
muhasiplerin tahsisat haricindeki taahhüt ve tediyelerinden dolayı tazmin ile
mesuliyetlerine Divanı Muhasebatça hükmolunur. Tahsisat harici taahhüt birinci
derece amiri itanın tahriri emrine müstenit ise keyfiyet Divanı Muhasebatça üç
aylık raporlarla Büyük Millet Meclisine arzolunur.


Ek Madde 3 - (17/1/1938 - 3325 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Mukavelenamelari mucibince imtiyazlı şirketlerle muteahhidlerden teftiş
mukabili alınan mebaliğin bütçe haricinde sarfı ve kadroda gösterilmeksizin bu
kabil şirket ve müteahhidler nezdinde komiser veya fen memuru istihdamı caiz
değildir. Ancak yeni akdolunan mukavelat dolayısile bir mali sene zarfında işe
başlayan şirket ve müteahhidlerden teftiş mukabili alınacak mebaliğ bir
taraftan varidat bütçesindeki tertibi mahsusuna irad kayıd diğer taraftan bu
mebaliği tecavüz etmemek üzere icra Vekilleri Heyetİnce tasdik olunacak kadro
dairesinde komiser veya fen memuru bittayin ücretleri mensub oldukları daire
bütçesinin müstahdemini daime tertiblerine tahsisat olarak ilave ve tesviye
olunur. Bunlardan müteakib mali sene bütçesinin tanziminden evvel tayin
olunanların o sene kadrolarına ve bütçesinin tanziminden sonra tayin
olunanların ikinci müteakib sene kadrolarına ithali mecburidir.
________________________

(1) Bu fıkrada sözü edilen 1 inci madde, 18/6/1934 tarih ve 2518 sayılı
Kanunun 1 inci maddesi hükmü olup, teselsül sebebiyle ek maddeye çevrilmiş
ve "Ek Madde 1" olarak numaralandırılmıştır.

Ek Madde 4 - (17/1/1938-3325 sayılı ek Kanunun 2 nci maddesi hükmü olup,
ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Varidat bütçesinde nazım varidat unvanı altında bir kısım açılmıştır.
Bu kısma Maliye Vekaletince hususi kanunları mucibince diğer Devlet daireleri
nam ve hesabına cibayet edilip bu dairelere verilecek varidat kaydolunur.
Nazım varidat hesabında kayıdlı varidat Maliye Vekaleti masraf bütçesinde
açılmış olan hususi fasıldan alakadar dairelere tediye edilir.

Ek Madde 5 - (17/1/1938-3325 sayılı ek Kanunun 3 üncü maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Daire bütçelerinde seferberlik adile birer rakamsız fasıl açılır. Bu fasıl-
lara seferberlik hizmetleri için icab eden tahsisat İcra Vekilleri Heyeti kara-
rile diğer fasıllardan münakale yapılmak suretile temin olunur. Bu maddenin
hükmü mülhak bütçelere de şamildir.

Ek Madde 6 - (16/7/1956 - 6813 sayılı ek Kanunun 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Ziraat Vekaleti bütçesinin "zirai mücadele umumi masrafları", "kimyevi
madde ecza ve ilaçlar" ve "ziraat işleri muvakkat memuriyet harcırahı" tertip-
lerine konulan tahsisatın yetmemesi ve derhal munzam tahsisat istihsali kabil
olamaması halinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin ilk toplantısını takibeden
10 gün içinde tetkikına sunulmak ve bu tertiplerdeki tahsisatın birer mislini
geçmemek ve karşılığı gösterilmek şartiyle tahsisat kaydetmeye İcra Vekilleri
Heyeti salahiyetlidir.


Ek Madde 7 - (16/7/1981-2493 sayılı ek Kanunun Ek 1 inci maddesi hükmü
olup, ek madde olarak numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bütçe uygulaması ile ilgili olarak diğer kanunlarda bütçe yılı veya mali
yıl için Mart ayının birinci gününden başlayıp Şubat ayının sonuncu günü
bitmek üzere tespit edilmiş dönemler takvim yılı olarak değiştirilmiştir.
Fonların Ödenek ve Gelirleri

Ek Madde 8 - (Ek: 1/8/1996-4160/1md)
Kanun, kanun hükmünde kararname, yönetmelik ve diğer mevzuatla kurulmuş olan
fonların her türlü gelirleri Hazine adına açılan bir müşterek fon hesabında top-
lanır.
Yılları bütçe kanunları ile hangi fonların bütçe kapsamına dahil edileceği
belli edilir. Bütçe kapsamı içine alınan fonlar hizmetlerini bütçenin (A) cetve-
line konulan ödeneklerle yerine getirirler. Bunların gelirleri genel bütçe ge-
liri olarak (B) cetveline gelir kaydedilir. Ancak bu gelirlerden kredi ana
para geri dönüşleri, kredi faizleri, borçlanma ve satış hasılatı ile üniversite
araştırma fonlarının döner sermayeden aldıkları paylar bütçenin (B) işaretli
cetveline gelir kaydedilmeden doğrudan müşterek fon hesabından ilgili fonun gi-
der hesabına aktarılır.
Kapsam dışında bırakılan fonların gelirleri ve harcamaları bütçe ile iliş-
kilendirilmez. Ancak, bunların müşterek fon hesabında toplanan gelirlerinden
Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanın birlikte tekli-
fi üzerine Başbakanın onayı ile belirlenecek oran ve miktarlarda kesinti ya-
pılarak genel bütçeye gelir kaydedilebilir.
Tüm fonlar hizmet ve harcamalarını kendi mevzuatlarında yer alan esas ve
usullere göre yürütürler.
Fon gelirlerinin tahsili, takibi, gelir kaydı, muhasebeleştirilmesi ve
denetimine ilişkin süre, esas ve usuller Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşar-
lığınca müştereken tespit edilir.
Kanun ve kanun hükmünde kararname ile kurulanlar hariç olmak üzere, hiz-
met alanı kalmayan fonlar Maliye Bakanı ve Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu
Bakanın müşterek teklifi ve Başbakan onayı ile tasfiye edilebilir. Bunların
tasfiyesine ilişkin her türlü düzenlemeleri yapmaya Maliye Bakanı ile Hazine
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan yetkilidir.

Döner Sermaye Gelirleri

Ek Madde 9 - (Ek: 1/8/1996-4160/1 md.)
Genel bütçeye dahil dairelere ve katma bütçeli idarelere bağlı döner ser-
mayeli işletmelerin (iş yurtları ve benzeri kuruluşlar dahil) aylık gayrisafi
hasılatının % 10'u (genel ve katma bütçeli daire ve idarelere bağlı hastane-
lerin döner sermayeli işletmeleri için % 9'u) en geç ertesi ayın 20'sine kadar
genel bütçeye irat kaydedilmek üzere ilgili saymanlıklara yatırılır. Zorunlu
hallerde Maliye Bakanlığınca ek süre verilebilir.
Bu şekilde hesaplanan tutarın % 30'una kadar olan kısmının hasılatın ta-
hakkukunda, kalan kısmının da tahsilinde ödettirilmesine Maliye Bakanı yetki-
lidir.
Yıl sonu karları ile aylık gayrisafi hasılat üzerinden genel bütçeye akta-
rılacak miktarlar zamanında yatırılmadığı takdirde, 6183 sayılı Kanundaki usul-
lere göre, yıllık % 12 zamlı olarak tahsil edilir. Hesaplanan zam, döner ser-
mayelerin ita amiri ve saymanlarından yarı yarıya alınır. Ancak, Maliye Ba-
kanlığınca verilmiş ek süreler için zam uygulanmaz.
Genel bütçeye dahil dairelere ve katma bütçeli idarelere bağlı döner ser-
mayeli işletmelerden gerekli görülenlerin birleştirilmesine, devredilmesine ve
tasfiye edilmesine Maliye Bakanı yetkilidir.
Döner sermayeli işletmelerin aylık gayrisafi hasılatından irat kaydedile-
cek oranı % 30'a kadar yükseltmeye Maliye Bakanı yetkilidir.
Genel bütçeye dahil dairelerin ve katma bütçeli idarelerin, özel kanun-
larında bu Kanuna tabi olmayacağı belirtilen döner sermaye işletmeleri hak-
kında da bu madde hükümleri uygulanır.

Ek Madde 10 - (Ek: 1/8/1996-4160/1 md.)
İlgili yıl bütçe kanunları ile çeşitli kanunlarla genel bütçe gelirlerinden
kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılması öngörülen paraların kanuni oran ve mik-
tarları o mali yıl için yeniden belirlenebilir.

Ek Madde 11 - (Ek:1/8/1996-4160/1 md.)
Baraj, liman, havalimanı, enerji santralı, tesis gibi taşınmaz mal ve sair
varlıklar kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının gayrisafi hasılatlarından, bu
kullanım karşılığı olarak belirli bir oran dahilinde bir bedel tahsil edilerek
genel bütçeye irat kaydedilebilir.
Hangi kurum ve kuruluşlardan ne oranda pay alınacağı her yıl bütçe kanun-
ları ile tespit edilir.
Bu payların takip, tahsil ve denetimine ilişkin esas ve usulleri belirle-
meye Maliye Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı yetkilidir.

Geçici Maddeler


Geçici Madde 1 - Bu kanunun 48 ve 92 nci maddeleri hükmü 1928 senesi
Haziran'ından itibaren mer'idir.


Geçici Madde 2 - 1927 senei maliye bütçesinin vilayat memurin maaşat ve
tahsisatı fevkaladesinden yapılacak tasarrufat karşılık ittihaz edilerek senei
mezküre muhasebei umumiye kadrosunda muharrer maaş nispetleri dairesinde merkez
teşkilatının tevsiine Maliye Vekili mezundur.
Divanı Muhasebatın kablessarf vizesinden müstesna sarfiyatı mukannene cet-
veli:

1 - Memurin maaşat ve muhassasatı,
2 - Müstahdemini daime ücuratı,
3 - Muhassasatı zatiye maaşatı,
4 - Düyunu Umumiye itfa ve faiz bedelleri,
5 - Mahkeme harçları,
6 - Mukannen aidatı bey'iye,
7 - Nispeti kanunla muayyen aidat ve ikramiyeler,
8 - İki dairei resmiye arasında veya Hazineye mütaallik irat ve masraf
suretiyle yapılan sarfiyat,
9 - Vergi, resim ve sair namlarla resmi daireler namına yapılan tevkifat,
10 - Divanı Muhasebatça müseccel mukavelenamelere müsteniden vuku bulacak
bedelatı icare tediyatı,
11 - Sınai ve ticari müesseseler ve imalathanelerin mütedavil sermayeden
vuku bulan sarfiyatı,
12 - Reddiyat.

Geçici Madde 3 - (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)

1982 Mali Yılı 1 Mart 1982 tarihinde başlayıp 31 Aralık 1982 tarihinde
biter.

Geçici Madde 4 - (Ek: 16/7/1981 - 2493/3 md.)

Bu Kanunun uygulaması ile ilgili olarak geçiş döneminde gerekli düzen-
lemeleri yapmaya ve tedbirleri almaya Maliye Bakanı yetkilidir.


Madde 141 - Bu kanun 1927 senesi Haziran iptidasından itibaren mer'idir.


Madde 142 - Bu kanunun icrasına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

26/5/1927 TARİH VE 1050 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:
1/8/1996 tarihli ve 4160 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Bu Kanunun 1 inci maddesi ile 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununa
eklenen ek 11 inci madde gereğince; baraj, liman, havalimanı, enerji santra-
lı, tesis gibi taşınmaz mal ve sair varlıkları kullanan kamu kurum ve kuruluş-
ların gayrisafi hasılatlarından, bu kullanıma karşılık olmak üzere 1996 Mali
Yılında hangi kurum ve kuruluşlardan ne oranda pay alınacağının tespitine Ma-
liye Bakanı yetkilidir.

1050 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE

Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın

Yürürlükten Kaldırılan Kanun
veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
-------------------------------------------- -------- ------ -------
27/1/1930 tarih ve 1552 sayılı kanun 9/6/1936 3010 2
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Kanunun 136 ve
137. maddeleri 8/1/1943 4353 40
21/7/1937 tarih ve 1856 sayılı Kanun ile
9/7/1932 tarih ve 2069 sayılı Kanun 16/6/1947 5077 1
26/5/1927 tarih ve 1050 sayılı Muhasebei
Umumiye Kanununun:
-109. maddesinin H fıkrası 23/3/1950 5635 1
-43. maddesi 27/2/1951 5746 1
-32. maddesi 15/2/1979 KHK 24 2
1050 sayılı Kanunun 32 nci Mad. 26/10/1988 3483 2
1050 sayılı Kanunun 129,130,131,132 nci
maddeleri 20/8/1993 KHK-516 20/c

1050 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
------- ------------------------------------------ ------------
1552 - 4/2/1930
1856 - 30/7/1931
2069 - 17/7/1932
2518 - 25/6/1934
2586 - 18/11/1934
2875 - 4/1/1936
3010 - 15/6/1936
3321 - 21/1/1938
3325 - 1/6/1938
4353 - 18/1/1943
4669 - 25/9/1944
4698 - 1/6/1945
5077 - 20/6/1947
5209 - 31/5/1948
5419 1,2 ve 3 üncü maddeleriyle geçici 1 inci ve 6 ncı
maddeleri 8/6/1949

Diğer Hükümleri 1/1/1950

5434 - 1/1/1950
5635 - 29/3/1950
5746 - 1/3/1951
6246 - 18/2/1954
6537 - 25/4/1955
6813 - 24/7/1956
204 - 28/2/1963
1891 - 4/5/1975
KHK-17 - 11/12/1978
KHK-24 - 1/3/1939
2493 - 18/7/1981
3483 - 5/11/1988
KHK-516 - 16/9/1993
4160 Ek 8 ve Ek 9 uncu maddeleri 19/7/1996
Diğer Hükümleri 05/08/1996

Read More......

