23 Ekim 2011 Pazar

YATIRIMIN YENİ ADI : RİSK SERMAYESİ

YATIRIMIN YENİ ADI : RİSK SERMAYESİ


Geçtiğimiz 3-4 yıl içerisinde öncelikle ABD'de başlayan ve teknoloji şirketlerine dağıtılan "Risk Sermayesi" furyası, içinde bulunduğumuz günlerde yavaş yavaş Türkiye'yi de etkisi altına almaya başladı. Her gecen gün risk sermayesi modeli ile Internet şirketlerine yatırım yapmayı düşünen şirketlerin haberlerini duyuyoruz. Risk sermayesi, yurt dışında bilindiği ismi ile "VC-Venture Capital", ülkemizde yeni tanıştığımız bir yatırım anlayışı. Bu nedenle, Türkiye'de risk sermayesi ve gelişimine bir göz atmadan isterseniz genel olarak "Risk Sermayesi"nin bir tanımını yapalım:

Teknoloji firmaları, özellikle Internet şirketleri ile adini duymaya başladığımız risk sermayesi aslında geçmişi daha eskilere uzanan bir yatırım sekli. Risk sermayesi, genellikle kurulmamış veya kurulusunun ilk aşamalarında olan islere veya şirketlere yatırımları öngörür. Is kurulma aşamasında gereken yatırım ihtiyacı için bankalardan alınan kredilerden farkı ise risk sermayesinin paranın dışında birçok diğer ogeyi de çatısı altında bulundurmasıdır. Bu yapı içerisinde uzun donemde getirisi diğer yatırım modellerine göre oldukça fazla olmasına rağmen beraberinde daha fazla da risk getirmekte olduğu bilinen bir gerçek. Internet'in hayatımıza girmesinden önce var olan eski ekonomi yapıları içerisinde dünyada risk sermayesi, koklu, elit bir gruba üye, geniş finansal güce sahip, büyük yatırım şirketleri tarafından verilmekte idi. Türkiye'de ise bu yapı içerisinde risk sermayesi veren bir yatırım şirketi yoktu.

Son yıllar içerisinde Internet'in hayatımızda meydana getirmeye başladığı değişiklikler, yatırım piyasalarının da dikkatini çekmeye başladı. Yeni ekonominin hızla kurallarını oluşturduğunu fark eden yatırım şirketleri, hızlı adımlar ile Internet ve teknoloji şirketlerine yatırım yapmaya başladılar. Amerika'da New Hampshire Üniversitesi tarafından yapılan kapsamlı bir araştırmada 1999 yılı içerisinde 250.000 ayrı yatırımcı tarafından 30.000 ayrı şirkete $20 milyar civarında risk sermayesi dağıtıldığı ortaya çıkarıldı. Bu yatırım miktarı 10 sene öncesinin tam olarak iki kati.

Günümüzde gelişen bu yeni yatırım modelinin en önemli özelliği ise hızlı bir şekilde hareket edilmesini gerektirmesi. Eski yatırım şirketlerinin, yatırım yapılacak planlara karar vermesi ve harekete geçmesi için gecen zaman Internet dünyasının hızı ile kıyaslandığında oldukça yavaş kalmakta. Yeni ekonomi içinde ortaya çıkan yeni is modelleri ve sayıları binler ile ifade edilmeye başlanan is planları söz konusu olduğunda var olan klasik risk sermayesi şirketlerinin kaynaklarının yetersiz kaldığı görüldü. Artan yatırım taleplerini karşılamak ve ortaya çıkan is fırsatlarından yararlanabilmek için, yeni bir yaklaşım ve kültür ile isleyen risk sermayesi şirketlerinin sayıları hızla artmaya başladı.

Bu şirketlerin yani sıra, kurumsal yapıya sahip olmayan kişiler bazında oluşan yeni bir yatırımcı kavramı da doğdu. Yurtdışında "Melek" (Angel) adi verilen kişisel yatırımcılar ortaya çıktı. Risk sermayesi şirketlerinin sahip olduğu kurumsal yapının dışında daha hızlı hareket edebilen, danışmanlık ve vizyon sağlayıcı rolleri de üstlenebilen "Melek"ler genelde daha başlangıç aşamasında olan ve ilk yatırım sermaye ihtiyacı daha düşük olan projeler ile ilgilenmekteler.

Risk sermayesi şirketlerinin misyonları arasında finansman sağlamanın dışında çok fazla görevleri bulunduğunu az önce belirtmiştik. Simdi risk sermayesi veren şirketlerin sizin için yapması gerekenlere bir bakalım:

Risk sermayesi çatısı altında yatırım yapılan şirketlerde, is planlarının fikir aşamasında veya çok başlangıç evresinde olmasından ve bu planı hayata geçirecek olan girişimcilerde genellikle organizasyon, isletme ve yönetim tecrübelerinin yetersiz olmasından dolayı risk sermayesi şirketleri genç girişimcilere, profesyonel yönetim danışmanlığı, stratejik beraberliklerin kurulması, tanıtım ve pazarlama konularında danışmanlık ve kuluçkalama tabir edilen, şirketin ayağa kalkmasına kadar gecen donem için gereken tüm operasyonel desteği sağlamakta. Sağlanan bu destek hizmetlerini projeye Sağlanan ek değerler olarak değil, risk sermayesi şirketlerinin yatırımlarını koruması için yerine getirmesi gereken şartlar olarak görmek gerekmekte.

Türkiye'de de yavaş yavaş oluşturulan risk sermayesi fonları ve teknoloji firmalarına risk sermayesi modeli ile yatırım yapmanın önemini kavrayan büyük gruplar tarafından ilgi her gecen gün daha çok artmakta. Su anda Türkiye'de yeni kurulan bir teknoloji şirketi veya Internet şirketini risk sermayedarı olarak destekleyecek bir yapıya ve vizyona sahip çok az yatırım şirketi bulunmakta. Finansal olarak ihtiyaçlar belli bir yere kadar karşılansa dahi, hızlı hareket edilmesi ve yeni bir Internet şirketinin yukarıda bahsettiğimiz operasyona yönelik ihtiyaçlarının karşılanması anlamında şimdilik yavaş kalınmakta. Bu nedenle fikir aşamasında veya ilk adımlarında olan is planlarına su anda Türkiye'de destek verilmese de, kendi çabaları ile belli bir noktaya gelmiş, ayağa kalkmaya başlayan şirketlere yatırım yapılmakta. Bunun sonucu olarak da Dünya genelinde Türkiye'nin gururu olabilecek fikirler ve is planlarının değerlendirilemeden yok olması gündeme gelmekte. Zaman içerisinde bu oluşumun da, doğru yönlendirmeler ve anlayışlar ile iyi yönde değişeceğine inanıyoruz. Tek şart, bu değişimin yeni ekonominin en önemli kuralı olan "hızlı" bir şekilde gerçekleşmesi.

TÜRKİYE SINIFI GEÇTİ, E-TİCARETTE ZORLANACAK ÇOK ÜLKE VAR

TÜRKİYE SINIFI GEÇTİ, E-TİCARETTE ZORLANACAK ÇOK ÜLKE VAR


McConnell International adlı danışmanlık şirketinin yaptığı araştırmaya göre, mevcut yetersizliğin, önlem alınmadığı takdirde, yakın zamanda dünya ekonomisinin üzerinde olumsuz etkileri de olacak.

Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu beş kıtadan 42 ülkenin bilgi teknolojisi, elektronik ticaret ve internet bağlantısı konularında ne kadar gelişmiş olduğu incelendi. Buna göre, içlerinde Çin, Rusya Federasyonu ve Güney Afrika’nın da bulunduğu 23 ülkede elektronik ticaretin gelişmesi için büyük altyapı çalışmaları yapılmasının gerektiği ortaya çıktı. Ortadoğu ve Afrika’dan 7 ülkenin ise çok geride kaldığı ve arayı kapatmak için kararlı adımlar atması gerektiği vurgulandı.

Bu 7 ülke şunlar: Mısır, Gana, Kenya, Nijerya, Suudi Arabistan, Güney Afrika, Tanzanya. Ülkelere not verilirken, bireylerin internete erişimi, elektronik güvenlik, hükümetlerin bu konudaki liderliği, iş ortamı ve işgücünün niteliği gibi konular kıstas alındı.

Türkiye , intirnete erişim, devletin liderliği, insan sermayesi ve elektronik iş ortamı konularında orta not alırken, bilgi teknolojisi güvenliği konusunda zayıf aldı. Araştırmada Türkiye’de nitelikli işgücüne de dikkat çekilerek, bu konudaki gelişmelerin olumlu olduğu vurgulandı.