TEVHİDİ TEDRİSAT KANUNU

TEVHİDİ TEDRİSAT KANUNU
Kanun Numarası : 430
Kabul Tarihi : 3/3/1340
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 6/3/1340 Sayı: 63
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 5 Sayfa: 322
Madde 1 - Türkiye dahilindeki bütün müessesatı ilmiye ve tedrisiye Maarif Vekaletine merbuttur.
Madde 2 - Şer'iye ve Evkaf Vekaleti veyahut hususi vakıflar tarafından idare olunan bilcümle medrese ve mektepler Maarif Vekaletine devir ve raptedilmiştir.
Madde 3 - Şer'iye ve Evkaf Vekaleti bütçesinde mekatip ve medarise tahsis olunan mebaliğ Maarif bütçesine nakledilecektir.
Madde 4 - Maarif Vekaleti yüksek diniyat mütehassısları yetiştirilmek üzere Darülfünunda bir İlahiyat Fakültesi tesis ve imamet ve hitabet gibi hidematı diniyenin ifası vazifesiyle mükellef memurların yetişmesi için de aynı mektepler küşat edecektir.
Madde 5 - Bu kanunun neşri tarihinden itibaren terbiye ve tedrisatı umumiye ile müştegil olup şimdiye kadar Müdafaai Milliyeye merbut olan askeri rüşti ve idadilerle Sıhhiye Vekaletine merbut olan darüleytamlar, bütçeleri ve heyeti talimiyeleri ile beraber Maarif Vekaletine raptolunmuştur. Mezkür rüşti ve idadilerde bulunan heyeti talimiyelerin ciheti irtibatları atiyen ait olduğu Vekaletler arasında tahvil ve tanzim edilecek ve o zamana kadar orduya mensup olan muallimler orduya nispetlerini muhafaza edecektir.
(Ek: 22/4/1341 - 637/1 md.) Mektebi Harbiyeden menşe teşkil eden askeri liseler bütçe ve kadrolariyle Müdafaai Milliye Vekaletine devrolunmuştur.
Madde 6 - İşbu kanun tarihi neşrinden muteberdir.
Madde 7 - İşbu kanunun icrayı ahkamına İcra Vekilleri Heyeti memurdur.

Read More......