Araştırmada Estonya ve Tayvan’ın elektronik ortama en çok uyum sağlayan ülkeler olduğu belirtildi. Estonya’da nüfusun üçte birinin internet bağlantısı olması ve kamu çalışanlarının yüzde 90’lık kesiminin bilgisayar ortamında çalışması, ülkeyi araştırmada ilk sıralara soktu. Ayrıca İskandinavya ülkeleriyle komşu olması da önemli bir avantaj oldu.

Orta ve Güney Avrupa’da Çek Cumhuriyeti, Estonya, Litvanya, İtalya ve Macaristan gibi ülkeler yeni ekonomiye hazırlık konusunda en iyi notu alanlar oldular. Bu ülkelerde çalışan kesimin vasıflı ve eğitimli olması, yasal düzenlemelerin ve bilgi teknolojisi sektöründe güvenlik yasalarının diğer bölgelere göre gelişmişliğine de dikkat çekildi. Hükümetlerin de iş dünyasında yüksek teknolojiyi teşvik etmek için uygulamalarda bulunduğu da ifade ediliyor. Aynı şekilde Tayvan da, eğitimli işgücü ve elektronik ticaret alanlarında gösterdiği ilerlemeden dolayı, Asya’da en çok gelişme gösteren ülkelerin başında geldi. Tayvan’ın başarısı büyük ölçüde gelişmiş mikroişlemci endüstrisinden kaynaklanıyor. Araştırmada Ortadoğu ve Afrika ülkelerinin, altyapı yetersizliği en çok görülen yerler olduğu belirtildi.

Batı Afrika’da internet bağlantısına geçen ilk ülke olan Gana’da yönetimin konuya el atması halinde telekomünikasyon sektöründe patlama yaşanabilaceği vurgulandı. 1994’de internete bağlanan Gana’da birçok teknoloji firması altyapı yetersizliğinden dolayı verimli çalışamıyor. Bu yüzden iletişim ağının bir an önce geliştirilmesi gerektiğinin altı çiziliyor.

McConnel International’ın Başkanı Bruce McConnell, hükümetlerin takındığı tutumların da teknolojik gelişmeyi yavaşlattığını belirtti. McConnell, Suudi Arabistan’da internete 1994 yılında geçilmesine karşın, nüfusun tümüne 1999 yılında bağlanma imkanı verildi. Aynı şekilde Mısır’da da 1998 yılına kadar halkın ikinci bir telefon hattına sahip olma hakkı yoktu. Ancak yavaş başlangıcına rağmen ileri teknoloji ticaretinin Afrika ve Ortadoğu’da hızla geliştiği de ifade ediliyor.

Güney Afrika Cumhuriyeti’nde gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde yedisinin internet bağlantısını geliştirmek için kullanılması bu gelişmenin en iyi örneklerinden biri. Araştırmada, Çin’in bilgi teknolojisi ve internet bağlantısı konusunda büyük altyapı eksiklikleri olduğu da ifade edildi. Bu eksikliklerin yanında, yaygın internet korsanlığı ve entelektüel bilgiyi koruma yasalarının yetersizliği de Çin’in elektronik ticaret alanında geri kalmasının önemli nedenleri arasında gösteriliyor.

Araştırmanın sonuç kısmında, altyapı eksikliklerinin giderilmesinde yöneticilere büyük görev düştüğü ifade edildi. Elektronik ticaret alanında gelişmek için öncelikle iletişim ve internet sektörlerine kaynak aktarılmasının önemini vurgulandı. Amerikan Bilgi Teknolojisi Kurumu (ITAA) Başkanı Harris Miller, araştırmanın kapsadığı ülkelerde orta sınıfın öncülüğünde toplumun ileri teknolojiye daha kolay adapta olacağının da altını çizdi.

• Sanal alışverişin avantajları nelerdir?

• Sanal alışverişin avantajları nelerdir?


Internet üzerinden alışveriş yapmak aranılan ürün yada hizmeti, çarşı pazar dolaşıp yorulmadan pek çok alternatifi bir arada görerek, kısa sürede bulma ve satın alma imkanı sağlar. Bu sayede alışveriş için harcanan zamandan sağlanan tasarruf, kazanılan vaktin başka alanlarda daha verimli bir şekilde kullanılmasını mümkün kılar. Internet üzerinde uçak, tren veya otel odası rezervasyonu, online bilet alımı gibi işlemler zaman kaybetmeden kolayca gerçekleştirilebilir. Kitap, CD, bilgisayar, hediyelik eşya, yiyecek, giyecek ve daha birçok ürün, satıldığı yere gitmeye gerek kalmadan Internet üzerindeki mağazalardan sipariş edilebilir.

• Sanal alışveriş nasıl yapılır?

Almayı düşündüğünüz ürünün ya da hizmetin verildiği elektronik ticaret sitesine bağlanın. Sanal mağazalar alıcının ürünü kolayca bulabileceği şekilde tasarlanmıştır. İstediğiniz ürünün bulunduğu reyona giderek ürünü seçin ve alışveriş sepetine koyun. Ürün seçiminiz bittikten sonra satın alma butonuna basın. Sanal mağazalar, alışverişinizin güvenliği için sizden müşteri numaranızı ve şifrenizi isteyecektir. Mağazadan ilk defa alışveriş yapıyorsanız, kişisel bilgilerinizi içeren bir form doldurarak müşteri numaranızı ve şifrenizi alabilirsiniz. Ürünün gönderilmesini istediğiniz adresi yazın. İstediğiniz ürünün zamanında teslim edilmesi ve size ulaştırılırken kaybolmaması için adresinizi doğru vermeye dikkat edin. Daha sonra kredi kartı numaranızı ve kartınızın son kullanma tarihini doğru girdiğinizden emin olarak ödemenizi yapın.

• Sanal alışveriş yapabilmek için nasıl bir bilgisayara ihtiyacım var?

Internet'te surf yapabildiğiniz herhangi bir bilgisayar ile sanal alışveriş yapabilirsiniz, fakat en üstün güvenlik için Internet Explorer 4.0 ve üzeri veya Netscape 4.0 ve üzeri bir tarayıcı program kullanmanızı tavsiye ederiz.

• Sanal alışveriş yapabilmek için Garanti Bankası Kredi Kartına sahip olmak zorunda mıyım?

Hayır. Sanal alışverişinizi her hangi bir bankadan aldığınız kredi kartınızı kullanarak yapabilirsiniz.

• Düşük limitli bir kredi kartı mı kullanmalıyım?

Garanti Bankası Elektronik Ticaret sistemini kullanan mağazalarda işlemler tamamen güvenli olarak gerçekleşmektedir. Herhangi bir kredi kartınızı sanal alışverişlerinizde kullanmanızda bir sakınca yoktur.

• Sanal Cüzdan kullanmam gerekiyor mu?

Hayır. Mevcut sistemimizde sanal cüzdan kullanmanız gerekmemektedir.

• Web Kredi Nedir?

Web Kredi, dünyada bir benzeri daha bulunmayan ve tamamen Garanti Bankası'nın Internet dünyasına kazandırdığı bir sanal ödeme şeklidir. Web Kredi Internet üzerinden verilen tüketici kredisine benzetilebilir. Web Kredi toplam tutarı 600 milyon ve üzeri olan alışverişlerde kullanılmak üzere tasarlanmıştır.

• Web Kredi'ye nasıl başvurabilirim?

Web Kredi uygulaması yapılan sanal mağazalarda, ödeme seçenekleri arasında bulunan Web Kredi ile ödeme seçeneğini seçtiğinizde karşınıza çıkan formu doldurmanız, webkredi başvurusunda bulunmanız demektedir. Bankamız tarafından o gün içinde başvurunuz değerlendirilir. WebKredi başvurunuzun onaylanmasının ardından, başvuru sırasında belirleyeceğiniz bir şubemize en son imzanız için davet edilirsiniz. İşlemlerinizin tamamlanması ile birlikte, ilgili sanal mağaza ürününüzü adresinize gönderir.

• Sadece Web Kredi başvuru formunu doldurduktan sonra, seçtiğim ürünler hemen bana gönderilecek mi?

Web Kredi başvurunuzun bankamız tarafından onaylanması durumunda, banka çalışanlarımız tarafından haberdar edilecek ve kredi kullanımı için gerekli dökümanları seçmiş olduğunuz şubemize gelerek imzalamanızın ardından ürünleriniz size gönderilecektir.