TÜRK VATANDAŞLIK KANUNU

TÜRK VATANDAŞLIK KANUNU
Kanun Numarasi: 403 Kabul Tarihi :11/2/1964Yayimlandigi R.Gazete: Tarih: 22/2/1964 Sayi: 11638BIRINCI BOLUMTurk Vatandasliginin KazanilmasiI-Kanun yolu ile kazanma1.Nesep ileA)DogumMadde 1- (Degisik: 13/2/1981-2383/1 md.)Turkiye icinde veya disinda Turk babadan olan ya da Turk anadan dogancocuklar dogumlarindan baslayarak Turk vatandasidirlar.B) Hal degisikligiMadde 2- Yabanci anadan evlilik disinda dogan cocuka) Nesebinin tashihi,b) Babaligin hukumle tahakkuk etmesi,c) Tanima,yollarindan biriyle bir Turk vatandasina nesep bagi ile baglanirsa,dogumundan baslayarak Turk vatandasi olur.C) Evlat edinmeMadde 3- Evlat edinme evlatligin vatandasligina tesir etmez. Ancak, kucukolan evlatlik, vatansiz olur veya anasi babasi bulunmaz veyahut neredeoldugu bilinmezse bir Turk tarafindan evlatliga alinmakla Turk vatandasiolur.2. Dogum yeri ileMadde 4- Turkiye'de dogan ve vatandasligini ana ve babasindan dogumlakazanamayan cocuklar dogumlarinan baslayarak Turk vatandasidirlar.Turkiye'de bulunmus cocuklar, aksi sabit olmadikca, Turkiye'de dogmussayilirlar.3. Evlenme ileMadde 5- Bir Turkle evlenen yabanci kadin Turk vatandasligina gecmekistedigini 42 inci maddede gosterilen sekilde bildirdigi veya vatansizbulundugu veyahut evlenmekle eski vatandasligini kaybettigi takdirde Turkvatandasligini kendiliginden kazanir. Evlenmemin butlanina karar verilmesihalinde akitte husnuniyetli olan kadin, Turk vatandasligini muhafaza eder.Butlanina karar verilmis evlenmeden olan cocuklar, ana veya babalarihusnuniyetli olmasalar dahi Turk vatandasligini muhafaza ederler.II- Yetkili makam karari ile kazanma1. Vatandasliga alinma cesitleri ve ikametA) Genel olarak vatandasliga alinma:Madde 6- Asagidaki sartlari tasiyan yabancilar Bakanlar Kurulu karari ileTurk Vatandasligina alinabilirler.Vatandasliga alinmasini isteyen kisi,a) Kendi milli kanununa, vatansiz ise Turk Kanununa gore resit olmalidir.b) Muracaat tarihinden geriye dogru Turkiye'de 5 yil ikamet etmis olmalidir.c) Turkiye'de yerlesmeye karar verdigini davranisi ile teyit etmis olmalidirc) Iyi ahlak sahibi olmalidird) Genel saglik bakimindan tehlike teskil eden hastaligi bulunmamalidir.e) Ieteri kadar Turkce konusabilmelidir.f) Turkiye'de kendisinin ve gecimi ile yukumlu oldugu kimselerin geciminisaglayacak gelire veya mesleke sahip olmalidir.B) Istisnai vatandasliga alinma:Madde 7- Asagidaki hallerde 6 inci maddenin (b) ve (c) bentlerindeki sartlararanmaksizin yabancilar, istekleri uzerine, Iscisleri Bakanliginin teklifive Bakanlar Kurulu karariyle Turk vatandasligina alinabilirler.a) Turk vatandasligini herhangi bir sekilde kaybetmis olanlarin sonradandogmus resit cocuklari,b) Bir Turk vatandasi ile evli olanlarla, bunlarin resit cocuklari,c) Turk soyundan olanlarla, esleri ve resit cocuklaric) Bir Turk vatandasi ile evlenme karariyle Turkiye'de yerlesmis olanlar,d) Turkiye'ye sanayi tesisleri getiren sosyal, ekonomik alanlarda veyabilim, teknik veyahut sanat alanlarinda olaganustu hizmeti gecmis veyahizmeti gececegi dusunulen kimseler,e) Vatandasliga alinmasi Bakanlar Kurulunca zaruri gorulenler.C) Yeniden vatandasliga alinma:Madde 8- Bu kanuna gore Turk vatandasligini kaybetmis olanlari, BakanlarKurulu ikamet sarti aranmaksizin yeniden vatandasliga alabilir. 35 incimadde hukmu saklidir.D) Yabancinin ikameti:Madde 9- Bir yabanci icin ikamet Turk kaununlarina uygun olarak Turkiye'deoturmaktir. Yabancinin, toplami alti ayi gecmemek sartiyle Turkiye disindabulunmasi ikamet suresini kesmez. Ancak Turkiye disinda gecirdigi zamanikamet suresinden sayilmaz.2. Bakanlar Kurulu kararinin hukmu ve vatandasliga alinmada usul 20/4/1989tarihli ve 3540 sayili Kanunun 1 inci maddesi ile bu Kanunun 10 ve 11 incimaddelerinin ortak basligi degistirilmis ve metne islenmistir.A) Bakanlar Kurulu kararinin hukmuMadde 10- (Degisik: 20/4/1989 -3540/1 md.) Sartsiz olarak vatandasligaalinma Bakanlar Kurulu karari tarihinden itibaren hukum ifade eder.Bakanlar Kurulunca bir sarta bagli olarak vatandasliga alinmasina kararverilenler icin vatandasliga alinma karari, bu sartin yerine getirildigininIcisleri Bakanliginca tespit ediligi tarihten itibaren hukum ifade eder.Iki yil icerisinde sartlarin yerine getirilmemis olmasi halinde IcisleriBakanliginin teklifi uzerine vatandasliga alinma karari Bakanlar Kurluncaiptal edilir.B) Vatandasliga alinmada usulMadde 11- (Degisik: 20/4/1989- 3540 /2 md.) Turk vatandasligina alinmabasvurusu ilgilinin oturdugu yerin en buyuk mulki idare amirine, yabanciulkelerde Turk konsolosluklarina bir dilekce ile yapilir.Bu makamlarca hazirlattirilacak dosya, geregi yapilmak uzereIcisleri Bakanligina gonderilir.Vatandasliga alinma dileginde bulunan kisi hakkinda, bu Kanununuygulanmasina iliskin yonetmelikle tespit edilecek esaslara gore sorusturmayapilarak gerekli sartlarin bulunup bulunmadigi arastirilir. Durumlari uygungorulenlerin vatandasliga kabulu icin Basbakanliga teklifte bulunulur; uygungorulmeyenlerin basvurulari, Icisleri Bakanliginca reddedilir.III- Secme hakki ile kazanma1. Turk vatandasligini kaybeden kucuklerMadde 12- Asagidaki kisiler, Turk Medeni Kanununa gore resit olmalarindanbaslayarak bir yil icinde Turk vatandasligini secebilirler:a) (Mulga: 13/2/1981-2383/11 md.)b) 30 ve 37 inci maddeler geregince, analarina bagli olarak Turkvatandasligini kaybeden kucuklerc) 32 ve 36 inci maddeler geregince ana veya babalarina bagli olarak Turkvatanasligini kaybeden kucukler.2. Evlenme ile Turk vatandasligini kaybeden kadinMadde 13- 19 uncu madde uyarinca evlenme ile Turk vatandasligindan ayrilankadin bu evliligin sona ermesinden baslayarak uc yil icinde Turkvatandasligina donebilir.IV- Vatandasligi kazanmanin sonuclari1. Evlenmede cocuklarMadde 14- Evlenme ile Turk vatandasligini kaznaan kadinin, bu evlenmedenonceki kucuk cocuklari,a) Babanin olmus bulunmasi,b) Babanin belli olmamasi,c) Babanin vatansiz bulunmasic) Cocugun vatansiz olmasid) Velayetin anada bulunmasiHallerinde, analarina bagli olarak Turk vatandasi olurlar.Su kadar ki (a) ve (d) bentlerinin uygulanmasinda 16 inci maddedeki sartlararanir.2. Vatandasliga alinmaMadde 15- Vatandasliga alinma esin vatandasligina tesir etmez, ancak,vatansiz kadin, kocasina bagli olarak Turk vatandasi olur.B) Cocuklar;Madde 16- Kucuk cocuklar Turk vatandasligina alinan babalarina bagli olarakTurk vatandasi olurlar:.a) Babanin olmus bulunmasib) Babanin belli olmamasi,c) Babanin vatansiz olmasic) Cocugun vatansiz olmasid) Velayetin anada bulunmasiHallerinde cocugun milli kanunu engel olmadigi takdirde analarina bagliolarak Turk vatandasi olurlar.3. Secme hakki ile kazanmaA) Turk vatandasligini secen kisinin esi ve cocuklari:Madde 17- Bu kanunun, vatandasligi kazanmanin sonuclarini duzenleyen 15 ve16inci maddeleri 12 inci madde uyarinca secme hakkini kullanarak Turkvatandasligina donen kisilerin esleri ve kucuk cocuklari hakkinda dauygulanir.B) Turk vatandasligini secen kadinin cocuklari:Madde 18- Evlenme ile Turk vatandasligindan ayrilan analarina bagli olarakTurk vatandasligini kaybeden kucuk cocuklar, kadinin 13 uncu madde uyarincasecme hakkini kullanarak Turk vatandasligina donmesi halinde, analarinabagli olarak Turk vatandasi olurlar.Kadina Turk vatandasligini kaybettiren evlenmeden olan kucuk cocuklari 16.maddenin ikinci fikrasinda belirtilen hallerde secme hakkini kullanananalarina bagli olarak Turk vatandasi olurlar.IKINCI BOLUMTurk Vatandasliginin KaybiI- Kanun yolu ile kayipMadde 19- Yabanci ile evlenen Turk kadini kocasinin milli kanunu evlenmesebebi ile kocanin vatandasligini kadina bahsettigi ve kadin kocasininvatandasligini sectigini 42 inci maddede gosterilen sekilde bildirdigitakdirde, Turk vatandasligini kaybeder.Kadin kocasinin vatandasligini belirli sartlarin gerceklesmesi ilekazaniyorsa; Turk vatandasligi o tarihte kaybedilir.II- Yetkili makam karari ile kayip1. Vatandasliktan cikma ve baska bir devlet vatandasligini kazanma izni Bualt baslik, 13/'/1981 tarih ve 2383 sayili Kanunun 10 uncu maddesiyledegistirilmis seklidir.A) Cikma sartlari:Madde 20- Turk vatandasligindan cikma, asagidaki sartlarla, BakanlarKurulunun iznine baglidir.a) Mumeyyiz ve resit olmak,b) (Degisik: 7/6/1995-4112 ile yururlukten kaldirilmistir.)c) (Degisik: 13/2/1981-2383/2 md.) Herhangi bir nedenle yabanci Devletvatandasligini kazanmis olmak veya baska bir Devlet vatandasliginikazanacagina iliskin inandirici belirtiler bulunmak.B) Muracaat makami:Madde 21- (Degisik: 13/21981-2383/3 md.) Turk vatandasligindan cikma veyabaska bir Devlet vatandasligini kazanma dilegi, Turkiye icinde ilgilininoturdugu yerin en buyuk mulkiye amirine, yurt disinda Turk konsoloslugunabir dilekce ile sunulur.Bu makamlarca tamamlanan evrak geregi yapilmak uzere Icisleri Bakanliginagonderilir.C) Cikma ve izin belgeleri:Madde 22- (Degisik: 13/2/1981-2383/4 md.) Vatandasliktan cikmak isteyen kisiayni zamanda baska bir Devlet vatandasi ise, cikma belgesi kendisine derhalverilir.Vatandasliktan cikmak isteyen kisi, baska bir Devlet vatandasi degil ise,Icisleri Bakanliginca kendisine bir izin belgesi, ilgili yabanci Devletvatandasligini kazandigini belirten belgeyi getirdiginde de cikma belgesiverilir.Baska bir Devlet vatandasligini kazanmak isteyen kisiye de BakanlarKurlulunca tespit edilen esaslara uygun olarak Icisleri Bakanliginca izinbelgesi verilebilir.Izin belgesi uc yil icinde gecerlidir. Izin belgesi alanlar bu sureicerisinde yetkili Turk makamlarina gerekli bilgi ve belgeleri vermekzorundadirlar.C) Cikma hukmu:Madde 23- (Degisik: 13/2/1981- 2383/5 md.) 22 inci madde uyarinca cikmabelgesinin verilmesi ile Turk vatandasligi kaybedilir.Kendilerine 22 inci maddenin ikinci ve ucuncu fikralarinda belirtilen izinbelgesi verilmis olanlardan ayni maddede gosterilen sure icerisinde yetkiliTurk makamlarina gerekli bilgi ve belgeleri vermemis olanlarin Turkvatandasligini kaybedip etmediklerine, Icisleri Bakanliginin teklifi uzerineBakanlar Kurulunca karar verilir.2. Vatandasliga alinmanin iptaliMadde 24- Vatandasliga alinma, ilgilinin yalan beyani veya onemli hususlarigizlemesi sonucu vukubulmus ise, vatandasliga alinma karari BakanlarKurulunca iptal edilir.Ilgilinin Turk vatandasligina alinmasindan baslayarak bes yil gectiktensonra iptal karari verilemez.3. Vatana baglilikla bagdasmayan eylemlerA)Kaybettirme:Madde 25- Asagidaki kisilerin Turk vatandasligini kaybettiklerine BakanlarKurulu tarafindan karar verilebilir.a) (Degisik:13/2/1981-2383 md.) Izin almaksisizn kendi istekleriyle yabancibir Devlet vatandasligini kazananlar.b) Yabanci bir Devletin, Turkiye'nin menfaatlerine uymayan herhangi birhizmetinde bulunup da Hukumetce bu gorevi birakmalari kendilerine yurtdisinda elcilik veya konsolosluklarimiz, yurt icinde ise mahalli mulkiyeamirleri tarafindan bildirilmesine ragmen uc aydan az olmamak uzereverilecek munasip bir sure icerisinde kendi istekleriyle birakmayanlar.c) Turkiye ile savas halinde bulunan bir Devletin her turlu hizmetinde kendiistekleriye Hukumetin izni olmaksizin calismaya devam edenler,d) Iurt disinda bulunup da muvazzaf askerlik gorevini yapmak veya Turkiye'desavas ilani uzerine yurt disinda bulunup da, yurt savunmasina katilmak icinyetkili kilinmis makamlar tarafindan usulen yapilacak cagriya mazeretsizolarak uc ay icinde icabet etmeyenler,e) Sevk sirasinda veya kitalarina katildiktan sonra yurt disina kacip dakanuni sure icinde donmeyenler,f) Silahli Kuvvetler mensuplari ile askerlik gorevini yapmakta olanlardangorev, izin, hava degisimi veya tedavi icin yurt disinda bulunup da suresibittigi halde mazeretsiz olarak uc ay icinde geri donmeyenler,g) Ietkili makam karari ile Turk vatandasligini kazandiktan sonra kesintisizolarak en az yedi yil Turkiye disinda oturan ve Turkiye ile ilgisini vebagliligini kesmedigine ve Turkvatandasligini muhafaza ettigine delalet edecek resmi temas ve islemleribulunmayanlar.(d),(e) ve (f) bendlerine gore karar verilebilmesi icin Milli SavunmaBakanliginin teklifi sarttir.(Ek bentler:13/2/1981-2383/6 md.): (4.6.92+R6.