• Web Kredi talebimin onaylanıp onaylanmadığını nasıl anlayacağım?

Web Kredi başvurunuzun olumlu veya olumsuz sonucu, tarafınıza telefon ile mutlaka bildirilecektir.

• Aldığım ürünü beğenmezsem ne yapmalıyım?

Ürünler ile ilgili olarak tüm soru ve sorunlarınız için ürünü veya hizmeti satın aldığınız sanal mağazaya başvurmanız gerekmektedir. Garanti Elektronik Ticaret Sitesi bir sanal alışveriş merkezi olarak çalışmamaktadır.

• Ürün teslimatı nasıl olacak?

Ürünler ile ilgili olarak tüm soru ve sorunlarınız için ürünü veya hizmeti satın aldığınız sanal mağazaya başvurmanız gerekmektedir. Garanti Elektronik Ticaret Sitesi bir sanal alışveriş merkezi olarak çalışmamaktadır.

• Ekstremde bana ait olmayan ve Internet üzerinden yapılmış harcamalar görürsem ne yapmalıyım?

Ekstrenizde size ait olmayan Internet harcamaları gördüğünüz taktirde, kredi kartınızın ait olduğu bankanın kredi kartı merkezi ile iletişime geçmeniz gerekmektedir.

• Geri ödeme (Charge Back) mümkün mü?

Aldığınız üründen veya hizmetten memnun kalmamanız durumunda, ilgili firma ile irtibata geçip, firmanın prosedürü doğrultusunda ürünü geri iade edip, ücretinizi geri almanız mümkün olabilmektedir.

• Dijital imza nedir?

Günlük hayatta kullanılan imzalarda olduğu gibi, dijital imzalar da elektronik ortamda gönderilen bilginin veya e-mail'in kime ait olduğunu göstermek için kullanılır. Dijital imzaların oluşturulmasında ve doğrulanmasında dijital sertifikalar kullanılır. Gönderdiğiniz veriyi imzalamak için kendinize ait bir dijital sertifikanız bulunmalıdır.

• Dijital imzanın özellikleri nelerdir?

1. Dijital imza bir kullanıcı, sunucu ya da host'tan gönderilen bilgilerin kesinlikle o kuruma veya kişiye ait olduğunu doğrulayarak, verinin başkası tarafından yollanmadığını garanti eder.

2. Dijital imza, veri akışı sırasında bilgilerin içeriğini korur, bir başka kişinin eline geçmesini ya da değiştirilmesini engeller, bilginin sadece alıcıya gittiğini ve sadece alıcı tarafından okunacağını garanti eder.

3. Dijital imza, veriyi gönderenin ve alanın kim olduğunun kanıtlanmasına imkan tanır. Yani imzalanmış bir dokümanı yollayan kişi onu yolladığını inkar edemez ve alıcı da aldığını inkar edemez.

• Dijital imza nasıl oluşturulur ve doğrulanır?

Gönderilecek mesaj özgün bir biçimde kısaltılarak mesajın yeni bir versiyonu elde edilir, buna "hash" adı verilir. Sonra saklı anahtar kullanılarak bu "hash" kodlanır. Bu kodlanmış "hash" dijital imza olarak kullanılır. Mesaj iletilirken bir şekilde değişirse bunun "hash"i ilk mesajdan farklı olur. Yani dijital imza mesaj ve saklı anahtara özgüdür. Dijital imza mesaja eklenir ve mesajla birlikte alıcıya gider. Alıcı mesajı, şifrelenmiş "hash"i yollayan kişinin açık anahtarını kullanarak çözer. Bu iki "hash" aynı ise saklı anahtarı sadece gönderen bildiği için bu mesajın gönderen kişiye ait olduğu ve mesajın değişmeden geldiği onaylanmış olur.

• Şifreleme nedir?

Şifreleme tekniği, sizin okuduğunuz bilgiyi bir başkasının okuyamayacağı bir yapıya dönüştürmek için kullanılır. Bu yöntemde bilgi, alıcı dışında başka bir kişi tarafından okunamaması yada değiştirilememesi için kodlanır. Bilgi, transfer sırasında bir başkasının eline geçse bile şifrelenmiş olduğundan okunması güçtür. Şifreleme ve şifreyi çözme için bir matematiksel algoritma ve bir anahtar gereklidir. Anahtar bir metin ile birlikte bir mesaj veya dijital imzayı şifrelemek üzere kullanılan özel bir sayı olarak nitelenebilir.

• Açık anahtar şifrelemesi nedir?

Bu sistemde bilgilerin güvenli bir ortamda iletimi için açık ve gizli anahtarlar kullanılır. Bir anahtarın diğerinden türetilmesi veya hesaplanması mümkün değildir. Açık anahtarın başkaları tarafından bilinmesinin bir sakıncası yoktur fakat saklı anahtarınızı kesinlikle bir başkası bilmemelidir. Dijital anahtarlar açık-gizli anahtar şifreleme algoritması üzerine kurulmuştur. Bir açık-gizli anahtar çifti bir sayı çiftinden ibarettir. Gizli anahtar sadece sahibi olan kişi ya da kurum tarafından bilinir ve dijital imzayı oluşturmak için kullanılır. Açık anahtar ise dijital imzaların doğrulanması için kullanılır. Bir dijital imzanın doğrulanması mesajın geldiği kişinin kimliğinin doğrulanması anlamına gelir.

• Anahtar nedir?

Anahtar, şifrelemek veya deşifre etmek için kullanılan sayısal karakterler dizisidir. Simetrik anahtar algoritmasında şifrelemek ve deşifre etmek için aynı anahtar; açık anahtar algoritmasında şifrelemek için açık anahtar, deşifre etmek için ise gizli anahtar kullanılır. Dijital imzalar açık anahtar algoritmasını kullanır. Dijital imza imzanın sahibinin gizli anahtarı kullanılarak oluşturulur. Alıcı da imza sahibinin açık anahtarını kullanarak imzasını kontrol eder.

• Kök sertifika nedir?

Kök sertifika, sertifikasyon kurumunun dijital sertifikasıdır. Kullanıcılar sertifika kurumunun kök sertifikasını Internet üzerinden bilgisayarlarına yüklerken, sertifika kurumunun güvenilirliğini kabul etmiş olurlar. Sertifika ile birlikte gelen açık anahtar öncelikle sertifikasyon kurumunun kimliğini doğrulamakta kullanılır. Bu açık anahtar sertifikasyon kurumunun dağıttığı sertifikaların da okunabilmesini ve böylece bu sertifikaların doğruluğunun kontrol edilebilmesini sağlar.

• Dijital Sertifika nedir?

Dijital sertifika, ya da dijital kimlik, günlük hayatta kullanılan ehliyet, pasaport gibi kimlik kartlarının elektronik ortamdaki karşılığını ifade eder. Dijital sertifika kişinin kimliğini ve söz konusu bilgiye veya online hizmete ulaşım hakkını kanıtlamak için elektronik olarak ibraz edilmek üzere geliştirilmiştir. Dijital sertifikalar dijital bilgileri şifrelemek ve şifrelenen bilgileri çözmek için kullanılan bir çift elektronik anahtar ile kimlik bilgisini bağlar. Dijital sertifika kullanıcıların ve kuruluşların bilgilerinin iletişim ağlarında güvenli bir şekilde iletilmesini sağlar.

• Dijital sertifika hangi bilgileri içerir?

Dijital sertifikada kullanıcıya ait açık anahtar, kullanıcının adı, son kullanma tarihi sertifikanın alındığı kurumun adı ve seri numarası bulunur.

• Dijital sertifikanın özellikleri nelerdir?

- Mesajların şifrelenmesi ve deşifre edilmesindeki güvenlik ve gizliliği sağlar

- Mesajı gönderenin ve mesajı alanın doğru yerler olduğunu garanti eder

- İletilen dokümanların tarih ve zamanını doğrular

- Doküman arşivi oluşturulmasını kolaylaştırır

• Dijital sertifika ne için gereklidir?