-21248 sayili ) yururluktenkaldirildi!B) CikmaMadde 26- (Degisik: 13/2/1981-2383/7 md.)Yurt disinda bulunup da Turkiye Cumhuriyetinin ic ve dis guvenligi ilekanunun suc saydigi sekilde iktisadi veya mali guvenligi aleyhindefaaliyette blunanan veya yurt icinde bu turk faaliyetlerde bulunup da her nesuretle olusa olsun yurt disina cikan ve hakkinda Turkiye'de bu nedenle kamudavasi acilmasina veya ceza kovusturmasina veya hukmun infazina olanakbulunmayan ve gelmesi icin yapilan duyuruya ragmen uc ay icinde, savas,Sikiyonetim ve olaganustu hallerde bir ay icinde yurda donmeyen Turkvatandasligini sonradan kazanmis kisiler Bakanlar Kurulu karari ilevatandasliktan cikarilabilir.Bu hukum, Turkiye savas halinde bulundugu zaman, dogumla Turk vatandasiolanlar hakkinda da uygulanabilir.III- Secme hakki ile kayip1.Turk vatandasligini kazanan cocuklarMadde 27- Asagidaki Turk vatandaslari resit olmlarindan basayarak iki yilicinde Turk vatandasligindan ayrilabilirler:a) (Degisik: 13/2/1981- 2383/8 md.) Analarina bagli olarak dogumla Turkvatandasi olduklari halde dogumla veya sonradan yabanci babalarininvatandasligini kazananlar,b) Evlatliga alinmakla Turk vatandasi olanlarc) Dogum yeri esasina gore Turk vatandasi olduklari halde, sonradan ana veyababasinin vatandasligini kazananlar,c) Herhangi bir sekilde Turk vatandasligini kazanmis olan ana veyababalarina bagli olarak Turk vatandasi olanlar.Iukaridaki hukumler geregince vatanasliktan ayrilma ilgiliyi vatansizkilacak ise, bu hak kullanilmaz.2. Evlenme ile Turk vatandasligini kazanan kadinMadde 28- 5 inci madde uyarinca evlenme ile Turk vatandasligini kazanankadinlar evliligin sona ermesinden baslayarak uc yil icinde evlenmeden oncesahip olduklari Devlet vatandasligini muhafaza ettikleri veya buvatandasliga donebildikleri takdirde Turk vatandasligindan ayrilabilirler.IV-Kaybin sonuclari1- Genel olarak yabanci muamelesiMadde 29- (11/2/1964 tarihli ve 403 sayili Turk Vatandasligi Kanunu'nun 29uncu maddesi 7/6/1995 tarihinde 4112 nolu kanun ile asagidaki sekildedegistirilmistir.)1. Yabanci muamelesi ve sakli tutulan haklar :Bu kanun geregince Turk Vatandasligini kaybeden kisiler, kayip tarihindenbaslayarak yabanci muamelesine tabi tutulur. Ancak dogumla TurkVatandasligini kazanmis olup da sonradan Bakanlar kurulundan cikma iznialmak suretiyle yabanci bir devlet vatandasligini kazanan kisiler vebunlarin kanuni mirascilari, Turkiye Cumhuriyetinin milli guvenlisi ve kamuduzenine iliskin hukumler sakli kalmak kaydiyla ulkede ikamet, seyahat,calisma, miras, tasinir ve tasinmaz mal iktisabi ile ferasi gibi konulardaTurk Vatandaslarina taninan haklardan aynen yararlanmaya devam ederler. 33ve 35inci maddeler hukumleri saklidir.2. Evlenmede cocuklarMadde 30- Yabanci ile evlenmek suretiyle 19 uncu madde geregince Turkvatandasligini kaybeden kadinin bu evlenmeden onceki kucuk cocuklari;a) Babanin olmus bulunmasi,b) Babanin belli olmamasic) Babanin vatansiz olmasihallerinde analarina bagli olarak Turk vatandasligini kaybederler. Bu fikrageregince Turk vatandasliginin kaybi, cocuk 15 yasindan buyuk ise, yazilimuvafakatine baglidir.Yukaridaki fikra geregince Turk vatandasliginin kaybi cocuklari vatansizkilacak ise, cocuklar Turk kalirlar.3- Vatandasliktan cikmaA) Es:Madde 31- Vatandasliktan cikma esin vatandasligina tesir etmez.B) Cocuklar:Madde 32- (Degisik birinci fikra: 13/2/1981-2383/9 md.)Turk vatandasligindan cikan babanin kucuk cocuklari,a) Ananin olmus bulunmasi,b) Ananin yabanci olmasic) Velayetin babada bulunmasihallerinde babalarina bagli olarak Turk vatandasligini kaybederler. AnaninTurk vatandasligindan cikmasi kucuk cocugun vatandasligina tesir etmez.Ancak vatandasliktan cikan ananin kucuk cocuklari,a) Babanin olmus bulunmasib) Babanin belli olmamasic) Babanin yabanci olmasic) Velayetin anada bulunmasihallerinde, analarina bagli olarak vatandasligin kaybi; cocuk, 15 yasindanbuyuk ise, cocuklar Turk kalir.4- Vatandasligin iptaliMadde 33- Iptal karari ilgili kisiye bagli olarak Turk vatandasi olmus es vecocuklar hakkinda da hukum ifade eder. Iptal kararinin hukumleri geriyeyurumez.Vatandasligi iptal edilenlerin mallarinin tasfiyesi ile kendilerinin sinirdisi edilmeleri luzumlu goruldugu takdirde bu husus iptal kararindabelirtilir. Bu gibiler en gec bir yil icinde Turkiye'deki mallarini tasfiyeederek ikametgah ve is merkezlerini yurt disina nakil ve memleketi terketmekzorundadir. Aksi halde, mallari Hazinece satilarak bedelleri nam vehesaplarina mili bir bankaya yatirilir ve kendileri de sinirdisi edilir. Bukisiler iptal karari aleyhine Danistay'a basvurduklari takdirde, mallarintasfiyesi ve sinirdisi islemleri dava sonuna birakilir.5- Kaybettirme ve cikarmaA) Genel olarak:Madde 34- Kaybettirme ve cikarma kararlari sahsidir.Ilgilinin es vecocuklarina tesir etmez.B) Cikarma:Madde 35- 26inci madde geregince vatandasliktan cikarilan kisilerinTurkiye'de bulunan mallari Hazinece tasfiye edilir. Ve bedelleri nam vehesaplarina mili bir bankaya yaitirilir. Bu kisiler cikarma karari aleyhineDanistay'a basvurdugu takdirde mallarin tasfiyesi dava sonuna birakilir. Bugibiler Turkiye'de yerlesmemek ve genel hukumlere tabi olmak sartiyleTurkiye'ye gelebilirler. Vatandasliktan cikarma kararinin ilgiliyetebliginden veya Resmi Gazete ile yayinlanmasindan once Turkiye'ye donenlerhakkinda vatandasliktan cikarma islemi durdurulur. Turk vatandasligindancikarilanlar hicbir sekilde yeniden Turk vatandasligini kazanamazlar.6.Secme hakki ile kayipA) Secme hakki ile Turk vatandasligindan ayrilan kisinin esi ve cocuklari:Madde 36- Bu kanunun vatandasliktan cikmanin sonuclarini duzenleyen 31 ve 32inci maddeleri, 27 inci madde uyarinca secme hakkini kullanarak Turkvatandasligindan ayrilan kisilerin esleri ve kucuk cocuklari hakkinda dauygulanir.B) Secme hakki ile Turk vatandasligindan ayrilan kadinin cocuklari:Madde 37- Evlenme ile Turk vatandasligina gecen analarina bagli olarak Turkvatandasligini kazanan kucuk cocuklar, kadinin 28 inci madde uyarinca secmehakkini kullanarak Turk vatandasligindan ayrilmasi halinde, analarina bagliolarak Turk vatandasligini kaybederler.Kadina Turk vatandasligini kazandiran evlenmeden olan kucuk cocuklari, 32inci maddenin 2 nci fikrasinda belirtilen sartlarla secme hakkini kullanananalarina bagli olarak Turk vatandasligini kaybederler.UCUNCU BOLUMTurk Vatandasliginin Ispati ve Yargi Yolu1- Turk vatandasliginin ispati1. Ispat sekliMadde 38- Turk vatandasliginin ispati herhangi bir sekle tabi degildir.Asagidaki resmi kayit ve belgelerle benzerleri, aksi sabit oluncaya kadarilginin Turk vatanasi olduguna karine teskil eder.a) Turkiye Cumhuriyeti nufus sicili kayitlarib) Nufus huviyet cuzdanlaric) Pasaport ve pasaport yerine gecen belgeler,c) Turk konsolosluklarinca verilen vatandaslik ilmuhaberleri2. Idari makamlar Madde 39- bIr kimsenin Turk vatandasi olup olmadigihakkinda Turk makamlarinca tereddude dusuldugu takdirde bu husus IcisleriBakanligindan sorulur.II-Yargi yolu1.DanistayMadde 40- Turk vatandasligi hakkinda idari makamlarca her ne sekilde olursaverilen kararlar aleyhine Danistaya vasvurulabilir.2. Danistay disi yargi organlari Madde 41- Danistay disinda herhangi birTurk yargi organi onunde bir kimsenin Turk vatandasi olup olmadigi iddiaedilir veya ilgili organ tarafindan tereddude dusulurse bu husus IcisleriBakanligindan sorulur. Icisleri Bakanligi en gec bir ay icinde kararinibildirir.Icisleri Bakanliginca verilen kararin davaya bakmakta olan mahkemecetaraflara tebliginden baslayarak bir ay icinde ilgililerce Danistayabasvurulmadigi takdirde Bakanlik karari kesinlesir. 2inci fikrada belirtilensekilde Danistaya basvurulursa, bakilmakta olan dava, karara kadardurdurulur. Sozu edilen fikra geregince yapilan muracaatlari Danistay uc ayicinde kesin olarak karara baglar.DORDUNCU BOLUMCesitli HukumlerI- Evlenmede vatandaslikla ilgili beyanMadde 42- 5 ve 19 uncu maddelerdeki beyanlar,a) Evlenme, evlendirmeye yetkili Turk makamlari onunde oldugu takdirde,evlenme sirasinda o makama,b) Evlenme, evlendirmeye tekili yabanci makamlar onunde yapildigi takdirdeevlenmeyi tescil ile gorevli Turk makamlarina, evlenme akdinden baslayarakbir aylik sure icinde, yazili olarak yapilir.Birinci fikraya uygun olarak yapilan beyani alan makam evlenmenin tescilineait muameleli evrak ile birlikte, bunu ilgili nufus memurluguna gonderir.II-Secme hakkini kullanma sekliMadde 43- 12, 13, 27 ve 28 inci maddeler uyarinca secme hakki IcisleriBakanligina gonderilmek uzere mahallin en buyuk mulkiye amirligine veyabanci memleketlerde de Turkiye elcilik veya konsolsoluklarina yazilibildirimde bulunmak suretiyle kullanilir.III-Madde hatalarin duzeltilmesi Madde 44- Bu kanuna gore alinan kararlardamaddi bir hata bulundugu sonradan anlasilirsa bu karari veren makam duzeltmeveya degistirme karari alabilir.IV- Resmi Gazete ile yayinMadde 45- (Degisik : 20/4/1989-3540/3 md.)Bakanlar Kurulu karari ile Turk vatandasligina alinanlardan gerekligorulenler ile Turk vatandasligini kaybedenlerin tam huviyetleri ResmiGazete'de yayimlanir.Bunlardan adresi bilinmeyenler hakkinda ilanen teblig, bu yayim tarihindenitibaren bir yil sonra yapilmis sayilir.BESINCI BOLUMSon HukumlerI- Kaldirilan kanun ve hukumlerMadde 46- 431 sayili kanunla ekleri ve Iskan Kanununun vatandaslikla ilgilihukumleri sakli kalmak sartiyle 1041 ve 1312 sayili kanunlarla bu kanunaaykiri diger hukumler kaldirilmistir.II-Gecici hukumlerKayip kisilerGecici Madde 1- Milli Mucadeleden sonra, "avdeti gayricaizdir" serhini haviBuyuk Millet Meclisi Hukumeti veya isgal devletlerinin Istanbul temsilcileritarafindan verilen pasaportlarla veya belgleri olmaksizin Turkiye'den 1930yilinin sonuna kadar ayrilmis bulunup da halen olu veya sag olduklaribilinmeyen ve sadece nufus sicillerinde kayitli bulunan kisiler, bu kanununyururluge girdigi tarihte Turk vatandasligini kaybetmis sayilirlar.Gerkli islemler Icisleri Bakanliginca yapilir.Gecici Madde 2- Tabiiyeti Osmaniye Kanunnamesi ile 1312 sayili TurkVatandasligi Kanunu hukumlerine gore iskat edilmis dogustan Turk vatandasiolan kisiler bu kanunun yururluk tarihinden baslayarak bir yil icindeyeniden Turk vatandasligina girmek isteginde bulunduklari ve vatandasligaalinmalarinda bir sakinca gorulmedigi takdirde, haklarinda bu kanunun 8 incimaddesini uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.Ek Gecici Madde 1- (Ek : 13/2/1981-2383/12 md.) 1312 sayili TurkVatandasligi Kanunu hukumlerine gore vatandasliktan iskat edilmis veya baskabir nedenle vatandasligimizi kaybetmis dogustan Turk vatandasi olankisilerin bu Kanunun yururluk tarihinden baslayarak 2 yil icinde yenidenTurk vatandasligina girmek isteginde bulunmalari ve vatandasligaalinmalarinda bir sakinca gorulmemesi halinde, haklarinda 403 sayili Kanunun8 inci maddesini uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.Ek Gecici Madde 2- (Ek: 13/2/1981-2383/12 md.) 22/5/1964 tarihinden buKanunun yururluge girdigi tarihe kadar Turk anadan dogan ve dogumla Turkvatandasligini kazanmayan kucukler ana, baba ya da yasal temsilcilerininbasvurmalari halinde analarina bagli olarak dogumlarindan baslayarak Turkvatandasi olurlar.Ana, baba veya yasal temsilcilerinin basvurmamalari halinde cocugun TurkMedeni Kanununa gore resit olmasindan itibaren 3 yil icinde secme yolu ileTurk vatandasligini kazanma hakki saklidir.III-Yururluk MaddeMadde 47- Bu Kanun yayimindan uc ay sonra yururluge girer.IV-Yurutme MaddeMadde 48- Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yurutur.11/2/1964 TARIHLI VE 403 SAIILI ANA KANUNA ISLENMEIEN HUKUMLER:1) 20/4/1989 tarihli ve 3540 sayili Kanunun Gecici Maddesi: Gecici Madde-1312 sayili Turk Vatandasligi Kanunu hukumerine gore vatandasliktan iskatedilmis, dogustan Turk vatandasi olan kisilerin bu Kanunun yururluktarihinden baslayarak iki yil icinde yeniden Turk vatandasligina girmekisteginde bulunmalari ve vatandasliga alinmalarinda bir sakinca gorulmemesihalinde, haklarinda 403 sayili Kanunun 8 inci maddesi hukumlerini uygulamayaBakanlar Kurulu yetkilidir