Dijital sertifikanız ile Internet üzerinde yaptığınız işlemlerde Internet tarayıcınız aracılığıyla kendi kimliğinizi kanıtlamış olursunuz. Bu sertifikalar Internet üzerindeki alışverişlerde, ticari faaliyetlerde ve bilgilerin şifrelenmesinde kullanılır. Elektronik ticaret yapan şirketler ve finansal kurumlar başta olmak üzere bir çok kurum Internet üzerinde gerçek ve yasal bir şirket olduklarını kanıtlamak için sertifikaya ihtiyaç duymaktadırlar. Ayrıca Internet bankacılığı, online alışveriş gibi iletilen bilginin gizliliği ve doğruluğunun çok önemli olduğu işlemlerin yaygınlaşması ve bu siteleri kullanan kişilerin de kimliklerinin doğrulanabilmesi için şifre kullanımının yanı sıra dijital sertifikanın da kullanılması güvenliğin arttırılmasını sağladığından, birçok firma müşterilerinden dijital sertifika talep etmeye başlamışlardır. Türkiye'de ise yasal düzenlemelerin eksik olması nedeniyle dijital sertifikalar henüz kullanıcılar tarafından kullanılmamaktadır. Ancak AB'ye uyum çalışmaları ile beraber yasal düzenlemelerin gerçekleştirilmesi ve böylece dijital imzaların kullanımının başlaması beklenmektedir. •

• Dijital sertifika nasıl çalışır?

Sertifikasyon kurumu güvenilir bir kaynak olarak, bir kurum ya da kişiyi bir açık anahtar ile eşleştirir. Dijital sertifika açık anahtar ile kişi veya kurumun eşleştirilmiş halidir. Dijital anahtarlar açık-gizli anahtar şifreleme algoritması üzerine kurulmuştur. Bir açık-gizli anahtar çifti bir sayı çiftinden ibarettir. Gizli anahtar sadece sahibi olan kişi ya da kurum tarafından bilinir ve dijital imzayı oluşturmak için kullanılır. Açık anahtar ise dijital imzaların doğrulanması için kullanılır. Bir dijital imzanın doğrulanması mesajın geldiği kişinin kimliğinin doğrulanması anlamına gelir.

• Dijital sertifikayı nasıl alabilirim?

GlobalSign ve VeriSign gibi sertifikasyon kurumlarından temin edilebilir. Sertifika isteyen kişinin bilgileri sertifikasyon kurumuna ulaştıktan ve doğrulandıktan sonra sertifika talepleri otomatik olarak işleme konur ve elektronik ortamda sertifikalar iletilir.

• Sertifikasyon kurumu nedir?

Dijital sertifikaların verilmesi ve yönetilmesini gerçekleştiren kurumdur. Dijital sertifikalar bu kurumların gizli anahtarıyla imzalanır.

• Dijital sertifikayı destekleyen uygulamalar?

- Microsoft Internet Explorer v3.02 ve daha üst versiyonları

- Netscape Navigator v3.xx

- Netscape Communicator v4.xx

Kredi Kartı Sahiplerine Öneriler

• Alışveriş yaptığınız sayfanın güvenilir olduğunu anlamanın en kesin yolu, kredi kartınızla ilgili bilgileri gireceğiniz sayfanın Internet adresindeki "http" nin "https" ye dönüşmesidir. Bu dönüşüm firmanın sanal mağazasının bulunduğu sitenin SSL güvenlik protokolünü kullandığını gösterir.

• Internet üzerinde sanal alışveriş hizmeti veren firmalar, sanal alışverişin güvenliğini sağlayan standartlar ve teknolojiler kullanmaktadır. Internet tarayıcınızın Explorer veya Netscape olmasına bağlı olarak kilit ikonu kilitlenmiş ve anahtar ikonunun kırık olmadığı sayfalar güvenli sayfalardır. Fakat bu durum tarayıcı versiyonlarına göre ve sertifikanın alındığı sertifikasyon kurumuna göre değişiklik gösterebilir.

• Güvenilir ve isim sahibi sitelerden yaptığınız alışverişlerinizde güvenlik açısından bir problem çıkması ihtimali çok düşüktür. Tanımadığınız veya güvenliğinden emin olmadığınız bir siteden alışveriş yapmanız gerekiyorsa limiti düşük bir kredi kartı kullanınız.

• Satın aldığınız ürün ile ilgili teslim tarihi, ilave ücretler, garanti koşulları gibi detaylara çok dikkat ediniz.

• Satın alma işleminizin bittiğini belirten mesajı yazıcıdan çıkartarak saklayınız.

• Kredi kartı ekstrelerinizi dikkatle inceleyiniz, şüphe duyduğunuz bir harcamayı bankanıza bildiriniz ve takip ediniz.