Read More......

İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU

İLKÖĞRETİM VE EĞİTİM KANUNU

Kanun Numarası : 222Kabul Tarihi : 5/1/1961Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 12/1/1961 Sayı: 10705Genel HükümlerMadde 1 - İlköğretim, kadın erkek bütün Türklerin milli gayelere uygun ola-rak bedeni, zihni ve ahlaki gelişmelerine ve yetişmelerine hizmet eden temeleğitim ve öğretimdir.Madde 2 - İlköğretim, ilköğrenim kurumlarında verilir; öğrenim çağında bulu-nan kız ve erkek çocuklar için mecburi, Devlet okullarında parasızdır.Madde 3 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/1 md.)Mecburi ilköğretim çağı, 6 - 14 yaş grubundaki çocukları kapsar. Bu çağ ço-cuğun 5 yaşını bitirdiği yılın eylül ayı sonunda başlar, 14 yaşını bitirip 15yaşına girdiği yılın, öğretim yılı sonunda biter.Madde 4 - Türk vatandaşı kız ve erkek çocuklar ilköğrenimlerini resmi veyaözel Türk ilköğretim okullarında yapmakla mükelleftir.Madde 5 - Mecburi öğretim çağında olup da, memleket dışında olmak, oturduğuyerde okul bulunmamak veya sağlık durumu dolayısiyle ilköğretim okuluna devamedemiyen vatandaşlardan özel olarak öğretim görenler, imtihanla ve yaşlarınagöre layık oldukları ilköğretim okulu sınıflarına veya mezuniyet imtihanlarınaalınırlar.BİRİNCİ BÖLÜMTeşkilatMadde 6 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/2 md.)İlköğretim kurumları şunlardır:a) Mecburi olanlar:(1) (Mülga: 16/8/1997 - 4306/9 md.)(2) İlköğretim okulları (gündüzlü, pansiyonlu, yatılı ilköğretim okullarıve gezici okullar),(3) (Mülga: 16/8/1997 - 4306/9 md.)pansiyonlu, yatılı),(1) a)12/10/1983 tarih ve 2917 Sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi gereğince bu Ka-nunda geçen "ilköğretim müdürü" deyimi "ilçe eğitim müdürü", "öğretmenevi"deyimi "öğretmen lojmanı" olarak değiştirilmiş olup Kanun metnine işlenmiş-tir.b) Bu Kanunda birlikte veya ayrı ayrı geçen "İlkokul ve "ortaokul" iba-releri, 16/8/1997 tarih 4306 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle "İlköğretimokulu" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir. (4) Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,(5) Özel eğitime muhtaç çocuklar için kurulacak okullar ve sınıflar.b) İsteğe bağlı olanlar:(1) Okul öncesi eğitim kurumları,(2) Tamamlayıcı sınıflar ve kurslar.Madde 7 - İlköğretim okulu ; 1 inci maddede belirtilen amacı gerçekleş-tirmek için kurulmuş bir Milli Eğitim ve Öğretim Kurumudur.Madde 8 - (Mülga: 16/8/1997 - 4306/9 md.)Madde 9 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/3 md.)(Değişik birinci fıkra: 16/8/1997 - 4306/1 md.) İlköğretim kurumları,sekizyıllık okullardan oluşur. Bu okullarda kesintisiz eğitim yapılır ve bitirenlereilköğretim diploması verilir.(Mülga ikinci fıkra: 16/8/1997 - 4306/9 md.)Nüfusun az veya dağınık olduğu yerlerde; köyler gruplaştırılarak, merkezidurumda olan veya durumu uygun bulunan köylerde ilköğretim bölge okulları vebunlara bağlı pansiyonlar, gruplaştırmanın mümkün olmadığı yerlerde ise yatılıilköğretim bölge okulları veya gezici okullar açılabilir. Gezici okullarda gezi-ci öğretmenler görevlendirilir.Bu okullarda yetiştirici sınıflar ve kurslar da açılabilir.Şehir ve kasabalarda, ihtiyaca göre yatılı veya pansiyonlu okullar kurulabi-lir.Madde 10 - Bir köy halkı, iş ve üretim hayatının gereği olarak veya olağan-üstü sebeplerle yayla, otlak ve bağ gibi yerlere taşındığında köy okulu da, köyhalkiyle birlikte göçecek şekilde düzenlenmiş olmalı ve gidilen yerde hemen gün-lük çalışmasını ve görevini devam ettirmelidir.Madde 11 - Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar, mecburi ilköğre-nim çağında bulundukları halde, öğrenimlerini yaşıtlariyle birlikte zamanındayapmamış olan çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek ve ayrıca yetişmelerinelüzum görülen çocukları ilköğretim okuluna hazırlamak veya ilköğretim okulunubitirmiş olup da henüz mecburi öğrenim çağında bulunan ve üst dereceli öğrenimkurumlarına gidemiyecek olanların genel bilgilerini artırmak ve kendilerine işve üretim hayatında faydalı olacak bilgi ve maharetleri kazandırmak amaciylegerçek ve tüzel kişilerle, belediyeler, özel idareler ve Devlet tarafındanaçılabilir.Madde 12 - Mecburi ilköğrenim çağında bulundukları halde zihnen, bedenen,ruhan ve sosyal bakımdan özürlü olan çocukların özel eğitim ve öğretim görmelerisağlanır.Madde 13 - Okul öncesi kurumlarında mecburi öğrenim çağına gelmemiş olan ço-cuklar eğitilir.İsteğe bağlı tamamlayıcı sınıflarda ve kurslarda, ilköğrenim çağı dışınaçıkmış olup da üst dereceli öğrenim kurumlarına gidememiş olan yurtdaşlardan ge-nel bilgilerini artırmak ve kendilerinin daha iyi bir iş ve üretim unsuru olarakyetiştirilmeleri amaciyle öğretim yapılır.Bu kurumlar gerçek ve tüzel kişilerle belediyeler, özel idareler ve Devlettarafından açılabilir.İKİNCİ BÖLÜMİlde İlköğretim GörevlileriMadde 14 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/4 md.)(...) (1) büyüklüğüne, anasınıfları ve özel eğitim sınıflarının bulunuşunagöre, ilköğretim kurumlarında aşağıdaki görevliler bulunur:a) Müdür ve müdür yardımcıları,b) Öğretmenler; sınıf, branş, okul öncesi eğitim, özel eğitim öğretmenleriile gezici öğretmenler ve usta öğreticiler,c) Rehberlik uzmanları,d) Sağlık, teknik, genel idare ve yardımcı hizmetler sınıflarına dahil per-sonel ile eğitim faaliyetlerinin gerektirdiği diğer personel.İlköğretim kurumlarındaki görevlilerin nitelikleri, görev ve yetkileri ileatanma usul ve esasları yönetmelikle tespit edilir.(2)Madde 15 - 22 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 md.)Madde 23 - (Mülga: 3/4/1998 - 4359/16 md.)Madde 24 - 25 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 Md.)ÜÇÜNCÜ BÖLÜMİlköğretim KurullarıMadde 26 - 39 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 md.)DÖRDÜNCÜ BÖLÜMOkul Öncesi Eğitim ve Öğretim Kurumları ile İlköğretim okullarınınAçılma, Kapanma ve Öğretime Ara Verme ZamanlarıMadde 40 - 41 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 md.)Madde 42 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/6 md.)İlköğretim kurumlarının açılma, kapanma ve öğretime ara verme zamanlarıMilli Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.Madde 43 - İlköğretim okulların yaz tatili, sınavların bitimi tarihindenyeni öğretim yılının başına kadar sürer.a) Öğretmenler, yaz tatili içinde aralıksız iki ay izinlidirler.Ancak, bu iki aylık izin sürelerine dokunulmadan kalan tatil zamanlarındayönetmeliğinde saptanacak meslekle ilgili çalışmalara katılmakla yükümlüdürler.b) Tek öğretmenli okullarda görevli öğretmenlerin yaz tatili izinleri, bölgeilköğretim müfettişleriyle, İlçe eğitim müdürü tarafından okul ve kurumların korunması da gözönünde tutularak ayarlanır.---------------------(1) Bu fıkrada yer alan "İlkokul ve ortaokulların birlikte veya ayrı oluş-larına" ibaresi; 16/8/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 9 uncu maddesi ileyürürlükten kaldırılmış olup, metinden çıkarılmıştır.(2) Bu hükmün uygulanmasında ek 3 üncü maddeye bakınız. c) Okul müdürleriyle müdür yardımcıları tatil aylarında okul işlerini ayar-lamak ve düzenlemek şartı ile, sıra ile izinlerini kullanırlar.Madde 44 - Öğretmenler kanunlarla kendilerine verilen işlerden başka, meslekdışı her hangi bir görevle yükümlü tutulamazlar.Madde 45 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 md.)BEŞİNCİ BÖLÜMKayıt ve KabulMadde 46 - Her çocuk, mecburi ilköğrenim çağına girdiği öğretim yılı başında3 üncü madde gereğince ilköğretim okuluna kayıt ve kabul edilir. Her veli ya-hut vasi veya aile başkanı, çocuğunu zamanında ilköğretim okuluna yazdırmaklayükümlüdür.Bu kanunda sözü geçen "aile başkanı" deyiminden maksat, veli veya vasi duru-munda bulunmadığı halde ilköğretime devama mecbur olan çocukları sürekli olarakyanında bulunduran veya barındıran, yahut da çalıştırandır.Mecburi öğrenim çağını bitirdiği öğretim yılı sonuna kadar ilköğretim oku-lunu bitiremiyen çocukların ilköğrenimlerini tamamlamak üzere en çok iki öğretimyılı daha okula devamlarına izin verilir.Bu iki yıllık uzatma sonunda da okulu bitiremiyen çocuklara tasdikname veri-lerek, kayıtları silinir.Madde 47 - Bir öğretim yılı, okulda, derslerin başlamasından bir hafta önce-ki tarihten, son sınıf sınavlarının bittiği güne kadarki süredir.Madde 48 - Her yıl derslere başlamadan en az 15 gün önce, muhtarlar okul mü-dürüyle iş birliği yaparak köy ve mahallelerindeki mecburi öğrenim çağında bulu-nan çocukların künyelerini gösterir üç nüsha çizelge hazırlayıp birer nüshasınıokul idarecilerine ve İlçe eğitim müdürlüğüne verir. Diğer nüshasını da yanla-rında saklarlar. Çocuklarını zamanında okula yazdırmalarını, veli yahut vasi ve-ya aile başkanlarına bildirir ve ilan ederler.Mecburi öğrenim çağında olup da belirli zaman içersinde okula yazdırılmıyançocukları, okul müdürleri kendiliklerinden okula kaydeder ve devam ettirilmesiniveli yahut vasi veya aile başkanlarına bildirirler. Bu gibi çocuklar yine deokula gelmezlerse; haklarında devamsız öğrenciler gibi işlem yapılır.Madde 49 - Nüfus hüviyet cüzdanı bulunmıyan veya henüz nüfus kaydı yaptırıl-mamış bulunan çocukların yaşları, çocuklar görülmek suretiyle, ihtiyar kurulla-rınca tayin ve tesbit olunarak bunlar da mecburi öğrenim çağında olanlar çizel-gesine yazılırlar.Madde 50 - Birleştirilmiş sınıflar da dahil olmak üzere bir öğretmene düşenöğrenci sayısı 40 dan fazla olamaz.Madde 51 - Her yıl Eylül ayının üçüncü haftası "İlköğretim haftası" dır.Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanacak programa göre hafta içinde türlü yollarlailköğretimin önemi belirtilir.ALTINCI BÖLÜMOkula DevamMadde 52 - Her öğrenci velisi yahut vasisi veya aile başkanı çocuğunun mec-buri ilköğretim kurumuna muntazaman devamını sağlamakla ve özrü yüzünden okulagidemiyen çocuğun durumunu en geç üç gün içinde okul idaresine bildirmekle yükümlüdür. Mülki amirler, ilköğretim müfettişleri ve zabıta teşkilatı ilköğrenim çağın-daki çocukların mecburi ilköğretim kurumlarına devamlarını sağlamakla veli yahutvasi veya aile başkanlarına ve okul idarelerine yardımla ve her türlü tedbirialmakla vazifelidirler.Madde 53 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/7 md.)Okula devam etmeyen öğrencilerin devamsızlık sebepleri okul idarelerince veilköğretim müfettişlerince araştırılarak devama engel olan maddi ve manevi se-beplerin giderilmesine çalışılır. Bu sebeplerin giderilmesi mümkün olmadığı tak-dirde durum, köylerde muhtara, diğer yerlerde mülki amirlere bildirilir. Bu ma-kamlarca gerekli tedbirler alınır.Okul idareleriyle muhtar ve mülki amirlerin bu vazifeleri devamsız öğrenci-ler hakkındaki kovuşturmanın her safhasında devam eder.Madde 54 - 55 inci maddenin ikinci fıkrasında yazılı zorlayıcı sebepler dı-şında çocuğun ailesi yanında kalmasını gerektiren ailede ölüm, yaralanma, düğün,askere gitme, bağ, bahçe, tarla ve sürüde tarım ve hastalık savaşı yapılması gi-bi sebeplerle öğrencilere bir yıl içinde 15 günü geçmemek üzere okul idarelerin-ce izin verilir.Madde 55 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/8 md.)Hastalık, sel, kar, deprem ve yangın gibi okul idaresince takdir edileceksebeplerle okula gelemeyen öğrenciler izinli sayılırlar. Bu hallerin dışında 53üncü madde gereğince yapılacak teşebbüs ve alınacak tedbirlere rağmen;a) Çocuğunu okula göndermeyen;b) Verilen izin müddetini geçiren;c) Geç nakil yaptıran;d) Okul çevresi dışına çıkarak izini kaybettiren;e) Çocuğunun devamsızlık durumunu özürsüz olarak zamanında okul idaresinebildirmeyen;Öğrencinin veli veya vasi veya aile başkanları, okul idaresince köylerdemuhtarlığa, diğer yerlerde mülki amirliğe hemen bildirilir. Muhtarlar ve mülkiamirler en geç üç gün içinde durumun veli veya vasi veya aile başkanlarına teb-liğini sağlarlar. Yapılan tebliğde okulca kabul edilecek meşrü sebepler dışındaçocuğun okula gönderilmemesi halinde para cezası ile cezalandırılacağı, para ce-zasına rağmen okula devamsızlık halinde de hapis cezası verileceği ayrıca bildi-rilir.Madde 56 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/9 md.)Muhtarlıkça veya mülki amirce yapılan duyuruya rağmen, çocuğunu okula gön-dermeyen veli veya vasi veya aile başkanları hakkında aşağıdaki işlem yapılır:a) Okul idaresi devamsız öğrenci ile ilgili evrakı ait olduğu ilçe eğitimmüdürlüğüne gönderir. Merkez ilçelerde ise evrak, ilçe eğitim müdürlüğü kanalıy-la Milli Eğitim Müdürlüğüne gönderilir.İlçelerde eğitim müdürü, merkez ilçelerde ise milli eğitim müdürü en çok birhafta içinde, devamsız öğrencinin veli veya vasi veya aile başkanına, çocuğunokula devam etmediği her gün için yüz lira para cezası verilmesini, mahalli mül-ki amirin onayına sunar. Mülki amir, öğrencinin devamsızlık durumunu değerlendi-rerek önerilen cezayı aynen veya değiştirerek onaylar veya reddeder. Cezanınonaylanmaması halinde öğrenci izinli sayılır.Para cezasına ilişkin kararın ilgililere tebliğ işlemi üç gün içinde mülkiamirliklerce yaptırılır. Kararın bir örneği öğrencinin veli veya vasi veya ailebaşkanına,bir örneği ilgili eğitim müdürlüğüne, bir örneği de gereği yapılmak üzere mahal-li özel idareye gönderilir.Para cezası, özel idarelerce 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil UsulüHakkında Kanun hükümlerine dayanılarak tahsil edilir.b) Verilen para cezasının kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren üç güniçinde çocuğunun okula devamını sağlamayan veli veya vasi veya aile başkanları-nın, isim ve adresleri okul idaresi tarafından derhal bağlı bulunulan eğitim mü-dürlüğüne bildirilir.İlgili eğitim müdürlükleri;(1) Devamsız öğrencinin adı ve durumu hakkında okul idaresince hazırlananbelgeleri,(2) Öğrencinin veli, vasi veya aile başkanına yapılan tebligata ilişkin ya-zıları,(3) Mülki amirliklerce verilen para cezasına ait karar ve bu kararın öğren-cinin veli veya vasi veya aile başkanına tebliğine dair belgeleri,İhtiva edecek şekilde hazırlayacakları dosyaları yetkili Cumhuriyet savcılı-ğına intikal ettirirler.Cumhuriyet savcısı, engeç on gün içinde sulh ceza mahkemesinde kamu davasıaçar.Sulh ceza mahkemesince çocuğun veli veya vasi veya aile başkanı hakkındayirmi günden iki aya kadar hafif hapis cezasına hükmolunur.c) Verilen hapis cezası kararının kesinleşmesinden itibaren bir hafta içindeçocuğunu okula göndermeyen veya devamını sağlamayan veli veya vasi veya ailebaşkanı hakkında, ilgili eğitim müdürlüğünce yeniden yapılan suç duyurusu üzeri-ne, Cumhuriyet savcılığı tarafından yukarıdaki hükümler uyarınca kovuşturma yapılır.Madde 57 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/10 md.)Okul idareleri ve mülki amirliklerce bu Kanuna göre usulen sorulacak sorula-ra cevap vermekten kaçınanlar, gerçeğe uymayan beyanda bulunanlar bir aya kadarhafif hapis cezası ile cezalandırılırlar.Madde 58 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/11 md.)Bu Kanunda yazılı suçları işleyenler hakkındaki soruşturma ve kovuşturmalar3005 sayılı Meşhut Suçların Muhakeme Usulü Kanununun 1 inci maddesinin (A) ben-dindeki yer ve aynı Kanunun 4 üncü maddesinde yazılı zaman kaydına bakılmaksızınsözü edilen Kanun hükümlerine göre yapılır.Madde 59 - İlköğrenim çağında olup da mecburi ilköğretim kurumlarına devametmiyenler, hiçbir resmi ve özel iş yerinde veya her ne surette olursa olsun ça-lışmayı gerektiren başka yerlerde ücretli veya ücretsiz çalıştırılamazlar.İlköğretim kurumlarına devam ettiklerini belgeliyenler ise, çocukların ça-lıştırılmasını düzenliyen kanun hükumleri uygulanmak şartiyle ancak ders zaman-ları dışında bu gibi yerlerde çalıştırılabilirler.İlköğretim çağında bulunan ve mecburi ilköğretim kurumlarına devam eden ço-cukların bu kanunda gösterilen ve Milli Eğitim Bakanlığınca açılmasına izin ve-rilmiş olunanlar dışında, her ne ad altında kurulmuş olursa olsun, özel kurs vedersanelere kabulü yasaktır.Yukardaki hükümlere aykırı davrananlar hakkında iki aya kadar hafif hapiscezası ile birlikte 250 liradan aşağı olmamak üzere hafif para cezası verilir.Bu fiilleri tekerrür edenler hakkında verilecek ceza öncekinin iki mislindenaz olamaz ve bu cezalar ertelenmez. YEDİNCİ BÖLÜM (1)Okulların Arsa ve Arazi İşleriMadde 60 - Şehir, kasaba ve köy okulları arsalarıyla köy okullarına gelirsağlıyacak arazi ve uygulama bahçeleri için lüzumlu topraklar, il ve ilçelerdebölge ilköğretim müfettişlerinin veya ilçe eğitim müdürünün başkanlığında Tarım,Tapu, Maliye dairelerinden görevlendirilecek birer eleman ile mahalle veya köymuhtarından teşekkül edecek komisyon tarafından seçilir.Madde 61 - (Değişik: 15/1/1998 - 4322/1 md.)Okul binası yapılacak veya okul binası olarak kullanılacak gayrimenkullerinbulunduğu yerin sağlık, eğitim-öğretim ve ulaşım bakımından elverişli ve öğren-cilerin kolaylıkla gidip gelebilecekleri bir mahalde olması göz önünde bulundu-rulur.Hapishane, meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezlerigibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan yerlerin, okul bina ve te-sislerinden en az 200 metre uzaklıkta bulunması zorunludur.200 metrenin ölçülmesi ve müktesep haklarla ilgili esaslar İçişleri, MilliEğitim, Sağlık ve Turizm Bakanlıklarının müştereken hazırlayacakları bir yönet-melikle belirlenir.Turizmin yoğun olduğu yörelerdeki okulların tatil olduğu dönemlerde 200metre şartının aranıp aranmayacağı hususunda karar vermeye o yerin Mülki İdareAmiri yetkilidir.Madde 62 - İlköğretim okuluna tahsis edilmek üzere komisyonca seçilen Dev-lete, özel idarelere, belediyelere veya köy tüzel kişiliğine ait arazinin, mik-tar ve yerini gösteren birer tutanak tanzim edilerek valilik yolu ile ve arazi-nin aidiyetine göre Maliye Bakanlığının veya diğer idarelerin yetkili mercile-rine gönderilir.Bu makamların tasdiki ile bu arazi parasız okula tahsis olunur.Okula gelir sağlamak maksadiyle seçilen topraklar, 50 dekardan fazla olamaz.Madde 63 - 62 nci maddeye göre okul için lüzumlu topraklar tahsis yoliylesağlanamadığı takdirde, gerçek veya tüzel kişilere ait araziden bu husus içinelverişli yer, sahiplerinin rızaları ile, satınalınır. Malsahiplerinin muvafa-katlerinin alınamaması halinde, bu yerler umumi mevzuata göre kamulaştırılır.Satınalma veya kamulaştırmak, köy okulları için köy tüzel kişiliğine, şehirve kasaba okulları için özel idareye aittir.Madde 64 - Her köy okulunun bitişiğinde veya yakınında 2 dekardan az ve 10dekardan çok olmamak üzere, bir uygulama bahçesi bulunur.Madde 65 - Okullar için tahsis, satınalma veya kamulaştırma yoliyle sağla-nan topraklarla bu topraklar üzerinde yapılacak bina veya tesisler, bulunduklarıyerlere göre köy veya özel idareler adına tapuya tescil edilir.Bunların ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan okulbinaları ile tesislerinin daimi bakım ve onarım giderleri, bulundukları yerleregöre özel idare veya köy bütçelerinden karşılanır.Madde 66 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/12 md.)4274 ve 5129 sayılı kanunlarla şimdiye kadar köy okullarına tahsis edilmişolan Devlete veya köye ait nizasız ve ihtilafsız topraklarla bu Kanuna göre sağ-lanacak topraklar, köy ihtiyar heyetinin kararı ve illerde valinin, ilçelerdekaymakamın tasdiki ile köy ihtiyar heyetince imece vesair suretlerle işletilirveya kiraya verilir. Elde edilen gelir, okul ihtiyaçlarına sarfedilmek üzere,köy bütçelerine gelir kaydedilir. Paralı veya parasız olarak ilköğretim hizmetlerine tahsis, temlik ve tesciledilen bütün gayrimenkullerin ferağ ve intikal işlemleriyle bu işlemlerle ilgiliolarak düzenlenecek belgelerden ve senetlerden hiçbir vergi, harç ve resim alın-maz.Madde 67 - Köy okullarına bitişik öğretmen lojmanlariyle müstakil öğretmenlojmanlarının dolayında her ev için 500 ila 1000 metre karelik bir arazi, öğret-men bahçesi olmak üzere okul arsasından veya uygulama bahçesinden yahut okulagelir sağlıyacak araziden ayrılır. Öğretmenler, bu bahçelerden parasız faydala-nırlar; fakat kiraya veya ortaklığa veremezler.Madde 68 - (Değişik: 12/10/1983 - 2917/13 md.)Okulların uygulama bahçesinde tarım dersleri uygulaması yapılır. Uygulamabahçesinin işletilmesi için gerekli tohum, fidan ve tarım araçları gibi ihtiyaç-ları köy bütçesinden ve okul arazisi gelirinden sağlanır.Uygulama bahçelerinden elde edilen gelir veya ürünler okul ihtiyaçlarına veöğrenci beslenmesine sarfedilmek üzere köy bütçelerine gelir kaydedilir.Uygulama bahçesinde bölge özelliklerine göre kurulacak tesislerin nelerdenibaret olacağı köy ihtiyar heyeti tarafından kararlaştırılır.SEKİZİNCİ BÖLÜM (1)İlköğretim okulu Yapımı ve Donatımı İşleriMadde 69 - (Mülga: 14/6/1973 - 1739/61 md.)Madde 70 - Köy okulları ile öğretmen lojmanlarının şehir ve kasabalarda yap-tırılacak ilköğretim okullarının her türlü ihtiyaçları için köy veya kasabaiçinde veya civarındaki araziden şahsi haklar mahfuz kalmak şartiyle, tedarikedilecek taş, kum ve kireç gibi yapı gereçlerinden hiçbir resim alınmaz.İlköğretim kurumları için yaptırılacak bina ve tesislerle öğretmen lojmanla-rı ve onarma işlerinde gerekli tuğla yapmak, kireç yakmak ve söndürmek, taş çı-karmak, iskele kurmak, kaldırımları işgal etmek gibi hususlarda girişilen işlerserbest ve hiçbir resme tabi olmaksızın yapılır. Bu maksatla açılan çukurlar işbitince kapatılır.Ormanlardan çıkarılacak bu gibi gereçler hakkında 6831 sayılı Orman Kanunu-nun 18 inci maddesine göre hareket olunur.Madde 71 - Bu işler için gerekli kereste ihtiyacı Tarım Bakanlığı Orman UmumMüdürlüğünce en iyi şartlarla ve öncelikle karşılanır. % 10 temeddü hissesialınmaz.Madde 72 - İlköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarının inşaasında kul-lanılacak her türlü yapı malzemesinden, Devlet İktisadi Teşekküllerinde imalolunanlar, Bayındırlık Bakanlığı veya valiliklerin isteği üzerine ve bedeli kar-şılığında, diğer isteklere tercihan verilir.Madde 73 - İlköğretim kurumlarının yapımında kullanılacak çeşitli gereçlerMilli Eğitim ve Bayındırlık idarelerince sevk ve tesellümü şartiyle Devlete veİktisadi Devlet Teşekküllerine ait vasıtalarla tercihli olarak ve indirmeleritarife ile naklolunur ve limanlarda tahmil ve tahliye işleri de tercihli olarakyapılır.Tarifelerde yapılacak indirme, her yıl Milli Eğitim ve ilgili bakanlıklarcamüştereken tesbit ve tayin olunur.Ayrıca, iller emrinde bulunan teşekküllere ait çeşitli nakil vasıtalarındangereğine göre faydalanılır. Madde 74 - Okul ve öğretmen lojmanlarının onarımı ile teçhizat,mefruşat veöğretim araç ve gereçlerinin yapımında Milli Eğitim Bakanlığı teknik öğretimmüesseselerinden faydalanırlar.Madde 75 - Okul yapımı ve donatımı işlerinde yardım ve hizmetleri değerlen-dirmek, inşaatın ucuza maledilmesi amaciyle;a) Yurttaşların istiyerek yapacakları, taş, kum, çakıl, kerpiç, kireç vetuğla gibi ayni yardımlar,b) Yurttaşlar, kurumlar ve yardım derneklerince yapılacak nakdi yardımlar,kabul edilir ve değerlendirilir.c) Emaneten inşa edilecek okul yapımı ve onarımı işlerinde halk ve gençler-den gönüllü olarak bedenen çalışacakların hizmetleri kabul edilir.DOKUZUNCU BÖLÜM (1)İlköğretimin Gelir, Giderleri ve PlanlamaMadde 76 - İlköğretime ait gelir kaynakları şunlardır:a) Her yıl Devlet gelirlerinin % 3 ünden az olmamak üzere Devlet bütçesindenyapılacak yardımlar,b) Özel idare bütçelerine, bu kanun hükümleri gereğince sağlanacak gelirlerhariç ve 1960 mali yılında ilköğretime tahsis edilen miktardan az olmamak üzere,yıllık gelirlerinin en az % 20 si oranında konulacak ödenekler,c) (Mülga: 14/7/1965 - 655/2 md.)d) Köy okullarına gelir sağlamak üzere, tahsis edilen araziden ve okul uygu-lama bahçesinden elde edilen gelirler hariç köy bütçelerine her yıl genel gelir-lerinin en az % 10 u oranında konulacak ödenekler,e) (Değişik: 12/10/1983 - 2917/14 md.) Mahkemelerce hükmolunanlar da dahilolmak üzere bu Kanuna göre verilecek para cezaları,f) Gelirleri sıbyan, mahalle tıfıl okullarıyle medreselere ve diğer ilimmüesseselerine tahsis edilmiş bulunan mazbut vakıflar hasılatından her yıl Va-kıflar Genel Müdürlüğünce bütçe ile tesbit edilecek gelirlerle mütevelliler ta-rafından idare olunacak vakıflardan ayrılacak hisseler,g) İktisadi Devlet Teşekkülleri, özel kurumlar, dernekler veya hayırseverkimseler tarafından yapılacak her türlü mal, para bağışları ve vasiyetler,(İşbu bağış ve vasiyetlerle bununla ilgili işlemlerden resim ve harc alınmaz.)Gelir ve Kurumlar Vergisi yükümlüleri tarafından makbuz mukabilinde yapıla-cak para bağışları, yıllık bildirim ile bildirilecek gelirlerden ve kurum ka-zançlarından indirilir.h) Faizler,i) Hurdaya çıkacak okul eşya ve levazımının, işe yaramıyacağı anlaşıldığın-dan veya yenisi yapıldığından satılmasına karar verilen okul binaları enkazınınveya okul yerinin değiştirilmesi dolayısiyle bu kanuna göre istifade edilmiyecekdurumda kalan arsa ve tarlaların satışından elde edilecek paralar,j) Sözleşmeler gereğince kısmen veya tamamen yerine getirilmiyen okul yapımişleri mütaahhitlerinden alınacak gecikme ve benzeri tazminat ve mütaahhitlerinirat kaydolunacak teminat akçeleri,Bütçelerine yukarda yazılı oranlarda ilköğretim ödeneği koymamış olan idare-ler, belediye ve köyler için bu ödenekler; bütçeleri inceleme ve onamaya yetkilimakamlar tarafından doğrudan doğruya konur; bu ödeneklerin mali yıl başında özelidarelere yatırılması sağlanır.Madde 77 - 76 ncı maddenin (a) fıkrası gereğince Milli Eğitim Bakanlığı büt-çesinde açılacak özel fasıla gelecek yıllara geçici taahhütler ve masraflar kar-şılığı olarak ilk on sene (1961-1971) Devlet gelirlerinin % 3 ünden ve ondansonraki yıllarda ise % 2 sinden az olmamak üzere, ödenek konulur. Bu ödeneklerlediğer giderlerin % 70 i munhasıran 78 inci maddenin (a) fıkrasında yazılı işle-re, % 30 u ise aynı maddenin (b) fıkrasında gösterilen ihtiyaçlara sarf edilir.Milli Eğitim Bakanlığınca genel bütçeden yapılacak yardımlar tesbit olunacakprograma göre İl Özel İdarelerine dağıtılır veya Bayındırlık Bakanlığı bütçesineaktarılır.Milli Eğitim Bakanlığı gerekli gördüğü takdirde bu ödeneklerden bir kısmını84 üncü maddede yazılı esaslar dahilinde doğrudan doğruya kullanabilir ve ayni-yat halinde illere gönderebilir.Madde 78 - 76 ncı maddenin (a, b, c, e, f, g, h, i, j) fıkralarında gösteri-len gelirler veya ödenekler 77 nci maddedeki hükümler yerine getirilmek şartiy-le:a) Köy, kasaba ve şehir ilköğretim kurumlarının ve öğretmen lojmanlarınınyapım, tadil, esaslı onarım, her türlü ilk tesis ve okul eşyası, ders aletleriile arsa ve arazi istimlakleri, masraflarına,b) (Değişik: 23/5/1973 - 1732/1 md.) Küçük onarımlar, okulların genel gider-leri, yoksul öğrencilere parasız olarak verilecek okul kitapları ve ders levazı-mı bedeli, öğrencilerin yiyecek, giyecek noksanlarının telafisi, esaslı hasta-lıklarının tedavisi, pansiyonlu ilkokulların ve tamamlayıcı kursların ve sınıf-ların masrafları gibi her türlü giderlerine sarf olunur.Ancak, İlköğretim Müdürlükleri,ilköğretim okulları,İl Halk Eğitimi Başkan-lıkları ile İlçe Halk Eğitim Merkez Müdürlüklerinde çalışan genel ve yardımcıhizmetler sınıfına dahil personelin ve bu kurumlar için gerekli bölge doktorla-rı, sağlık memuru, hemşire, yapı işlerinde çalışan teknik elemanların aylıklarıve her türlü özlük giderleri genel bütçeden ödenir.Madde 79 - Milli Eğitim Bakanlığı bu kanuna bağlı 10 yıllık plana göre ta-mamlanması gereken bütün köy, kasaba ve şehir ilköğretim okulları yapımı hak-kında her yıl bütçe kanununa üçer yıllık tafsilatlı bir plan ekler. Bu plandaher yıl illerde yapılması gereken köy, kasaba ve şehir ilköğretim okullarınınsayıları, yerleri, tipleri, dersane sayıları ile tahmini masrafları gösterilir.(Değişik: 12/10/1983 - 2917/15 md.) Yukarıdaki fıkrada sözü geçen bakanlıkplanına paralel olarak, valilikler de üç yıllık plan ve program hazırlarlar, buprogramlar İl genel meclisinde onanır ve il bütçesine bağlanır. Bu planda:Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan plandan her il'e isabet eden okul yapı-mı ve ilk tesis işleri başta olmak üzere 78 inci maddenin (a) ve (b) fıkraların-da yazılı işlerden ve hizmetlerden il bakımından yapılması uygun ve mümkün gö-rülenler ayrılarak planlanır. Gereken hazırlık safhaları ve bunun uygulanma za-manları, ayrılacak ödenekler gösterilir.Bu planlar il bütçesiyle birlikte tetkik ve tasdik edilmek üzere İçişleri veMilli Eğitim Bakanlıklarına gönderilir. Milli Eğitim Bakanlığı sebep göstermeksuretiyle planlar üzerinde değişiklikler yapabilir.Bu planların uygulanmasından başta mülkiye amirleri, il daimi komisyonu ol-mak üzere, Milli Eğitim müdürleri, ilköğretim müfettişleri, ilçe eğitim müdürle-ri yükümlü ve sorumludurlar. Madde 80 - Milli Eğitim Bakanlığı 79 uncu maddede sözü geçen programa göreyeniden açılacak ilköğretim kurumlariyle, mevcutların öğretmen ihtiyaçlarınıkarşılayacak öğretmenleri yetiştirmek üzere gerekli bütün tedbirleri zamanındaalmakla yükümlüdür.Madde 81 - 76 ncı ve 77 nci maddelerde ilköğretime tahsis edilen ödenek veyagelirler 78 inci maddede gösterilen işlerden başka hiçbir yere sarf edilemez,başka fasıllara nakledilemez.Bu gelirlerle sağlanan bina ve tesisler veya eşya başka bir hizmete devredi-lemez. İlköğretimin bina ve tesislerinden, bu kurumların esas hizmetlerini ak-satmamak ve Milli Eğitim Bakanlığının muvafakati alınmak şartiyle, halk eğitimihizmetlerinde ve diğer milli Eğitim hizmetlerinde faydalanmak caizdir.78 inci maddenin (b) fıkrasında gösterilen hizmetler için ayrılacak ödenek-lerin % 30 undan fazlası bu fıkrada gösterilen personel giderlerine ayrılamaz.Sözü geçen personel bu fıkrada belirtilen hizmetlerin dışında kalan bir işte de-vamlı veya muvakkat olarak kullanılamaz.Madde 82 - 76 ve 77 nci maddelerde gösterilen gelirler, ödenekler, yardım-lar, tahsillerini mütaakıp ilgili dairelerce özel idarelere yatırılır.Bu gelir ve ödenekler özel idarelerce "İlköğretim gelir ve ödenekleri" adiy-le açılacak ayrı bir hesaba alınır. Mali yıl içinde sarf edilemiyen kısımlarıgelecek mali yıllara devredilir. Bu paralardan bir aylık normal ihtiyaçları kar-şılayacak olan miktardan fazlası, bir milli bankada açılacak hesaba yatırılır.76 ncı maddenin (d) fıkrasında yazılı gelirler aynı suretle köy bütçelerinde"ilköğretim gelir ve ödenekleri" adiyle açılacak ayrı bir hesaba alınır ve bakı-yeleri gelecek mali yıllara devredilir.(Değişik: 12/10/1983 - 2917/16 md.) Bu ödenekler köy ihtiyar heyetinin ha-zırlayacağı bir plan ve programa göre 78 inci maddenin (b) fıkrasında yazılıişlere ve özel olarak öğrencilere yapılacak yardımlara sarfedilir. Bu paralarmilli bir bankada açtırılacak bir hesapta muhafaza edilir ve köy ihtiyar heye-tince uygun görülecek iki imza ile çekilir.Madde 83 - İlköğretimin bütün gelirleri ve 78 inci maddede belirtilen gider-leri "personel masrafları hariç" her türlü resim ve vergiden ve dışarıdan ithaledilecek ders alet ve levazımı Gümrük Resminden muaftır.(1)Madde 84 - Okul yapım ve onarımiyle ilgili standart bina kısımlarının veokulların gerekli donatım ve gereçleri, okul eşyası ve ders araçlarını vaktindehazırlatmak veya tasarruf sağlamak veya öğrencileri besleme mevzuunu düzenlemek,79 uncu maddede sözü geçen 3 yıllık planların uygulanmasını kolaylaştırmak amaç-lariyle 77 nci maddede gösterilen asgari ödenekler çerçevesi içinde kalmak şar-tiyle, Milli Eğitim veya Bayındırlık Bakanlıkları üç yıla kadar gelecek yıllarageçici yüklenmelere girişebilirler.Aynı konularda, iller de üç yıllık planlarına uygun olarak 76 ncı ve 81 incimaddelerde belirtilen gelirlerin asgari hadlerini aşmamak şartiyle gelecek yıl-lar için hazırlıklara girişmeye ve geçici yüklenmeler yapmaya yetkilidirler.-------------------(1) İthalde alınan her türlü vergi, resim ve harç muafiyeti hükümleri, 6/5/1986tarihli ve 3283 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmış-tır. Türlü HükümlerMadde 85 - Köylerde bu kanunla ilgili çeşitli hizmetler, Köy Kanunu ile mec-buri sayılan işlerdendir.Madde 86 - Mecburi ilköğretim kurumlarına kayıt olunacak çocuklarla, bu ku-rumlara devam eden ve kurumlardan mezun olacak öğrencilere verilecek ve bu ku-rumlarda kullanılacak her çeşit belgelerle, bunların suretleri Damga Resmine ta-bi değildir.Madde 87 - İlköğretim okulu öğretmenlerinin oturmaları için yapılmış ve ya-pılacak konutlardan köylerde olanlar, ögretmenlere parasız olarak tahsis olunurve başka iş için kullanılamaz.Şehir ve kasaba okulları içinde veya civarında öğretmen ve müdürlerin otur-maları için yapılmış olan konutlar, aynı okulda görevli öğretmen ve müdürlerdenbaşkasına verilemez. Bunun haricinde, okul binalarının tamamı, bir kısmı veyamüştemilatı konut olarak kullanılamaz.Şehir ve kasabalardaki konutlara ait kira bedelleri il daimi komisyonlarıncakararlaştırılır.Madde 88 - (Mülga: 12/10/1983 - 2917/17 md.)Madde 89 - 23 Eylül 1329 tarihli Tedrisatı İptidaiye Kanunu Muvakkatı, Maa-rif Teşkilatına dair olan 789 sayılı Kanunun 5 inci maddesi ve aynı kanunun 13üncü maddesini değiştiren 5522 sayılı kanunun 1 inci maddesi, 1702 sayılı kanu-nun 8 inci maddesi, 1778 sayılı kanunun 3407 sayılı kanun ile bu kanunun 3 üncümaddesinin 1 inci fıkrasını değiştiren 7135 sayılı kanun, 4274 sayılı kanunun10,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,24,27,30,59,60,67,68,69 uncu maddeleri, 5129,5210, 5828, 5955 ve 5956 sayılı kanunlarla diğer kanunların bu kanuna mügayirhükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.Ek Madde 1 - (Ek: 12/10/1983 - 2917/18 md.)222 sayılı Kanunda geçen; ilköğretim müdürü deyimi "İlçe eğitim müdürü",öğretmenevi deyimi "öğretmen lojmanı" olarak değiştirilmiştir.Ek Madde 2 - (Ek: 12/10/1983 - 2917/18 md.)Bu Kanunun yedinci bölümünde yer alan "okulların arsa ve arazi işleri", se-kizinci bölümünde yer alan "ilköğretim okulu yapımı ve donatım işleri", doku-zuncu bölümünde yer alan "İlköğretimin gelir, giderleri ve planlama" başlıklarıaltındaki maddeler, ilköğretim okulları ile birlikte ilköğretim okulları için deuygulanır.Ek Madde 3 - (24/3/1977 - 2087 sayılı kanunun 3. maddesi hükmü olup, ek mad-de haline getirilmiştir.)Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren açıktan veya başka görevler-den nakil suretiyle yeniden geçici öğretmen atanması yapılamaz.Geçici MaddelerGeçici Madde 1 - Bu Kanunun yayımından önce yapılmış olan ve 5210 sayılı ka-nunun 4 üncü maddesi gereğince köy tüzel kişiliği adına tapuya bağlanmış bulunanköy okulları, arazi ve uygulama bahçelerinden; sonradan belediye teşkil edilennahiye merkezleriyle köylerde belediyelerce el konulmuş olan okul binaları, sağ-lık memuru ve öğretmen lojmanları, uygulama bahçeleri ve okul arazisi özel idareveya köy tüzel kişiliklerine geçer.Bu mallar Milli Eğitim Bakanlığının muvafakatı alınmadıkça satılamaz ve baş-ka hizmetlere tahsis olunamaz. Geçici Madde 2 - (Değişik: 16/7/1965 - 693/1 md.)5 Ocak 1961 tarihli ve 222 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itiba-ren 32 yıl süre ile, 15 inci maddede yazılı şartları taşıyan öğretmen bulunmama-sı halinde, en az ilköğretim okulu ve dengi okullar mezunu ve 18 yaşını tamam-lamış olanlardan, açılmış ve açılacak kurslarda başarı gösterenler, öğrenim du-rumlarına göre kadro karşılığı ücretle geçici öğretmen olarak atanabilirler.(1)Bunlardan iki yıl başarı ile çalışmış olanlardan, öğretmen okulu bitirme im-tihanını verenler ile lise ve dengi okul mezunu bulunanlardan aralıksız üç tak-vim yılı geçici öğretmenlik yaptıkları ve başarıları usulüne göre saptandığı an-laşılanlar, asıl ilköğretim okulu öğretmenliğine geçirilirler.Asıl ilköğretim okulu öğretmenliğine geçirilen geçici öğretmenlerin, geçiciöğretmenlikteki hizmet süreleri ilk terfilerinde gözönüne alınır.Geçici öğretmenlere tatil aylarında da ücretleri ödenir.Teftiş raporlarına göre, iki yıl üst üste başarısız olan geçici öğretmenler-le, ilköğretim okulu ve dengi okul mezunlarından olup geçici öğretmen olarakçalışmakta bulunanlardan 15 yıl içinde öğretmen okulu bitirme imtihanlarını ve-remiyenlerin görevlerine son verilir.Geçici öğretmenler, disiplin işleri bakımından, asıl öğretmenlere uygulananhükümlere tabidirler.(Ek: 24/3/1977 - 2087/2 md.) Geçici öğretmenlerin intibakları, 657 sayılıKanunla bu Kanunun ek ve değişikliklerine dair Kanunlar uyarınca öğrenim ve hiz-met sürelerine göre yapılır.Geçici Madde 3 - Milli Eğitim Bakanlığı bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih-ten itibaren en geç 10 yıl içinde mecburi öğrenim çağında bulunan öğrencileritamamen okula kavuşturmak için gerekli öğretmenleri yetiştirmek ve 79 uncu mad-dede gösterilen esaslar dahilinde ilköğrenim kurumlarını ve tesislerini hazırla-mak ve bununla ilgili planların zamanında uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür.Geçici Madde 4 - 50 nci maddedeki hüküm, Milli Eğitim Bakanlığınca hazırla-nacak bir plana göre on yıl içinde tedricen uygulanır.Geçici Madde 5 - (Değişik: 6/7/1962 - 68/1 md.)222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu hükümleri gereğince; 1971 yılına ka-dar yapılacak ilköğretim okulu binaları ve tesisleri ile öğretmen lojmanlarıinşaatı, bunlara lüzumlu yapı aksamının imal ettirilmesi, her türlü malzemeninalımı, nakil ve depolama işleri için girişilecek taahhütler muvakkat ve katiteminat hükümleri mahfuz kalmak şartiyle 2490 sayılı kanunun diğer hükümleri uy-gulanmamak,1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanununun 135 inci maddesindeki % 20nispeti % 30 olarak uygulanmak şartiyle emaneten, mahdut eksiltme suretiyle veyabirden fazla firmalar arasında pazarlıkla gerçekleştirilir. (2)Geçici Madde 6 - (Ek: 18/8/1961 - 353/1 md.)77 nci maddenin 1 inci fıkrası gereğince Milli Eğitim Bakanlığı bütçesineher yıl konulacak ödenekten % 5 ine kadarını, 1961 mali yılı için, ilköğretimokulu öğretmeni yetiştiren müesseselerin yapımında ve ilk tesis masraflarındakullanmaya Milli Eğitim Bakanlığı yetkilidir.-------------------------(1) 24/3/1977 tarih ve 2087 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre 15 yıllık süre,32 yıl olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.(2) Maddede yazılı uygulama süresi 23/5/1973 tarih ve 1731 sayılı; 8/7/1981 ta-rih ve 2490 sayılı Kanunlarla süre bitiminden itibaren onar yıl olmak üzeretoplam yirmi yıl uzatılmıştır. Geçici Madde 7 - (Ek: 12/10/1983 - 2917/18 md.)Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Hazinenin mülkiyetinde bulunan veilköğretim kurumlarına tahsis olunan taşınmaz mallar, intifa hakkı Milli EğitimBakanlığına ait olmak üzere, bulundukları yerlere göre bedelsiz olarak köy tüzelkişiliği veya özel idareler adına tapuya tescil edilir.Devlete, özel idarelere veya köy tüzelkişiliğine ait arsalar üzerinde Devletveya özel idare bütçesinden katkı suretiyle gerçek veya tüzelkişilerce inşa edi-len veya edilmekte olan taşınmaz mallar için de bu maddenin birinci fıkrası uy-gulanır. Bu taşınmaz mallar aidiyetine göre Maliye Bakanlığının veya diğer ida-relerin yetkili mercilerince bedelsiz olarak okula tahsis ve devir olunur.Bu maddeye göre, köy tüzelkişiliği veya özel idareler adına tapuya tesciledilen taşınmaz mallar, Milli Eğitim Bakanlığının muvafakatı alınmadıkça satıla-maz ve başka hizmetlere tahsis olunamaz.Geçici Madde 8 - (Ek: 12/10/1983 - 2917/18 md.)Anaokulları ve anasınıfları için yeterli miktarda yükseköğrenim görmüş öğ-retmen bulunamaması halinde, kız meslek lisesi çocuk gelişimi eğitimi ve bakımımezunlarından, Devlet memuru olma niteliklerini taşıyan ve Milli Eğitim Bakanlı-ğınca açılacak kurslarda başarı gösterenler, anaokulu veya anasınıflarına 1984yılından itibaren geçici öğretmen olarak atanabilirler.1993 yılı sonuna kadar, Yükseköğretim Kurulu ile işbirliği yapılarak bunla-rın önlisans düzeyinde yükseköğrenim görmeleri sağlanır. Bu süre içinde önlisansdüzeyinde yükseköğrenim yapmayanların görevlerine son verilir.Geçici Madde 9 - (Ek: 12/10/1983 - 2917/18 md.;Mülga: 16/8/1997-4306/9 md.)Geçici Madde 10 - (Ek: 16/8/1997 - 4306/2 md.)İlköğretimin altı, yedi ve sekizinci sınıf öğretimini ortaöğretim kurumlarıbünyesinde yapmakta olanlar ile çıraklık eğitim merkezlerindeki öğrenciler,eğitimlerini bu kurumlarda tamamlar. 1997-1998 ders yılı başından itibaren busınıflara hiçbir şekilde öğrenci alınmaz.Bazı derslerin öğretimini yabancı dille yapan okulların hazırlık sınıfla-rında başarılı olanlar ile 1997-1998 öğretim yılında okumaya hak kazananlar dazorunlu eğitimlerini bu okullarda tamamlar.Madde 90 - Bu Kanunun mali hükümleri 1 Mart 1961 tarihinde, tayinle ilgiliişleri 28 Şubat 1961 tarihinde, diğer hükümleri 1 Ocak 1961 tarihinde yürürlüğegirer.Madde 91 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.10 yılda yeniden yapılacak ve açılacak şehir, kasaba ve köy ilköğretimokullarının bugünkü rayice göre ortalama maliyetini gösterir planİnşa ve tesisŞehir Köy için gerekliYıllar okulu okulu Toplam en az ödenek------- ----- ----- ------ -------------1961 240 1 770 2 010 183 000 0001962 240 1 770 2 010 183 000 0001963 240 1 770 2 010 183 000 0001964 240 1 770 2 010 183 000 0001965 240 1 770 2 010 183 000 0001966 240 1 770 2 010 183 000 0001967 240 1 770 2 010 183 000 0001968 240 1 770 2 010 183 000 0001969 240 1 770 2 010 183 000 0001970 228 1 772 2 000 181 040 000------ ------ -------- -------- -------------Toplam 2 388 17 702 20 090 1 828 040 000 NOT:1. Yıllık inşa ve tesis masrafı, ortalama (182 804 000) liradır.2. Şehir ve kasaba okulları, (Sıra, masa, dolap) gibi ilk tesis masraflarıhesaba katılmak ve 5 dersaneli olmak üzere beher okul 250 000 lira, köy okulları1 - 3 dersaneli ve ilk tesis masrafları da dahil olmak üzere 70 000 er lira he-sabedilmiştir.3. Muhtarlıklara bağlı olup herbirinde birer okul yapılması mümkün olmıyanve miktarı 6 - 9 bin olarak tahmin edilen küçük iskan bölgelerinde ihdas edile-cek olan bölge okullariyle seyyar okul ve öğretmenlikler bu hesabın dışındadır. 222 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATINYÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTEYürürlükten Kaldıran MevzuatınYürürlükten Kaldırılan ------------------------------Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi----------------------------------------- ---------- ---------- ----------5/1/1961 Tarih ve 222 sayılı İlköğretim ve 12/10/1983 2917 17Eğitim Kanunu'nun 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21,22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34,35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 45 ve 88 inci maddeleri5/1/1961 tarih ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim 16/8/1997 4306 8Kanununun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının(a) bendinin (1) ve (3) numaralı alt bentleri,8 inci maddesi, 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasıve geçici 9 uncu maddesi222 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi 3/4/1998 4359 16 222 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATINYÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTEKanun YürürlüğeNo. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi------- --------------------------------------- ------------308 3/6/1961353 25/8/196168 13/7/1962574 17/4/1965655 20/7/1965693 26/7/19651731 31/5/19731732 1/3/19732087 1/1/1976tarihindengeçerli olmaküzere30/3/1977tarihinde2490 10/7/19812917 15/10/1983KHK - 254 19/3/19864306 - 18/8/19974322 - 18/1/19984359 1,2,3 ve 14 üncü maddeleri 1/1/1998Diğer maddeleri 4/4/1998

Read More......

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ

İNSAN HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ
İnsanlık ailesinin tüm üyelerinde bulunan onuru ve onların eşit ve ayrılmaz haklarını tanımanın dünyada özgürlük, adalet ve barışın temeli olduğunu,
İnsan haklarının tanınmamasının ve hor görülmesinin insanlık vicdanını yaralayan barbarca eylemlere yol açtığını, korkudan ve yoksulluktan kurtulmuş insanların söz ve inanç özgürlüğüne sahip olacakları bir dünyanın herkesin en yüksek amacı olduğunun ilan edilmiş bulunduğunu,
İnsanlık zorbalık ve baskıya karşı son bir yol olarak ayaklanmaya başvurmak zorunda bırakılmaması için, insan haklarının hukuk düzeyinde korunması gerektiğini,
Uluslar arasında dostça ilişkiler geliştirmeyi özendirmenin temel bir zorunluk olduğunu,
Birleşmiş Milletler haklarının Birleşmiş Milletler Antlaşmasında temel insan haklarına, insan kişiliğinin onur ve değerine, erkeklerle kadınların eşitliğine olan inançlarını bir kere daha belirttiklerini ve sosyal gelişmeyi sağlamaya, daha geniş bir özgürlük içinde daha iyi yaşam düzeyi oluşturmaya karar vermiş olduğunu,
Üye devletlerin Birleşmiş Milletlerle işbirliği içinde, insan haklarına ve temel özgürlüklere bütün dünyada saygı gösterilmesinin sağlanmasını üstlenmiş olduklarını,
Bu hak ve özgürlükler konusunda ortak bir anlayış oluşturmanın sözü edilen üstlenmenin tam olarak gerçekleşmesi için büyük önem taşıdığını gözönüne alarak,
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu,
İnsanlık topluluğunun bütün bireyleriyle kuruluşlarının bu Bildirgeyi her zaman gözönünde tutarak eğitim ve öğretim yoluyla bu hak ve özgürlüklere saygıyı geliştirmeye, giderek artan ulusal ve uluslararası önlemlerle gerek üye devletlerin halkları ve gerekse bu devletlerin yönetimi altındaki ülkeler halkları arasında bu hakların dünyaca etkin olarak tanınmasını ve uygulanmasını sağlamaya çaba göstermeleri amacıyla tüm halklar ve uluslar için ortak ideal ölçüleri belirleyen bu İnsan Hakları Evrensel Bildirgesini ilan eder.
Madde 1- Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdana sahiptirler, birbirlerine karşı kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar.
Madde 2- Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal veya başka bir görüş, ulusal veya sosyal köken, mülkiyet, doğuş veya herhangi başka bir ayrım gözetmeksizin bu Bildirge ile ilan olunan bütün haklardan ve bütün özgürlüklerden yararlanabilir.
Ayrıca, ister bağımsız olsun, ister vesayet altında veya özerk olmayan ya da başka bir egemenlik kısıtlamasına bağlı ülke yurtdaşı olsun, bir kimse hakkında, uyruğunda bulunduğu devlet veya ülkenin siyasal, hukuksal veya uluslararası statüsü bakımından hiçbir ayrım gözetilmeyecektir.
Madde3 -Yaşamak, özgürlük ve kişi güvenliği herkesin hakkıdır.
Madde 4- Hiç kimse kölelik veya kulluk altında bulundurulamaz, kölelik ve köle ticareti her türlü biçimde yasaktır.
Madde5- Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz ve ceza verilemez.
Madde 6- Herkesin, her nerede olursa olsun, hukuksal kişiliğinin tanınması hakkı vardır.
Madde 7- Herkes yasa önünde eşittir ve ayrım gözetilmeksizin yasanın korunmasından eşit olarak yararlanma hakkına sahiptir. Herkesin bu Bildirgeye aykırı her türlü ayrım gözetici işleme karşı ve böyle işlemler için yapılacak her türlü kışkırtmaya karşı eşit korunma hakkı vardır.
Madde 8- Herkesin anayasa yada yasayla tanınmış temel haklarını çiğneyen eylemlere karşı yetkili ulusal mahkemeler eliyle etkin bir yargı yoluna başvurma hakkı vardır.
Madde 9- Hiç kimse keyfi olarak yakalanamaz, tutuklanamaz ve sürgün edilemez.
Madde 10- Herkesin, hak ve yükümlülükleri belirlenirken ve kendisine bir suç yüklenirken, tam bir şekilde davasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hakça ve açık olarak görülmesini istemeye hakkı vardır.
Madde 11.1- Kendisine bir suç yüklenen herkes, savunması için gerekli olan tüm güvencelerin tanındığı açık bir yargılama sonunda, yasaya göre suçlu olduğu saptanmadıkça, suçsuz sayılır.
2. Hiçkimse işlendiği sırada ulusal yada uluslararası hukuka göre bir suç oluşturmayan herhangi bir eylem veya ihmalden dolayı suçlu sayılamaz. Kimseye suçun işlendiği sırada uygulanabilecek olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.
Madde